hipoprolaktynemia
Hipoprolaktynemia to stan kliniczny charakteryzujący się obniżonym poziomem prolaktyny we krwi poniżej wartości referencyjnych (typowo poniżej 5 ng/ml). Prolaktyna jest hormonem produkowanym przez przednią część przysadki mózgowej, który odgrywa kluczową rolę w procesie laktacji oraz wpływa na funkcje reprodukcyjne.
Obniżony poziom prolaktyny występuje rzadziej niż hiperprolaktynemia i może być związany z niedoborem przysadki mózgowej (hipopituitaryzmem), stosowaniem niektórych leków (np. dopaminergicznych), a także z zaburzeniami funkcjonowania podwzgórza. Wśród objawów klinicznych hipoprolaktynemii można wymienić zaburzenia miesiączkowania, niepłodność oraz problemy z laktacją po porodzie.
Diagnostyka hipoprolaktynemii obejmuje pomiar stężenia prolaktyny w surowicy krwi, testy stymulacyjne oraz badania obrazowe przysadki mózgowej (MRI). Leczenie jest uzależnione od przyczyny i może obejmować odstawienie leków powodujących obniżenie poziomu prolaktyny, suplementację hormonalną lub leczenie choroby podstawowej. W przypadku problemów z laktacją stosuje się metody wspomagające karmienie piersią lub preparaty mlekozastępcze.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apra 15 mg
Aripiprazol, klasyfikowany jako lek psycholeptyczny z grupy innych leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05AX12), wykazuje unikalny mechanizm działania obejmujący częściowe agonistyczne oddziaływanie na receptory dopaminowe D2 i serotoninowe 5-HT1a oraz antagonizm wobec receptorów 5-HT2a. Badania PET potwierdziły dawkozależne blokowanie receptorów D2/D3 w jądrze ogoniastym i skorupie. W leczeniu schizofrenii u dorosłych, aripiprazol wykazał istotną skuteczność w krótkoterminowych badaniach (4-6 tygodni) oraz długoterminowej terapii podtrzymującej (52 tygodnie), z utrzymaniem odpowiedzi u 77% pacjentów, przewyższając pod względem tolerancji haloperydol. W 26-tygodniowym badaniu częstość nawrotów schizofrenii wyniosła 34% w grupie leczonej aripiprazolem vs 57% w grupie placebo. Aripiprazol nie powoduje istotnego klinicznie przyrostu masy ciała (13% pacjentów z przyrostem ≥7% masy ciała vs 33% przy olanzapinie) ani zmian w profilu lipidowym. Wpływ na stężenie prolaktyny jest minimalny, z częstością hiperprolaktynemii 0,3% i hipoprolaktynemii 0,4%.
ADHD, agonista receptora, antagonista receptora, aripiprazol, badanie kontrolowane placebo, choroba afektywna dwubiegunowa, częściowy agonista, epizod maniakalny, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, jądro ogoniaste, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, metoda podwójnie ślepej próby, nawrót choroby, objawy psychotyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, przyrost masy ciała, rapid cycling, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala manii Younga, stężenie prolaktyny, zaburzenia autystyczne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół pozapiramidowy, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tractiva 15 mg
Arypiprazol, substancja czynna produktu leczniczego Tractiva, dostępna w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg i 30 mg, wykazuje unikalny profil farmakodynamiczny jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1a oraz antagonista receptorów 5HT2a. Lek charakteryzuje się silnym powinowactwem do receptorów D2, D3, 5HT1a i 5HT2a oraz umiarkowanym do receptorów D4, 5HT2c, 5HT7, alfa-1 adrenergicznych, H1 histaminowych i miejsc wychwytu zwrotnego serotoniny, nie wykazując istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych. Badania PET potwierdziły dawkozależne blokowanie receptorów D2/D3 w jądrze ogoniastym i skorupie przy dawkach 0,5–30 mg. W leczeniu schizofrenii u dorosłych, arypiprazol wykazał istotną skuteczność w trzech badaniach krótkoterminowych (4-6 tygodni) oraz w badaniach długoterminowych, gdzie utrzymanie odpowiedzi terapeutycznej wynosiło 77% po 52 tygodniach, z przewagą nad haloperydolem w zakresie tolerancji i efektów ubocznych. W 26-tygodniowym badaniu arypiprazol istotnie zmniejszał ryzyko nawrotu schizofrenii (34% vs 57% placebo).
arypiprazol, epizod maniakalny, epizod mieszany, haloperydol, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, laktoza, lek przeciwpsychotyczny, objaw maniakalny, objaw psychotyczny, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, prolaktyna, raklopryd znakowany ¹¹C, receptor adrenergiczny alfa 1, receptor D2/D3, receptor dopaminowy D2, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT1a, receptor serotoninowy 5HT2a, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, skuteczność długoterminowa, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abilium 10 mg
Arypiprazol, lek przeciwpsychotyczny II generacji stosowany w schizofrenii i zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa w porównaniu z lekami I generacji, jednak wymaga monitorowania działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania to akatyzja (≥12,1% u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, 6,2% u pacjentów ze schizofrenią) oraz nudności (>3%). Objawy pozapiramidowe (EPS) występują u 19-26,6% pacjentów leczonych arypiprazolem, co jest istotnie niższym odsetkiem niż w przypadku haloperydolu (do 57,3%). Dystonia, szczególnie w początkowym okresie terapii, może wystąpić częściej u młodszych pacjentów i mężczyzn. Arypiprazol wykazuje unikalny wpływ na stężenia prolaktyny, powodując zarówno jej wzrost, jak i spadek. Ponadto, u niektórych pacjentów mogą pojawić się zaburzenia kontroli impulsów, takie jak patologiczne uzależnienie od hazardu, hiperseksualność czy kompulsywne objadanie się, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
akatyzja, anafilaksja, anoreksja, arytmia komorowa, drgawki grand mal, dyskineza, dyspepsja, dystonia, epizod maniakalny, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, hipoprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, kompulsywne objadanie, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny II generacji, nudności, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, parkinsonizm, schizofrenia, sedacja, ślinotok, śpiączka hiperosmotyczna, torsade de pointes, uzależnienie od hazardu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tractiva 5 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Tractiva, wykazuje skuteczność w leczeniu schizofrenii oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, jednak wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają monitorowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to akatyzja (12,1% u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, 6,2% u pacjentów ze schizofrenią) oraz nudności (>3%). Zaburzenia pozapiramidowe (EPS) występowały u 25,8% pacjentów ze schizofrenią leczonych arypiprazolem, znacznie rzadziej niż u pacjentów leczonych haloperydolem (57,3%). Dystonia, szczególnie u młodszych i męskich pacjentów, może pojawić się w pierwszych dniach terapii. Arypiprazol może także indukować zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca (często), hiperglikemia (niezbyt często), a także rzadkie przypadki cukrzycowej śpiączki hiperosmolalnej i kwasicy ketonowej. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się tachykardię i hipotensję ortostatyczną (często), a także rzadkie, ale poważne zdarzenia, takie jak torsade de pointes czy zatrzymanie akcji serca. W populacji młodzieży (13-17 lat) profil bezpieczeństwa jest podobny do dorosłych, z wyższą częstością senności, zaburzeń pozapiramidowych oraz zmiany masy ciała (średni przyrost do 5,8 kg po 30 tygodniach).
