zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antidiuretycznego
Zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antidiuretycznego (SIADH – Syndrome of Inappropriate Antidiuretic Hormone Secretion) to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się nadmiernym wydzielaniem wazopresyny (hormonu antydiuretycznego) pomimo prawidłowej lub obniżonej osmolalności osocza. Prowadzi to do zatrzymania wody w organizmie, hiponatremii rozcieńczeniowej oraz zwiększonego wydalania sodu z moczem.
Etiologia SIADH jest zróżnicowana – może być wywołany przez nowotwory (szczególnie drobnokomórkowego raka płuca), choroby ośrodkowego układu nerwowego (urazy, krwawienia, infekcje), choroby płuc (zapalenie płuc, gruźlica), a także przez niektóre leki (m.in. leki przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe, cytostatyki). Fizjologicznie hormon antydiuretyczny powinien być wydzielany w odpowiedzi na wzrost osmolalności osocza lub zmniejszenie objętości krwi krążącej, jednak w SIADH dochodzi do jego autonomicznej sekrecji.
Diagnostyka SIADH opiera się na stwierdzeniu hiponatremii (stężenie sodu w surowicy <135 mmol/l), hipoosmolalności osocza (<280 mOsm/kg H₂O), przy jednoczesnym nieadekwatnie wysokim stężeniu sodu w moczu (>30 mmol/l) i osmolalności moczu przekraczającej osmolalność osocza. Istotne jest wykluczenie innych przyczyn hiponatremii, takich jak niedoczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy czy stosowanie diuretyków.
Leczenie SIADH obejmuje przede wszystkim terapię przyczynową, jeśli to możliwe. W przypadku objawowej hiponatremii stosuje się restrykcję płynów, a w cięższych przypadkach podaje się hipertoniczny roztwór NaCl. W terapii przewlekłej wykorzystuje się waptany (antagoniści receptora V2 dla wazopresyny), które blokują działanie hormonu antydiuretycznego w nerkach. Zbyt szybka korekcja hiponatremii niesie ryzyko wystąpienia zespołu osmotycznej demielinizacji, dlatego tempo wyrównywania niedoboru sodu nie powinno przekraczać 8-10 mmol/l/dobę.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ciphin 500 500 mg
Produkt leczniczy Ciphin 500 zawiera 500 mg czystej cyprofloksacyny (w postaci 583 mg jednowodnego chlorowodorku cyprofloksacyny). Podczas terapii tym fluorochinolonowym antybiotykiem najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i biegunka (często, ≥1/100 do <10). Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko zapalenia okrężnicy związanego ze stosowaniem antybiotyków, które może przebiegać ciężko i zagrażać życiu. Bardzo rzadkie, ale potencjalnie nieodwracalne powikłania obejmują zapalenie i zerwanie ścięgien (zwłaszcza ścięgna Achillesa), neuropatie, zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia pamięci, zaburzenia snu) oraz sensoryczne (zaburzenia słuchu, wzroku, smaku i węchu). U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego istnieje ryzyko tętniaka i rozwarstwienia aorty, a także arytmii komorowej i torsade de pointes, szczególnie przy wydłużeniu odstępu QT, co wymaga monitorowania EKG.
agranulocytoza, antybiotyk fluorochinolonowy, arytmia komorowa, chlorowodorek cyprofloksacyny, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipomania, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leukocytoza, leukopenia, mania, martwica wątroby, miastenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, neuropatia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawek serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, reakcja psychotyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, ścięgno Achillesa, śpiączka hipoglikemiczna, tętniak aorty, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytemia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy poantybiotykowe, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antidiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neocitec 10 mg/ml
Produkt leczniczy Neocitec (winorelbina winian 10 mg/ml, koncentrat do infuzji) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, obejmujących głównie hematologiczne, neurologiczne, żołądkowo-jelitowe, wątrobowe oraz skórne. Najczęściej obserwuje się zahamowanie czynności szpiku kostnego z neutropenią o nasileniu G3 (24,3%) i G4 (27,8%), niedokrwistość (G3-4: 7,4%) oraz małopłytkowość (G3-4: 2,5%). Zaburzenia neurologiczne, w tym osłabienie odruchów ścięgnistych (G3-4: 2,7%), parestezje, ataksja i zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, występują bardzo często. W zakresie układu pokarmowego dominują zapalenie jamy ustnej (15%), nudności i wymioty (G1-2: 30,4%; G3-4: 2,2%) oraz zaparcia (G3-4: 2,7%), z ryzykiem niedrożności jelit. Przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT 27,6%, AspAT 29,3%, G1-2) jest również często obserwowane. Łysienie o nasileniu G3-4 dotyczy 4,1% pacjentów, a miejscowe zapalenie żyły występuje u 3,7% leczonych.
choroba niedokrwienna serca, dławica piersiowa, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedrożność porażenna jelit, pancytopenia, parestezja, posocznica neutropeniczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, SIADH, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczne działanie na przewód pokarmowy, winorelbiny winian, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antidiuretycznego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii