EUS
Endoskopowa ultrasonografia (EUS) to nowoczesna technika diagnostyczna łącząca endoskopię z badaniem ultrasonograficznym. Metoda ta umożliwia obrazowanie ściany przewodu pokarmowego oraz struktur znajdujących się w jego bezpośrednim sąsiedztwie, w tym trzustki, dróg żółciowych i węzłów chłonnych.
EUS pozwala na uzyskanie obrazów o wysokiej rozdzielczości dzięki umieszczeniu głowicy ultrasonograficznej na końcu endoskopu, co eliminuje zakłócenia sygnału przez powietrze i tkanki. Procedura ta jest szczególnie wartościowa w diagnostyce i ocenie zaawansowania nowotworów przewodu pokarmowego, trzustki oraz dróg żółciowych, umożliwiając wykrycie zmian o wielkości nawet kilku milimetrów.
Współczesne systemy EUS pozwalają również na wykonywanie biopsji cienkoigłowej (FNA – Fine Needle Aspiration) lub grubszą igłą (FNB – Fine Needle Biopsy) pod kontrolą ultrasonograficzną, co zwiększa możliwości diagnostyczne tej metody. EUS znajduje zastosowanie również w terapii, umożliwiając drenaż zbiorników płynowych, pseudotorbieli trzustki czy neurolizę splotu trzewnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Torbiele trzustki – Diagnostyka i diagnoza
Torbiele trzustki są często wykrywane przypadkowo podczas badań obrazowych, takich jak TK i MRI, z częstością sięgającą 10% u pacjentów poddawanych tym badaniom. Kluczowe jest rozróżnienie torbieli nowotworowych (np. IPMN, MCN) od nienowotworowych (np. pseudotorbiele), gdyż torbiele śluzowe mają potencjał złośliwości i wymagają często resekcji chirurgicznej. Diagnostyka opiera się na MRI/MRCP jako metodzie z wyboru, umożliwiającej ocenę komunikacji torbieli z przewodem trzustkowym oraz identyfikację cech ryzyka złośliwości, takich jak poszerzenie przewodu głównego ≥10 mm czy obecność komponentu litego. TK jest przydatna zwłaszcza w wykrywaniu zwapnień i u pacjentów, którzy nie mogą przejść MRI. Endoskopowa ultrasonografia (EUS) wraz z biopsją aspiracyjną cienkoigłową (EUS-FNA) pozwala na pobranie płynu do analizy cytologicznej i biochemicznej (m.in. CEA z wartością odcięcia 192 ng/ml, amylaza, CA 19-9), co wspomaga klasyfikację torbieli i ocenę ryzyka złośliwości. Nowoczesne metody, takie jak analiza molekularna płynu torbieli (NGS), endoskopowa mikroskopia konfokalna (CLE) oraz biopsja kleszczykowa pod kontrolą EUS (EUS-TTNB), zwiększają dokładność diagnostyczną do około 90%.
antygen karcinoembrionalny, badanie cytologiczne, BD-IPMN, biopsja cienkoigłowa, dysplazja wysokiego stopnia, endomikroskopia konfokalna, EUS, gruczolakorak trzustki, guz neuroendokrynny trzustki, IPMN, MCN, mikroskopia konfokalna, MRCP, NGS, ostre zapalenie trzustki, postępowanie kliniczne, przewlekłe zapalenie trzustki, pseudotorbiel trzustki, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, torbiel nowotworowa, torbiel śluzowa, torbiel trzustki, ultrasonografia endoskopowa, żółtaczka obturacyjna - Leksykon chorób i schorzeń
Rak pęcherzyka żółciowego – Diagnostyka i diagnoza
Rak pęcherzyka żółciowego (RPŻ) to rzadki, agresywny nowotwór, którego diagnostyka jest utrudniona ze względu na głęboką lokalizację narządu i brak specyficznych objawów we wczesnych stadiach. Około 80% przypadków diagnozowanych jest w zaawansowanym stadium, co pogarsza rokowanie. Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne, w tym testy funkcji wątroby (bilirubina, albumina, fosfataza zasadowa, AST, ALT, GGT) oraz markery nowotworowe, takie jak CEA i CA 19-9 (o czułości 72% i swoistości 96%), a także dodatkowe markery CA 242, CA 15-3 i CA 125. Badania obrazowe, w tym ultrasonografia (czułość 85%, swoistość 80%), endoskopowa ultrasonografia (EUS), tomografia komputerowa (TK) z fazą tętniczą i żylną (czułość 99%, swoistość 76%), rezonans magnetyczny (MR/MRCP) oraz PET-CT, są kluczowe do oceny lokalizacji, zaawansowania i przerzutów. Procedury endoskopowe, takie jak ERCP i biopsje, umożliwiają ocenę drożności dróg żółciowych i pobranie materiału do badania histopatologicznego, które jest jedyną metodą potwierdzającą rozpoznanie.
badanie histopatologiczne, biopsja cienkoigłowa, CA 19-9, CEA, cholecystektomia, dysfagia, enzymy wątrobowe, ERCP, EUS, kamica pęcherzyka żółciowego, klasyfikacja TNM, laparoskopia diagnostyczna, morfologia krwi, MRCP, naciekanie struktur, PET-CT, pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego, polipy pęcherzyka żółciowego, przerzuty nowotworowe, PTC, rak pęcherzyka żółciowego, rezonans magnetyczny, testy funkcji wątroby, tomografia komputerowa, USG jamy brzusznej, xanthogranulomatous cholecystitis