Wśród działań niepożądanych o częstości nieznanej znajdują się poważne powikłania neurologiczne, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki typu grand mal, zespół serotoninowy oraz napad przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych. Arypiprazol może powodować zarówno hiperprolaktynemię, jak i hipoprolaktynemię, obserwowaną u 25,6-29,5% kobiet i 45,0-53,3% mężczyzn w populacji młodzieży. Dodatkowo, zgłaszano zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia) oraz reakcje alergiczne, w tym ciężką reakcję DRESS. W zakresie zaburzeń psychiatrycznych często występują bezsenność, lęk, niepokój ruchowy, a także ryzyko prób samobójczych i zaburzeń kontroli impulsów (np. patologiczne uzależnienie od hazardu, hiperseksualność). Monitorowanie pacjentów pod kątem tych działań jest kluczowe, a wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego.
akatyzja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anoreksja, bezsenność, biegunka, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, drgawki typu grand mal, dysfagia, dyskineza, dystonia, fosfataza alkaliczna, gammaglutamylotransferaza, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipoprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, komorowe zaburzenia rytmu, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wątroby, nudności, objawy pozapiramidowe, obżarstwo, parkinsonizm, patologiczny hazard, rabdomioliza, schizofrenia, sedacja, ślinotok, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zator płucny, zespół DRESS, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Adartrel 0,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące ropinirolu wskazują na profil toksyczności ściśle powiązany z jego działaniem jako agonisty receptorów dopaminergicznych. Główne objawy toksyczności obejmują zmiany zachowania, hipoprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek oraz ślinienie się. W badaniach długoterminowych u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę zaobserwowano degenerację siatkówki, prawdopodobnie związaną z nadmierną ekspozycją na światło, a nie bezpośrednim działaniem toksycznym leku. Ropinirol nie wykazał potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego u myszy i szczurów przy dawkach do 50 mg/kg/dobę, choć u szczurów stwierdzono rozrost komórek Leydiga i gruczolak jądra, co jest efektem hipoprolaktynemii i zjawiskiem specyficznym gatunkowo. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów odnotowano wpływ na implantację zarodka związany z obniżeniem prolaktyny, jednak efekt ten nie jest istotny klinicznie u ludzi.
agonista dopaminergiczny, badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek ropinirolu, ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie farmakologiczne, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, implantacja zarodka, kanał potasowy hERG, komórki Leydiga, organogeneza, receptor dopaminergiczny, repolaryzacja mięśnia sercowego, teratogenność, toksyczność ogólna, wady wrodzone, wydzielanie prolaktyny, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apra 5 mg
Aripiprazol, substancja czynna leku Apra, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym mechanizmie działania, obejmującym częściowy agonizm receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1a oraz antagonizm receptorów 5-HT2a. Wykazuje silne powinowactwo do receptorów D2, D3, 5-HT1a i 5-HT2a oraz umiarkowane do D4, 5-HT2c, 5-HT7, alfa-1 adrenergicznych i H1 histaminowych, co przekłada się na skuteczność w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I. Badania PET potwierdziły wiązanie aripiprazolu z receptorami D2/D3 w dawkach od 0,5 do 30 mg/dobę. W badaniach klinicznych wykazano istotną poprawę objawów psychotycznych w porównaniu z placebo oraz skuteczność w zapobieganiu nawrotom schizofrenii (34% vs 57% nawrotów). W terapii epizodów maniakalnych aripiprazol wykazuje skuteczność zarówno w monoterapii, jak i w terapii dodanej do litu lub walproinianu.
antagonizm receptorowy, aripiprazol, częściowy agonizm, epizod maniakalny, epizod mieszany, galaktorrhea, ginekomastia, haloperydol, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, objaw depresyjny, objaw negatywny, objaw pozytywny, objaw psychotyczny, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, receptor dopaminowy D2, receptor muskarynowy, receptor neuronalny, receptor serotoninowy 5-HT1A, receptor serotoninowy 5-HT2A, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, stabilizator nastroju, stężenie prolaktyny, szybka zmiana faz, terapia skojarzona, układ pozapiramidowy, walproinian, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie seksualne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aropilo 0,25 mg
Przedkliniczne badania ropinirolu wykazały istotne efekty toksyczności reprodukcyjnej, głównie związane z dawkami znacznie przekraczającymi maksymalną zalecaną dawkę dla człowieka (MRHD). U szczurów dawki 60, 90 i 150 mg/kg m.c./dobę (odpowiednio ~2-, 3- i 5-krotność AUC względem MRHD w chorobie Parkinsona) powodowały zmniejszenie masy ciała płodów, wzrost obumieralności oraz wady wrodzone palców. W dawce 120 mg/kg m.c./dobę (~4-krotność AUC MRHD) nie stwierdzono teratogenności. U królików nie zaobserwowano wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (9,5-krotność Cₘₐₓ u ludzi), jednak współpodawanie ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą zwiększało częstość i ciężkość wad wrodzonych palców. Podobne zależności dawka-efekt odnotowano w modelu zespołu niespokojnych nóg, z wyższymi mnożnikami AUC względem MRHD (od 15- do 40-krotnych). Mechanizm toksyczności wiąże się z farmakologicznym działaniem ropinirolu, obejmującym hipoprolaktynemię, zmiany zachowania, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię oraz objawy neurologiczne. Długoterminowo u szczurów albinosów zaobserwowano degenerację siatkówki przy dawce 50 mg/kg m.c./dobę, prawdopodobnie związaną z nadmierną ekspozycją na światło.
bezpieczeństwo farmakologiczne, choroba Parkinsona, degeneracja siatkówki, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, implantacja zarodka, kanały hERG, komórki Leydiga, L-DOPA, obniżenie ciśnienia tętniczego, obumieranie płodów, organogeneza, ropinirol, stężenie prolaktyny, toksyczność reprodukcyjna, wady wrodzone palców, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tractiva 10 mg
Tractiva (arypiprazol) to lek psycholeptyczny z grupy innych leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05AX12), dostępny w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg i 30 mg. Jego mechanizm działania opiera się na częściowej agonistyce receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1a oraz antagonistyce receptorów 5HT2a, co potwierdzają badania in vitro i modele zwierzęce. Arypiprazol wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów D2, D3, 5HT1a i 5HT2a oraz umiarkowane do D4, 5HT2c, 5HT7, alfa-1 adrenergicznych i H1 histaminowych, bez istotnego wpływu na receptory muskarynowe. Badania PET wykazały dawkozależne zmniejszenie wiązania ligandu receptora D2/D3 w jądrze ogoniastym i skorupie po podaniu dawki od 0,5 mg do 30 mg przez 2 tygodnie. Skuteczność arypiprazolu w leczeniu schizofrenii potwierdzono w trzech badaniach klinicznych z udziałem 1228 pacjentów, wykazując istotną poprawę objawów psychotycznych w porównaniu z placebo oraz skuteczność w podtrzymaniu poprawy klinicznej przez 52 tygodnie, porównywalną do haloperydolu (77% vs 73% utrzymania poprawy). Arypiprazol istotnie zmniejsza częstość nawrotów schizofrenii (34% vs 57% placebo) i nie powoduje klinicznie istotnego przyrostu masy ciała (13% pacjentów z przyrostem ≥7% masy ciała vs 33% przy olanzapinie). Nie obserwowano istotnych zmian lipidogramu ani znaczącego wzrostu prolaktyny (0,3% vs 0,2% placebo).
