kofeina

Kofeina (1,3,7-trimetyloksantyna) to najpowszechniej stosowana substancja psychoaktywna na świecie, naturalnie występująca w ziarnach kawy, liściach herbaty, ziarnach kakaowca i orzeszkach kola. Działa jako antagonista receptorów adenozynowych, głównie A1 i A2A, blokując hamujący wpływ adenozyny na ośrodkowy układ nerwowy.

W praktyce klinicznej kofeina wykazuje działanie pobudzające, zwiększa czujność, poprawia koncentrację i zmniejsza uczucie zmęczenia. Dodatkowo rozszerza oskrzela, zwiększa kurczliwość mięśnia sercowego, przyspiesza podstawową przemianę materii i wykazuje łagodne działanie diuretyczne. Dawka 100-200 mg (zawarta w filiżance kawy) jest wystarczająca do osiągnięcia efektów terapeutycznych.

W medycynie kofeina znajduje zastosowanie w leczeniu bezdechu u wcześniaków, migreny (zwłaszcza w połączeniu z lekami przeciwbólowymi), senności i zmęczenia. Regularne przyjmowanie prowadzi do rozwoju tolerancji, a nagłe odstawienie może wywołać zespół odstawienny manifestujący się bólem głowy, drażliwością i zmęczeniem. Przedawkowanie (>1g) może powodować tachykardię, zaburzenia rytmu serca, niepokój i bezsenność.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl