winorelbiny winian
Winorelbiny winian to pochodna alkaloidów barwinka (Vinca rosea), należąca do grupy leków przeciwnowotworowych. Działa poprzez hamowanie polimeryzacji mikrotubul, co prowadzi do zatrzymania podziału komórek nowotworowych w fazie mitozy i wywołania apoptozy.
Lek ten stosowany jest głównie w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca, zwłaszcza w zaawansowanym stadium (III i IV) oraz w raku piersi z przerzutami. Winorelbina wykazuje także skuteczność w terapii nowotworów jajnika, prostaty, pęcherza moczowego oraz niektórych typów chłoniaków.
Winorelbiny winian może być podawany dożylnie lub doustnie. Działania niepożądane obejmują mielosupresję (neutropenię, małopłytkowość), neuropatię obwodową, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zmęczenie oraz miejscowe odczyny po podaniu. Ze względu na potencjał flebotoksyczny wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania dożylnego.
W praktyce klinicznej winorelbina często stosowana jest w schematach wielolekowych, wykazując synergistyczne działanie z innymi cytostatykami, takimi jak pochodne platyny czy taksany. Lek ten stanowi ważną opcję terapeutyczną szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku lub z obniżoną wydolnością narządów, ze względu na względnie korzystny profil toksyczności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Neocitec
Produkt leczniczy Neocitec zawierający winorelbiny winian (10 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) wymaga podawania wyłącznie dożylnie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w chemioterapii. Kluczowe jest monitorowanie parametrów hematologicznych przed każdą infuzją, w tym stężenia hemoglobiny, liczby leukocytów, neutrofili oraz płytek krwi, ze szczególnym uwzględnieniem neutropenii, która osiąga najniższy poziom (nadir) między 7. a 14. dniem po podaniu i ustępuje w ciągu 5-7 dni. Leczenie należy wstrzymać, jeśli liczba granulocytów obojętnochłonnych spadnie poniżej 1500/mm³ lub liczba płytek poniżej 100 000/mm³. W przypadku objawów zakażenia konieczne jest pilne przeprowadzenie diagnostyki.
Podczas terapii winorelbiny obserwowano toksyczność płucną, w tym ciężki ostry skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), który pojawia się średnio po 7 dniach (zakres 3-8 dni). W przypadku niewyjaśnionej duszności lub innych objawów toksyczności płucnej infuzję należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie leczenie. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów japońskich oraz u osób z chorobą niedokrwienną serca w wywiadzie. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania Neocitec z radioterapią obejmującą wątrobę ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Ponadto, należy unikać kontaktu leku z oczami oraz stosowania z silnymi inhibitorami lub induktorami CYP3A4 (np. fenytoiną, itrakonazolem). Produkt jest przeciwwskazany do stosowania z żywymi szczepionkami, zwłaszcza przeciw żółtej febrze. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
chemioterapia, choroba niedokrwienna serca, duszność, fenytoina, granulocyty obojętnochłonne, hemoglobina, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, leukocyty, neutrofile, neutropenia, owrzodzenie rogówki, płytki krwi, podanie dożylne, podrażnienie rogówki, radioterapia, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, szczepionka przeciw żółtej febrze, toksyczność płucna, układ krwiotwórczy, winorelbiny winian, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Skład i postać leku – Neocitec 10 mg/ml
Neocitec to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający winorelbiny winian w stężeniu 10 mg/ml, dostępny w fiolkach 1 ml (10 mg winorelbiny) oraz 5 ml (50 mg winorelbiny). Preparat jest przezroczystym, bezbarwnym lub bladożółtym roztworem o pH 3-4 i osmolarności 32-38 mOsm, z jedyną substancją pomocniczą – wodą do wstrzykiwań. Lek przeznaczony jest wyłącznie do podawania dożylnego, w formie powolnego bolusa (6-10 minut) po rozcieńczeniu w 20-50 ml 0,9% roztworu chlorku sodu lub 5% roztworu glukozy, bądź jako infuzja po odpowiednim rozcieńczeniu. Po podaniu konieczne jest przepłukanie żyły co najmniej 250 ml soli fizjologicznej, a w przypadku wynaczynienia zaleca się przerwanie infuzji, przepłukanie żyły i dożylne podanie glikokortykoidów w celu zmniejszenia ryzyka zapalenia żył.
bolus dożylny, glikokortykoid, infuzja dożylna, koncentrat do sporządzania roztworu, lek cytotoksyczny, niezgodność farmaceutyczna, odczyn zasadowy, personel medyczny, podanie dożylne, podrażnienie tkanek, środki ochrony osobistej, winorelbiny winian, właściwości cytotoksyczne, woda do wstrzykiwań, wyciek leku, wynaczynienie, wytrącanie osadu, zapalenie żył, złącze luer lock - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neocitec 10 mg/ml
Produkt leczniczy Neocitec (winorelbina winian 10 mg/ml, koncentrat do infuzji) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, obejmujących głównie hematologiczne, neurologiczne, żołądkowo-jelitowe, wątrobowe oraz skórne. Najczęściej obserwuje się zahamowanie czynności szpiku kostnego z neutropenią o nasileniu G3 (24,3%) i G4 (27,8%), niedokrwistość (G3-4: 7,4%) oraz małopłytkowość (G3-4: 2,5%). Zaburzenia neurologiczne, w tym osłabienie odruchów ścięgnistych (G3-4: 2,7%), parestezje, ataksja i zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, występują bardzo często. W zakresie układu pokarmowego dominują zapalenie jamy ustnej (15%), nudności i wymioty (G1-2: 30,4%; G3-4: 2,2%) oraz zaparcia (G3-4: 2,7%), z ryzykiem niedrożności jelit. Przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT 27,6%, AspAT 29,3%, G1-2) jest również często obserwowane. Łysienie o nasileniu G3-4 dotyczy 4,1% pacjentów, a miejscowe zapalenie żyły występuje u 3,7% leczonych.
choroba niedokrwienna serca, dławica piersiowa, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedrożność porażenna jelit, pancytopenia, parestezja, posocznica neutropeniczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, SIADH, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczne działanie na przewód pokarmowy, winorelbiny winian, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antidiuretycznego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Neocitec 10 mg/ml
Neocitec, zawierający winorelbiny winian w stężeniu 10 mg/ml, jest lekiem cytostatycznym przeznaczonym do dożylnego podawania po odpowiednim rozcieńczeniu (20-50 ml soli fizjologicznej lub 5% roztworu glukozy). Podanie dooponowe jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko zgonu. Zalecana dawka standardowa wynosi 25-30 mg/m² powierzchni ciała, podawana raz w tygodniu lub zgodnie z protokołem chemioterapii wielolekowej (np. w 1. i 5. lub 1. i 8. dniu co trzy tygodnie). Maksymalna dawka tolerowana na jedno podanie to 35,4 mg/m². Po podaniu leku należy zastosować infuzję co najmniej 250 ml soli fizjologicznej w celu przepłukania żyły. Neocitec nie jest zalecany dla pacjentów pediatrycznych z powodu braku danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa.
bolus, chemioterapia wielolekowa, cytostatyk, farmakokinetyka, monoterapia, niedrobnokomórkowy rak płuc, niewydolność nerek, pacjent geriatryczny, parametry hematologiczne, podanie dooponowe, podanie dożylne, rak piersi z przerzutami, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, sól fizjologiczna, winorelbiny winian, właściwości cytotoksyczne, zaburzenia czynności wątroby