W leczeniu epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I arypiprazol wykazuje skuteczność potwierdzoną w dwóch 3-tygodniowych badaniach kontrolowanych placebo, wykazując istotne zmniejszenie objawów maniakalnych zarówno u pacjentów z objawami psychotycznymi, jak i bez nich, oraz u pacjentów z przebiegiem rapid-cycling i bez. Jednakże jedno 3-tygodniowe badanie ze stałą dawką nie potwierdziło przewagi nad placebo. Dwa 12-tygodniowe badania kontrolowane placebo oraz porównujące arypiprazol z litem i haloperydolem wykazały, że arypiprazol jest skuteczniejszy niż placebo w 3. tygodniu, a w 12. tygodniu jego skuteczność w leczeniu podtrzymującym jest porównywalna do litu i haloperydolu. Arypiprazol wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa i tolerancji, co czyni go wartościową opcją terapeutyczną w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I.
cholesterol HDL, cholesterol LDL, epizod maniakalny, epizod mieszany, farmakoterapia, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, nawrót choroby, objawy maniakalne, objawy pozytywne i negatywne, objawy psychotyczne, parametry lipidowe, pozytonowa tomografia emisyjna, przebieg typu rapid-cycling, przyrost masy ciała, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy 5HT1a, receptor serotoninowy 5HT2a, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, stężenie prolaktyny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aripiprazole Aurovitas 30 mg
Arypiprazol, będący agonistą częściowym receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1A oraz antagonistą receptorów 5HT2A, wykazuje skuteczność w leczeniu schizofrenii oraz zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I. W badaniach klinicznych u dorosłych pacjentów z schizofrenią, arypiprazol w dawkach od 0,5 mg do 30 mg/dobę wykazał istotną redukcję objawów psychotycznych w porównaniu z placebo, a także porównywalną skuteczność do haloperydolu w długoterminowym leczeniu (52 tygodnie), z lepszą tolerancją i mniejszym odsetkiem przerwania terapii (43% vs 30%). Arypiprazol nie powoduje istotnego przyrostu masy ciała (>7% u 13% pacjentów vs 33% przy olanzapinie) ani klinicznie istotnych zmian lipidogramu i stężenia prolaktyny. W leczeniu epizodów maniakalnych u pacjentów z zaburzeniem dwubiegunowym typu I, arypiprazol wykazał przewagę nad placebo w badaniach trwających od 3 do 26 tygodni, zmniejszając ryzyko nawrotu manii o 65% (HR 0,35) i ogólnego nawrotu choroby o 46% (HR 0,54) podczas terapii podtrzymującej.
ADHD, cholesterol HDL, cholesterol LDL, drażliwość w autyzmie, epizod maniakalny, epizod mieszany, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, nawrót choroby, nawrót manii, objawy maniakalne, objawy psychotyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, rapid cycling, receptor dopaminowy, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala TTS-YGTSS, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie autystyczne, zaburzenie pozapiramidowe, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aryfrenix 30 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Aryfrenix, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym mechanizmie działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1A oraz antagonista receptorów 5HT2A. W badaniach klinicznych potwierdzono jego skuteczność w leczeniu schizofrenii oraz zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I, zarówno w fazach maniakalnych, jak i mieszanych. W dawkach od 0,5 mg do 30 mg/dobę arypiprazol wykazuje znaczącą poprawę objawów psychotycznych i maniakalnych, a także skutecznie zapobiega nawrotom choroby. W badaniach długoterminowych (do 52 tygodni) odsetek pacjentów utrzymujących odpowiedź na leczenie wynosił 77%, a profil bezpieczeństwa charakteryzuje się niskim ryzykiem przyrostu masy ciała (13% pacjentów z ≥7% przyrostem masy ciała w porównaniu do 33% przy olanzapinie) oraz minimalnym wpływem na stężenia lipidów i prolaktyny.
ADHD, antagonista receptora, arypiprazol, badanie in vitro, częściowy agonista, dysfagia, epizod maniakalny, epizod mieszany, Globalna Skala Nasilenia Tików z Yale, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, objawy pozytywne i negatywne, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, stabilizator nastroju, szybka zmiana faz, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie autystyczne, zaburzenie pozapiramidowe, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aripilek 15 mg
Arypiprazol, klasyfikowany jako lek psycholeptyczny z grupy innych leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05AX12), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący częściowy agonizm receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1A oraz antagonizm receptorów 5-HT2A. Jego skuteczność w leczeniu schizofrenii i zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, zarówno krótkoterminowych (4-6 tygodni), jak i długoterminowych (do 89 tygodni). Arypiprazol wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, w tym minimalny wpływ na przyrost masy ciała (np. 13% pacjentów z przyrostem ≥7% masy ciała w porównaniu do 33% przy olanzapinie) oraz brak istotnych zmian w profilu lipidowym i stężeniu prolaktyny (częstość hiperprolaktynemii 0,3% vs. 0,2% placebo). W badaniach pediatrycznych potwierdzono skuteczność arypiprazolu u młodzieży z schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym, z dawkami od 2 do 30 mg/dobę, wykazując istotną redukcję objawów maniakalnych i psychotycznych oraz korzystny wpływ na zapobieganie nawrotom choroby.
antagonista, badanie in vitro, badanie z podwójnie ślepą próbą, cholesterol HDL, cholesterol LDL, epizod maniakalny, epizod mieszany, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, jądro ogoniaste, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, nawrót schizofrenii, objawy maniakalne, objawy psychotyczne, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy 5-HT1A, receptor serotoninowy 5-HT2A, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, skala PANSS, stabilizator nastroju, stężenie w surowicy, tiki, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie autystyczne, zaburzenie pozapiramidowe, zespół ADHD, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Requip 2 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych, wykazuje wpływ na rozrodczość u szczurów, manifestujący się zmniejszeniem masy ciała płodów przy dawce 60 mg/kg/dobę (AUC około 2-krotnie większe niż przy maksymalnej zalecanej dawce dla człowieka – MRHD), zwiększonym obumieraniem płodów przy 90 mg/kg/dobę (AUC ~3x MRHD) oraz wadami wrodzonymi palców przy 150 mg/kg/dobę (AUC ~5x MRHD). U królików nie stwierdzono wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (Cmax ~9,5x MRHD), jednak współpodawanie ropinirolu (10 mg/kg, 4,8x Cmax MRHD) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców. Toksyczność ropinirolu objawia się hipoprolaktynemią, obniżeniem ciśnienia tętniczego, bradykardią oraz objawami neurologicznymi. Długoterminowe badania u szczurów albinosów wykazały degenerację siatkówki przy dawce 50 mg/kg/dobę, co jest efektem specyficznym dla tego gatunku i związanym z ekspozycją na światło.
agonista receptorów dopaminowych, badania in vitro, badania in vivo, degeneracja siatkówki, efekt teratogenny, genotoksyczność, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, hipotensja, implantacja zarodka, kanał hERG, komórki Leydiga, L-DOPA, mechanizm działania, organogeneza, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, repolaryzacja mięśnia sercowego, wady wrodzone - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Arpixor 5 mg
Arypiprazol, klasyfikowany jako lek przeciwpsychotyczny z grupy innych leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05AX12), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący częściowe agonistyczne działanie na receptory dopaminowe D2 i serotoninowe 5HT1a oraz antagonizm wobec receptorów 5HT2a. W badaniach in vitro wykazano silne powinowactwo do receptorów D2, D3, 5HT1a i 5HT2a oraz umiarkowane do receptorów D4, 5HT2c, 5HT7, alfa-1 adrenergicznych i H1 histaminowych. W badaniach klinicznych potwierdzono skuteczność arypiprazolu w leczeniu schizofrenii, gdzie w krótkoterminowych badaniach (4-6 tygodni) u 1228 pacjentów wykazał istotną poprawę objawów psychotycznych w porównaniu z placebo. W badaniu 52-tygodniowym odsetek pacjentów utrzymujących dobrą odpowiedź na leczenie wyniósł 77% dla arypiprazolu i 73% dla haloperydolu, przy istotnie wyższym odsetku ukończenia badania w grupie arypiprazolu (43% vs 30%). Arypiprazol wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, nie powodując klinicznie istotnego przyrostu masy ciała (tylko 13% pacjentów z przyrostem ≥7%, tj. ≥5,6 kg, w porównaniu do 33% w grupie olanzapiny) oraz nie wpływając istotnie na parametry lipidowe i poziom prolaktyny (hiperprolaktynemia u 0,3% pacjentów, porównywalnie z placebo 0,2%).
arypiprazol, cholesterol HDL, cholesterol LDL, epizod maniakalny, epizod mieszany, haloperydol, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, jądro ogoniaste, lek przeciwpsychotyczny, monoterapia litem, nawrót choroby dwubiegunowej, objawy maniakalne, objawy psychotyczne, olanzapina, pozytonowa tomografia emisyjna, prolaktyna, przewlekła schizofrenia, przyrost masy ciała, rapid cycling, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, stabilizator nastroju, stężenie lipidów, terapia skojarzona, walproinian, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tractiva 20 mg
Lek Tractiva zawierający arypiprazol wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami takimi jak akatyzja i nudności, występującymi u ponad 3% pacjentów. W badaniach klinicznych częstość występowania objawów pozapiramidowych (EPS) wahała się od 14,8% do 26,6% w zależności od porównywanego leku i populacji, co wskazuje na istotne ryzyko tych zaburzeń. Do często obserwanych działań należą również zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca (często), hiperglikemia (niezbyt często), oraz zaburzenia endokrynologiczne, w tym hiperprolaktynemia i obniżenie stężenia prolaktyny (niezbyt często). Ponadto, zgłaszano poważne, choć rzadkie, powikłania metaboliczne, takie jak cukrzycowa kwasica ketonowa i śpiączka hiperosmolarna, które wymagają pilnej interwencji medycznej.
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, bezsenność, ból głowy, choroba afektywna dwubiegunowa, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, drżenie, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, haloperydol, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipersomnia, hiponatremia, hipoprolaktynemia, leukopenia, lit, neutropenia, niepokój ruchowy, nudności, obrzęk naczynioruchowy, olanzapina, parkinsonizm, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, sedacja, świąd alergiczny, trombocytopenia, zaburzenia lękowe, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Explemed 15 mg
Explemed (arypiprazol) to atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy psycholeptyków (kod ATC: N05AX12), dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 30 mg. Jego mechanizm działania opiera się na częściowym agonizmie receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1A oraz antagonizmie receptorów 5HT2A, co potwierdzono zarówno w badaniach in vitro, jak i na modelach zwierzęcych. W badaniach klinicznych u dorosłych z schizofrenią arypiprazol wykazał istotną skuteczność w redukcji objawów pozytywnych i negatywnych, z porównywalną skutecznością do haloperydolu, ale lepszą tolerancją i mniejszym odsetkiem przerwania terapii (43% vs 30%). W 26-tygodniowym badaniu u pacjentów ze stabilną schizofrenią arypiprazol zmniejszył częstość nawrotów do 34% w porównaniu do 57% w grupie placebo. Lek nie powoduje istotnego przyrostu masy ciała (13% pacjentów z przyrostem ≥7% vs 33% przy olanzapinie) ani klinicznie istotnych zmian lipidów i prolaktyny.
ADHD, arypiprazol, epizod maniakalny, epizod mieszany, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, nawrót zaburzenia dwubiegunowego, objawy psychotyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy 5HT1a, receptor serotoninowy 5HT2a, receptory dopaminowe, schizofrenia, stabilizator nastroju, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie autystyczne, zaburzenie nastroju, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Explemed 30 mg
Arypiprazol, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 30 mg, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym mechanizmie działania, obejmującym częściową agonistyczność receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1A oraz antagonizm receptorów 5HT2A. Jego farmakodynamiczny profil pozwala na skuteczne leczenie schizofrenii oraz zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I, co potwierdzają liczne badania kliniczne. W badaniach krótkoterminowych u dorosłych pacjentów z schizofrenią arypiprazol wykazał istotną poprawę objawów psychotycznych w porównaniu z placebo, a w badaniach długoterminowych utrzymywał odpowiedź terapeutyczną na poziomie 77% (w porównaniu do 73% dla haloperydolu). Ponadto, arypiprazol charakteryzuje się korzystnym profilem metabolicznym, minimalizując ryzyko przyrostu masy ciała (13% pacjentów z przyrostem ≥7% masy ciała vs. 33% dla olanzapiny) oraz nie powoduje istotnych zmian lipidogramu. W zakresie prolaktyny, częstość hiperprolaktynemii wynosiła 0,3%, porównywalnie do placebo (0,2%), a obserwowano także hipoprolaktynemię u 0,4% pacjentów.
ADHD, arypiprazol, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, drażliwość w zaburzeniach autystycznych, epizod maniakalny, epizod maniakalny lub mieszany, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, objawy maniakalne, objawy pozytywne i negatywne, objawy psychotyczne, parametry lipidowe, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy 5HT1a, receptor serotoninowy 5HT2a, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, stabilizator nastroju, tik, triglicerydy, układ receptorowy, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie autystyczne, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aripiprazole Sandoz 15 mg
Aripiprazol Sandoz, klasyfikowany pod kodem ATC N05AX12, jest lekiem psycholeptycznym o unikalnym mechanizmie działania, łączącym częściową agonistyczność receptorów dopaminowych D₂ i serotoninowych 5HT₁ₐ z antagonizmem receptorów 5HT₂ₐ. Wykazuje silne powinowactwo do receptorów D₂, D₃, 5HT₁ₐ i 5HT₂ₐ, a także umiarkowane do receptorów D₄, 5HT₂c, 5HT₇, alfa-1 adrenergicznych oraz H₁ histaminowych, co przekłada się na jego szerokie spektrum działania klinicznego. Badania PET potwierdziły zdolność aripiprazolu do wiązania się z receptorami dopaminowymi w OUN. Lek jest skuteczny w leczeniu schizofrenii, wykazując przewagę nad placebo w redukcji objawów psychotycznych oraz porównywalną skuteczność do haloperydolu w długoterminowej terapii, przy jednoczesnym lepszym profilu tolerancji i wyższym odsetku pacjentów kontynuujących leczenie. W badaniach klinicznych aripiprazol wykazał neutralny wpływ na masę ciała (przyrost ≥7% masy ciała u 13% pacjentów vs 33% w grupie olanzapiny) oraz brak istotnych zmian w profilu lipidowym i minimalny wpływ na stężenie prolaktyny (hiperprolaktynemia u 0,3% vs 0,2% placebo).
cholesterol HDL, epizod maniakalny, epizod mieszany, haloperydol, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, jądro ogoniaste, leczenie schizofrenii, olanzapina, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, przewlekła schizofrenia, raklopryd, rapid cycling, receptor dopaminowy D2, receptor dopaminowy D4, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT2a, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Requip-Modutab 4 mg
Przedkliniczne badania ropinirolu, substancji czynnej Requip-Modutab, obejmują szeroki zakres oceny bezpieczeństwa, w tym wpływ na rozrodczość, toksyczność ogólną, genotoksyczność, rakotwórczość oraz farmakologię bezpieczeństwa. W badaniach na szczurach wykazano, że ropinirol może wpływać na implantację zarodka poprzez obniżenie stężenia prolaktyny, jednak u ludzi prolaktyna nie odgrywa kluczowej roli w tym procesie. Teratogenność obserwowano przy dawkach toksycznych dla matki: zmniejszenie masy ciała płodów przy 60 mg/kg/dobę (AUC około 2x MRHD), zwiększone obumieranie płodów przy 90 mg/kg/dobę (AUC około 3x MRHD) oraz wady wrodzone palców przy 150 mg/kg/dobę (AUC około 5x MRHD). Brak działania teratogennego stwierdzono przy dawce 120 mg/kg/dobę (AUC około 4x MRHD). U królików nie zaobserwowano wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (9,5-krotność Cmax u ludzi). Skojarzone podawanie ropinirolu z L-dopą u królików zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców.
agonista receptorów dopaminergicznych, AUC, badanie in vitro, badanie teratogenności, Cmax, degeneracja siatkówki, fotoekspozycja, gen HERG, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, hipotensja, implantacja zarodka, kanały potasowe, komórki Leydiga, L-DOPA, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, repolaryzacja mięśnia sercowego, ropinirol, wada wrodzona palców, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apra-swift 30 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Apra-swift, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym mechanizmie działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1a oraz antagonista receptorów 5-HT2a. W badaniach klinicznych potwierdzono jego skuteczność w leczeniu schizofrenii u dorosłych, młodzieży (13-17 lat) oraz w terapii epizodów maniakalnych w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I. Arypiprazol wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, nie powodując istotnego przyrostu masy ciała (np. 13% pacjentów z przyrostem ≥7% masy ciała w porównaniu do 33% przy olanzapinie) oraz nie wywołując klinicznie istotnej hiperprolaktynemii (0,3% vs. 0,2% placebo). W badaniach długoterminowych arypiprazol utrzymuje poprawę kliniczną i zmniejsza ryzyko nawrotów schizofrenii i manii, wykazując przewagę nad placebo i porównywalną skuteczność do haloperydolu i litu. W populacji dzieci i młodzieży (6-17 lat) arypiprazol wykazuje skuteczność w leczeniu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych oraz zespołu Tourette’a, choć dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa i skuteczności są ograniczone.
Farmakodynamicznie arypiprazol wykazuje silne powinowactwo do receptorów D2, D3, 5-HT1a i 5-HT2a, umiarkowane do receptorów D4, 5-HT2c, 5-HT7, alfa-1 adrenergicznych oraz H1 histaminowych, a także do miejsc wychwytu zwrotnego serotoniny, bez istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych. W badaniach PET wykazano dawkozależne zmniejszenie wiązania ligandu receptora D2/D3 w jądrze ogoniastym i skorupie mózgu. Profil działań niepożądanych obejmuje zaburzenia pozapiramidowe (do 28,3% u dzieci i młodzieży), senność, ból głowy i nudności. Arypiprazol charakteryzuje się korzystnym profilem metabolicznym, nie powodując istotnych zmian lipidogramu. W terapii skojarzonej z litem lub walproinianem zmniejsza ryzyko nawrotu choroby afektywnej dwubiegunowej o 46% (HR 0,54) i manii o 65% (HR 0,35), jednak nie wykazuje przewagi w zapobieganiu nawrotom depresji. W populacji pediatrycznej obserwuje się umiarkowany przyrost masy ciała (średnio 2,9 kg w 30 tygodni), a także zmiany stężenia prolaktyny, z częstym występowaniem hipoprolaktynemii.
ADHD, Apra-swift, arypiprazol, choroba dwubiegunowa, działanie agonistyczne, działanie antagonistyczne, epizod maniakalny, haloperydol, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, lit, objawy maniakalne, objawy negatywne, objawy pozytywne, objawy psychotyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy 5-HT1A, receptor serotoninowy 5HT2a, schizofrenia, stabilizator nastroju, stężenie prolaktyny, tik, walproinian, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie autystyczne, zaburzenie pozapiramidowe, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Requip 0,25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu (Requip) wykazały, że lek wpływa na płodność u samic szczurów poprzez obniżenie stężenia prolaktyny, co skutkuje zaburzeniami implantacji. W badaniach toksyczności rozwojowej u szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy ciała płodów przy dawce 60 mg/kg/dobę (AUC około 2-krotnie większe niż przy maksymalnej zalecanej dawce dla człowieka – MRHD), zwiększone obumieranie płodów przy 90 mg/kg/dobę (3× AUC vs MRHD) oraz wady wrodzone palców przy 150 mg/kg/dobę (5× AUC vs MRHD). Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawce 120 mg/kg/dobę (4× AUC vs MRHD). U królików nie zaobserwowano wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (9,5× Cmax vs MRHD), jednak podawanie ropinirolu w dawce 10 mg/kg (4,8× Cmax vs MRHD) wraz z L-dopą nasilało wady wrodzone palców. Profil toksyczności obejmuje efekty związane z działaniem na receptory dopaminergiczne, takie jak hipoprolaktynemia, obniżenie ciśnienia tętniczego, zwolnienie czynności serca, opadanie powiek oraz ślinienie się. Długoterminowo u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę zaobserwowano degenerację siatkówki, prawdopodobnie związaną z ekspozycją na światło i specyfiką gatunkową.
autonomiczny układ nerwowy, badanie in vitro, badanie in vivo, ciśnienie tętnicze krwi, czynność serca, degeneracja siatkówki, działanie agonistyczne, działanie naczyniorozszerzające, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, implantacja zarodka, kanał hERG, komórki Leydiga, L-DOPA, maksymalna zalecana dawka, mechanizm działania, organogeneza, potencjał genotoksyczny, prolaktyna, receptor D2, receptor dopaminergiczny, repolaryzacja mięśnia sercowego, ropinirol, toksyczność matczyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Requip-Modutab 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu, substancji czynnej leku Requip-Modutab, wykazały istotne efekty zależne od dawki na rozrodczość i rozwój płodowy u zwierząt doświadczalnych. U szczurów dawki 60 mg/kg m.c./dobę (2-krotne AUC względem MRHD) powodowały zmniejszenie masy ciała płodów, 90 mg/kg m.c./dobę (3-krotne AUC) zwiększały obumieranie płodów, a 150 mg/kg m.c./dobę (5-krotne AUC) indukowały wady wrodzone palców. Brak działania teratogennego stwierdzono przy dawce 120 mg/kg m.c./dobę (4-krotne AUC). U królików nie zaobserwowano wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (9,5-krotność Cmax u ludzi). Interesująco, współpodawanie ropinirolu (10 mg/kg, 4,8-krotność Cmax) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców, co sugeruje potencjalną interakcję farmakologiczną w kontekście rozwoju płodowego. Profil toksyczności obejmował zmiany zachowania, hipoprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek oraz ślinienie się, co koreluje z działaniem na receptory dopaminergiczne i układ sercowo-naczyniowy.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, IC50, implantacja zarodka, kanał hERG, komórki Leydiga, L-DOPA, organogeneza, prolaktyna, przysadka mózgowa, receptor dopaminergiczny, repolaryzacja kardiomiocytów, ropinirol, tabletka o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Asduter 30 mg
Arypiprazol, należący do grupy innych leków przeciwpsychotycznych (ATC: N05AX12), wykazuje unikalny mechanizm działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1A oraz antagonista receptorów 5-HT2A. Jego farmakodynamiczny profil potwierdzono badaniami PET, które wykazały dawkozależne zmniejszenie wiązania ligandu receptora D2/D3 w jądrze ogoniastym i skorupie. Skuteczność arypiprazolu w leczeniu schizofrenii potwierdzono w badaniach klinicznych obejmujących 1228 dorosłych pacjentów, gdzie wykazał on istotną poprawę objawów psychotycznych w porównaniu z placebo oraz porównywalną skuteczność i lepszą tolerancję w stosunku do haloperydolu (utrzymanie efektu terapeutycznego u 77% vs 73%). Arypiprazol nie powoduje klinicznie istotnego przyrostu masy ciała (13% pacjentów z przyrostem ≥7% masy ciała vs 33% przy olanzapinie) ani istotnych zmian lipidowych. W badaniach na 28 242 pacjentach częstość hiperprolaktynemii wynosiła 0,3%, podobnie jak w grupie placebo (0,2%), a hipoprolaktynemia występowała u 0,4% leczonych.
epizod maniakalny, haloperydol, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, lipoproteina niskiej gęstości, lipoproteina wysokiej gęstości, lit, objawy psychotyczne, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy 5-HT1A, receptor serotoninowy 5-HT2A, remisja objawów maniakalnych, schizofrenia, skala manii Younga, Skala Objawów Pozytywnych i Negatywnych, stabilizator nastroju, triglicerydy, układ dopaminergiczny, walproinian, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie autystyczne, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, zespół pozapiramidowy, zespół Tourette’a - Leksykon substancji czynnych
Ropinirol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ropinirol, stosowany w terapii choroby Parkinsona oraz zespołu niespokojnych nóg, wykazuje profil toksyczności związany głównie z jego mechanizmem działania farmakologicznego, obejmujący hipoprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię oraz zmiany behawioralne. W badaniach długoterminowych u szczurów albinosów zaobserwowano degenerację siatkówki przy dawce 50 mg/kg m.c./dobę, co wiązano z nadmierną ekspozycją na światło. Ropinirol nie wykazał działania genotoksycznego ani rakotwórczego u myszy, natomiast u szczurów stwierdzono rozrost komórek Leydiga i gruczolaka jądra, uznane za specyficzne gatunkowo i nieistotne klinicznie dla ludzi. Badania toksyczności reprodukcyjnej wskazały na dawko-zależne efekty teratogenne u szczurów przy dawkach od 60 do 150 mg/kg m.c./dobę, znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi (MRHD: 4 mg/dobę dla zespołu niespokojnych nóg, 24 mg/dobę dla choroby Parkinsona). U królików nie stwierdzono wpływu na organogenezę przy monoterapii do 20 mg/kg, jednak współpodawanie ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksyczności, choroba Parkinsona, ciśnienie tętnicze krwi, czynność serca, degeneracja siatkówki, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, kanał potasowy, L-DOPA, mięsień sercowy, obumieranie płodów, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prąd hERG, repolaryzacja komórek, ropinirol, rozrost komórek Leydiga, stężenie prolaktyny, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona palców, zagnieżdżenie zarodka, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abilium 15 mg
Arypiprazol, dostępny w dawkach 10 mg i 15 mg (kapsułki twarde), jest lekiem psycholeptycznym z grupy innych leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05AX12). Jego skuteczność w leczeniu schizofrenii i zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I wynika z złożonego mechanizmu działania, obejmującego częściowe agonistyczne działanie na receptory dopaminowe D2 i serotoninowe 5HT1a oraz antagonizm wobec receptorów serotoninowych 5HT2a. W badaniach klinicznych arypiprazol wykazał istotną skuteczność w redukcji objawów psychotycznych w porównaniu z placebo, a także w utrzymaniu poprawy klinicznej podczas długotrwałej terapii (52 tygodnie), z odsetkiem utrzymujących odpowiedź na poziomie 77%. Ponadto, w 26-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo, arypiprazol zmniejszał ryzyko nawrotu schizofrenii (34% vs 57% placebo).
arypiprazol, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, dysfagia, haloperydol, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, nawrót schizofrenii, objawy pozytywne i negatywne, objawy psychotyczne, olanzapina, powinowactwo receptorowe, profil lipidowy, prolaktyna, przyrost masy ciała, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy 5HT1a, receptor serotoninowy 5HT2a, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, stężenie lipidów, triglicerydy, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tractiva 15 mg
Lek Tractiva zawierający arypiprazol charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja i nudności, występujące u ponad 3% pacjentów. W zakresie układu nerwowego często pojawiają się zaburzenia pozapiramidowe (w tym parkinsonizm, dystonia, dyskineza), drżenie, bóle głowy, sedacja, senność oraz zawroty głowy. W sferze psychicznej często zgłaszane są bezsenność, lęk i niepokój ruchowy. W obrębie metabolizmu i odżywiania częstość występowania cukrzycy jest istotna, a niezbyt często obserwuje się hiperprolaktynemię, hiperglikemię oraz zmniejszenie stężenia prolaktyny. Działania niepożądane hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia i trombocytopenia, mają częstość nieznaną i wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi. Dystonia może wystąpić szczególnie u młodszych pacjentów i mężczyzn, zwłaszcza na początku leczenia. W badaniach klinicznych EPS występowały u 19-26,6% pacjentów leczonych arypiprazolem, w porównaniu do wyższych wartości w grupach leczonych haloperydolem (do 57,3%).
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, arytmia, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, drżenie, dysfagia, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hiperinsulinemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, hipoprolaktynemia, kompulsywne objadanie się, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, parkinsonizm, profil bezpieczeństwa, reakcja uczuleniowa, schizofrenia, sedacja, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aripilek 5 mg
Arypiprazol, substancja czynna Aripileku, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym mechanizmie działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1A oraz antagonista receptorów 5-HT2A. Wykazuje silne powinowactwo do receptorów D2, D3, 5-HT1A i 5-HT2A, umiarkowane do D4, 5-HT2C, 5-HT7, alfa-1 adrenergicznych i H1 histaminowych, przy braku istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych, co przekłada się na korzystny profil działań niepożądanych, zwłaszcza ograniczone efekty cholinolityczne. W dawkach terapeutycznych (0,5-30 mg/dobę) potwierdzono efektywne wiązanie z receptorami dopaminowymi w OUN. Skuteczność arypiprazolu została potwierdzona w leczeniu schizofrenii (1228 pacjentów, 4-6 tygodni) oraz w długoterminowym podtrzymaniu remisji (52 tygodnie), wykazując przewagę nad placebo i porównywalność z haloperydolem, przy lepszej tolerancji i mniejszym odsetku przerwań terapii. W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I arypiprazol skutecznie redukuje objawy maniakalne zarówno w monoterapii, jak i terapii skojarzonej z litem lub walproinianem, zmniejszając ryzyko nawrotów manii o 65% (HR 0,35) i ogólnego nawrotu o 46% (HR 0,54). Lek charakteryzuje się neutralnym wpływem na stężenie prolaktyny oraz korzystnym profilem metabolicznym, nie powodując istotnego przyrostu masy ciała (13% pacjentów z przyrostem ≥7%, tj. ≥5,6 kg) ani zmian lipidogramu.
arypiprazol, działanie niepożądane, efekt cholinolityczny, epizod maniakalny, epizod mieszany, farmakodynamika, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, nawrót depresji, objawy maniakalne, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne i negatywne, objawy psychotyczne, ośrodkowy układ nerwowy, powinowactwo receptorowe, pozytonowa tomografia emisyjna, przekaźnictwo dopaminergiczne, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, stabilizator nastroju, stężenie w surowicy, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie autystyczne, zespół ADHD, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Arpixor 30 mg
Arypiprazol, klasyfikowany jako psycholeptyk i lek przeciwpsychotyczny (ATC: N05AX12), wykazuje unikalny profil farmakodynamiczny, będący częściowym agonistą receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1a oraz antagonistą receptorów 5HT2a. Wysokie powinowactwo do receptorów D2, D3, 5HT1a i 5HT2a oraz umiarkowane do D4, 5HT2c, 5HT7, alfa-1 adrenergicznych i H1 histaminowych tłumaczy jego szerokie spektrum działania klinicznego. Badania PET potwierdziły dawkozależne zmniejszenie wiązania ligandu receptora D2/D3 w jądrze ogoniastym i skorupie przy dawkach od 0,5 mg do 30 mg/dobę. W leczeniu schizofrenii arypiprazol wykazał skuteczność w krótkoterminowych badaniach (4-6 tygodni) na 1228 pacjentach, a także w długoterminowym podtrzymywaniu poprawy klinicznej, z odsetkiem utrzymania odpowiedzi 77% vs 73% dla haloperydolu w 52-tygodniowym badaniu. Ponadto, arypiprazol istotnie zmniejszał ryzyko nawrotu schizofrenii (34% vs 57% placebo) w 26-tygodniowym badaniu. Nie obserwowano klinicznie istotnego przyrostu masy ciała (tylko 13% pacjentów z przyrostem ≥7%, średnio 5,6 kg przy masie wyjściowej 80,5 kg), a profil lipidowy pozostawał niezmieniony, co stanowi przewagę nad innymi lekami przeciwpsychotycznymi. Hiperprolaktynemia występowała rzadko (0,3%), z medianą czasu do wystąpienia 42 dni i trwania 34 dni, natomiast hipoprolaktynemia u 0,4% pacjentów, z medianą czasu do wystąpienia 30 dni i trwania 194 dni.
arypiprazol, badanie in vitro, cholesterol HDL, cholesterol LDL, epizod maniakalny, epizod mieszany, farmakodynamika, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, objawy maniakalne, objawy negatywne, objawy psychotyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, rapid cycling, receptor dopaminowy D2, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT1a, receptor serotoninowy 5HT2a, skala CGI-BP, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, skala Younga, stabilizator nastroju, układ dopaminergiczny, współczynnik ryzyka, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aricogan 10 mg
Arypiprazol, lek przeciwpsychotyczny z grupy innych leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05AX12), wykazuje złożony mechanizm działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1a oraz antagonista receptorów 5-HT2a. W badaniach PET potwierdzono dawkozależne zmniejszenie wiązania ligandu receptora D2/D3 w jądrze ogoniastym i skorupie przy dawkach 0,5-30 mg/dobę. Skuteczność arypiprazolu w leczeniu schizofrenii potwierdzono w badaniach krótkoterminowych (4-6 tygodni) oraz długoterminowych (52 tygodnie), gdzie utrzymanie odpowiedzi terapeutycznej wynosiło 77% (arypiprazol) vs 73% (haloperydol), z lepszą tolerancją arypiprazolu. W 26-tygodniowym badaniu profilaktycznym arypiprazol zmniejszył częstość nawrotów schizofrenii (34% vs 57% placebo). Lek nie powoduje istotnego przyrostu masy ciała (13% pacjentów z przyrostem ≥7% vs 33% przy olanzapinie) ani klinicznie istotnych zmian w profilu lipidowym. Arypiprazol nie zwiększa istotnie stężenia prolaktyny (0,3% vs 0,2% placebo), a także może powodować hipoprolaktynemię (0,4% vs 0,02% placebo).
działanie agonistyczne, działanie antagonistyczne, epizod depresyjny, epizod maniakalny, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, jądro ogoniaste, lek przeciwpsychotyczny, nawrót choroby, objawy cholinergiczne, objawy maniakalne, objawy negatywne, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne, objawy psychotyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, raklopryd znakowany, receptor dopaminowy D2, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5-HT1A, receptor serotoninowy 5-HT2A, receptory dopaminowe, receptory serotoninowe, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, Skala Ogólnego Wrażenia Klinicznego, skala PANSS, stężenie prolaktyny, zaburzenia autystyczne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aropilo SR 8 mg
Dane przedkliniczne ropinirolu wskazują na wpływ na rozrodczość, toksyczność oraz bezpieczeństwo farmakologiczne, z uwzględnieniem różnic międzygatunkowych. U samic szczurów dawki 60 mg/kg/dobę (AUC ~2x MRHD) powodowały zmniejszenie masy ciała płodów, 90 mg/kg/dobę (AUC ~3x MRHD) zwiększały obumieranie płodów, a 150 mg/kg/dobę (AUC ~5x MRHD) wywoływały wady wrodzone palców. Nie stwierdzono teratogenności przy dawce 120 mg/kg/dobę (AUC ~4x MRHD). U królików dawka 20 mg/kg (Cmax 9,5x MRHD) nie wpływała na organogenezę, jednak łączone podanie ropinirolu (10 mg/kg, Cmax 4,8x MRHD) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców. Profil toksyczności obejmuje hipoprolaktynemię, zmiany zachowania, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek i ślinienie się. Długoterminowo u szczurów albinosów (50 mg/kg/dobę) obserwowano degenerację siatkówki, prawdopodobnie związaną z nadmierną ekspozycją na światło.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Requip-Modutab 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu wykazały wpływ na rozrodczość, toksyczność, genotoksyczność i potencjał rakotwórczy. U samic szczurów zaobserwowano dawkozależne efekty teratogenne: dawka 60 mg/kg/dobę (AUC ~2× MRHD) powodowała zmniejszenie masy ciała płodów, 90 mg/kg/dobę (AUC ~3× MRHD) zwiększała obumieranie płodów, a 150 mg/kg/dobę (AUC ~5× MRHD) wywoływała wady wrodzone palców. Brak działania teratogennego stwierdzono przy 120 mg/kg/dobę (AUC ~4× MRHD). U królików dawka 20 mg/kg (Cmax ~9,5× MRHD) nie wpływała na organogenezę, jednak połączenie ropinirolu (10 mg/kg, Cmax ~4,8× MRHD) z L-dopą zwiększało częstość i ciężkość wad wrodzonych palców, sugerując interakcję teratogenną. Profil toksyczności obejmował zmiany zachowania, hipoprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek i ślinienie się, co wiąże się z farmakologicznym działaniem na układ dopaminergiczny i autonomiczny. Degeneracja siatkówki u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę była prawdopodobnie efektem specyficznym gatunkowo i fenotypowo.
ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie farmakologiczne, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, IC50, implantacja zarodka, kanał potasowy hERG, komórki Leydiga, L-DOPA, organogeneza, potencjał genotoksyczny, receptor dopaminowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, ropinirol, stężenie prolaktyny, układ dopaminergiczny, wady wrodzone palców - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aropilo 2 mg
Badania przedkliniczne ropinirolu, zawartego w preparacie Aropilo, wykazały istotne informacje dotyczące jego bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście toksyczności reprodukcyjnej i farmakologii bezpieczeństwa. U samic szczurów zaobserwowano zaburzenia implantacji zarodków związane z hipoprolaktynemią, choć prolaktyna nie jest kluczowa dla implantacji u ludzi. W dawkach toksycznych dla matki (60-150 mg/kg m.c./dobę), co odpowiada ekspozycji od 2- do 40-krotnie wyższej niż maksymalna zalecana dawka u ludzi (MRHD), stwierdzono zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększone obumieranie płodów oraz wady wrodzone palców. Nie wykazano działania teratogennego przy dawce 120 mg/kg m.c./dobę (4-30-krotność ekspozycji MRHD). W badaniach na królikach monoterapia ropinirolem (20 mg/kg) nie wpływała na organogenezę, jednak w połączeniu z L-dopą (10 mg/kg) obserwowano nasilenie wad wrodzonych palców.
bradykardia, choroba Parkinsona, degeneracja siatkówki, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, implantacja zarodka, kanał hERG, L-DOPA, obniżenie ciśnienia tętniczego, obumieranie płodu, organogeneza, potencjał genotoksyczny, prolaktyna, ptoza powieki, rakotwórczość, ropinirol, rozrost komórek Leydiga, stężenie w osoczu, toksyczność dla matki, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona palców, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polpix SR 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu (Polpix SR) wykazały wpływ na implantację zarodka u szczurów poprzez obniżenie poziomu prolaktyny, jednak u ludzi prolaktyna nie odgrywa kluczowej roli w tym procesie, co zmniejsza ryzyko kliniczne. W dawkach toksycznych dla matki u szczurów zaobserwowano teratogenne efekty: zmniejszenie masy ciała płodów przy 60 mg/kg/dobę (AUC ~2x MRHD), zwiększone obumieranie płodów przy 90 mg/kg/dobę (AUC ~3x MRHD) oraz wady wrodzone palców przy 150 mg/kg/dobę (AUC ~5x MRHD). Nie stwierdzono teratogenności przy 120 mg/kg/dobę (AUC ~4x MRHD). U królików ropinirol do 20 mg/kg (Cmax 9,5x MRHD) nie wpływał na organogenezę, jednak w połączeniu z L-dopą (10 mg/kg, Cmax 4,8x MRHD) nasilał wady rozwojowe. Profil toksyczności obejmuje objawy ze strony OUN (zmiany zachowania), hipoprolaktynemię, hipotonię, bradykardię oraz objawy obwodowe (opadanie powiek, ślinienie). Degeneracja siatkówki u szczurów albinosów przy 50 mg/kg/dobę jest zjawiskiem specyficznym gatunkowo.
ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie obwodowe, działanie teratogenne, efekt naczyniorozszerzający, efekt teratogenny, genotoksyczność, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, kanał hERG, komórki Leydiga, mechanizm działania farmakologicznego, organogeneza, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, receptory dopaminowe, repolaryzacja mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Requip 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu wykazały, że lek wpływa na rozrodczość, głównie poprzez obniżenie stężenia prolaktyny, co u szczurów skutkowało zaburzeniami implantacji zarodków. W badaniach teratogenności u szczurów dawki toksyczne dla matki (60-150 mg/kg/dobę, odpowiadające 2-5-krotności AUC względem maksymalnej zalecanej dawki u ludzi) powodowały zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększone obumieranie płodów oraz wady wrodzone palców. Brak działania teratogennego stwierdzono przy dawce 120 mg/kg/dobę (4-krotność AUC). U królików nie zaobserwowano wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (9,5-krotność Cmax u ludzi), jednak jednoczesne podawanie ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą zwiększało częstość i ciężkość wad wrodzonych palców, wskazując na potencjalne interakcje w okresie rozwoju płodowego. Profil toksyczności obejmował objawy związane z agonizmem receptorów dopaminowych, takie jak hipoprolaktynemia, hipotonia, bradykardia, opadanie powiek oraz ślinienie się. Długoterminowo u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę zaobserwowano degenerację siatkówki, prawdopodobnie związaną z nadmierną ekspozycją na światło.
aberracja chromosomowa, agonista receptorów dopaminowych, badanie rakotwórczości, degeneracja siatkówki, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, hipotensja, implantacja zarodka, in vitro, in vivo, kanał hERG, L-DOPA, obumarcie płodu, organogeneza, potencjał genotoksyczny, prolaktyna, repolaryzacja komórek mięśnia sercowego, ropinirol, rozrost komórek Leydiga, teratogenność, torsade de pointes, wada wrodzona palców, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aropilo 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące ropinirolu (Aropilo) wskazują na jego profil bezpieczeństwa w kontekście toksyczności reprodukcyjnej, ogólnej, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. W badaniach na szczurach wykazano, że dawki toksyczne dla matki (60-150 mg/kg mc/dobę) powodują zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększone obumieranie oraz wady wrodzone palców, przy ekspozycjach AUC odpowiednio 2-5-krotnie wyższych niż przy maksymalnej zalecanej dawce dla człowieka (MRHD) w chorobie Parkinsona (24 mg/dobę). U królików nie stwierdzono teratogenności przy dawce 20 mg/kg (9,5-krotność Cmax u ludzi), jednak współpodawanie ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców. W przypadku zespołu niespokojnych nóg (RLS), gdzie MRHD wynosi 4 mg/dobę, toksyczność rozwojowa obserwowano przy dawkach odpowiadających 15-40-krotności AUC względem MRHD, z podobnym profilem efektów niepożądanych. Ropinirol wywołuje także efekty farmakologiczne takie jak hipoprolaktynemia, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powieki i nadmierne ślinienie się, co jest zgodne z jego mechanizmem działania dopaminergicznym.
choroba Parkinsona, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, gruczolak jądra, HERG, hipoprolaktynemia, hipotensja, komórka Leydiga, L-DOPA, organogeneza, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, repolaryzacja komór serca, ropinirol, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona palca, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aropilo SR 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu, substancji czynnej preparatu AROPILO SR, wykazały wpływ na rozrodczość, toksyczność ogólną, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. U samic szczurów zaobserwowano zaburzenia implantacji zarodka związane z hipoprolaktynemią, jednak mechanizm ten prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego u ludzi. Wysokie dawki ropinirolu (60-150 mg/kg/dobę) powodowały zmniejszenie masy płodów, zwiększone obumieranie oraz wady wrodzone palców, przy czym dawki te odpowiadały ekspozycjom AUC 2-5-krotnie wyższym niż maksymalna zalecana dawka u ludzi (MRHD). Nie stwierdzono teratogenności przy dawce 120 mg/kg/dobę u szczurów oraz 20 mg/kg u królików, choć współpodawanie ropinirolu z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych u królików. Toksyczność ogólna obejmowała zmiany zachowania, hipoprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek i ślinienie się. Degeneracja siatkówki wystąpiła u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę, co wiązano z nadmierną ekspozycją na światło i nie obserwowano u innych gatunków.
Aropilo SR, bradykardia, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, gen HERG, genotoksyczność, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, hipotensja, implantacja zarodka, komórki Leydiga, L-DOPA, maksymalna zalecana dawka, MRHD, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, ropinirol, rozrost komórek Leydiga, wady wrodzone palców - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polpix SR 8 mg
Przedkliniczne badania ropinirolu, substancji czynnej leku Polpix SR, wykazały wpływ na reprodukcję, toksyczność oraz bezpieczeństwo farmakologiczne. U samic szczurów zaobserwowano zaburzenia implantacji zarodka związane z hipoprolaktynemią, jednak różnice gatunkowe ograniczają przenoszenie tych wyników na ludzi. W badaniach teratologicznych dawki toksyczne dla matki (60-150 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 2-5-krotności najwyższej wartości AUC u ludzi) powodowały zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększenie obumierania płodów oraz wady wrodzone palców. Nie stwierdzono teratogenności przy dawce 120 mg/kg mc./dobę (4-krotność AUC MRHD). U królików dawka 20 mg/kg (9,5-krotność Cmax MRHD) nie wpływała na organogenezę, jednak jednoczesne podawanie ropinirolu (10 mg/kg, 4,8-krotność Cmax MRHD) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad rozwojowych, co wskazuje na potencjalną interakcję farmakologiczną wymagającą uwagi klinicznej.
badanie genotoksyczne, badanie teratologiczne, ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, implantacja zarodka, kanał hERG, komórka Leydiga, L-DOPA, mechanizm działania farmakologicznego, obumarcie płodu, organogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, ślinotok, wada wrodzona palca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aribit ODT 15 mg
Arypiprazol, substancja czynna Aribit ODT, jest lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym mechanizmie działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1a oraz antagonista receptorów 5HT2a. W badaniach klinicznych potwierdzono jego skuteczność w leczeniu schizofrenii oraz zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I, zarówno w fazie ostrej, jak i w profilaktyce nawrotów. W badaniach z udziałem dorosłych pacjentów dawki od 0,5 mg do 30 mg/dobę wykazały istotne zmniejszenie objawów psychotycznych i maniakalnych, a także korzystny profil bezpieczeństwa metabolicznego, z niskim ryzykiem przyrostu masy ciała (≥7% masy ciała u 13% pacjentów w porównaniu do 33% przy olanzapinie) oraz minimalnym wpływem na stężenia lipidów i prolaktyny (hiperprolaktynemia u 0,3% pacjentów). Arypiprazol wykazuje również skuteczność w leczeniu młodzieży z schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym, a także w terapii drażliwości w zaburzeniach autystycznych i tików w zespole Tourette’a, choć w tych ostatnich wskazaniach znaczenie kliniczne wymaga dalszej oceny.
ADHD, antagonista receptorowy, epizod maniakalny, epizod mieszany, HDL, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, LDL, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, monoterapia litem, nawrót objawów maniakalnych, objawy psychotyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor dopaminowy, receptor serotoninowy, remisja objawów maniakalnych, schizofrenia, schizofrenia młodzieńcza, skala Younga, stabilizator nastroju, stężenie cholesterolu, stężenie lipidów, stężenie prolaktyny, substancja czynna, szybka zmiana fazy, tiki, walproinian, zaburzenia autystyczne, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zespół Tourette’a - Leksykon substancji czynnych
Arypiprazol – Właściwości farmakodynamiczne
Arypiprazol wykazuje unikalny mechanizm działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1A oraz antagonista receptorów 5-HT2A, co przekłada się na jego skuteczność w leczeniu schizofrenii oraz zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I. Badania kliniczne potwierdzają jego efektywność w redukcji objawów psychotycznych i maniakalnych, zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej, z dawkami od 0,5 do 30 mg/dobę. W badaniach z udziałem dorosłych pacjentów arypiprazol wykazał przewagę nad placebo w zakresie zmniejszenia nawrotów schizofrenii (34% vs. 57%) oraz w zapobieganiu nawrotom manii w chorobie dwubiegunowej (współczynnik ryzyka 0,35). Ponadto, w porównaniu z haloperydolem, arypiprazol charakteryzuje się lepszym profilem tolerancji i wyższym odsetkiem pacjentów kontynuujących leczenie (43% vs. 30%).
ADHD, arypiprazol, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba dwubiegunowa, drgawki, epizod maniakalny, Globalna Skala Nasilenia Tików, haloperydol, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, lit i walproinian, objawy maniakalne, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, olanzapina, powinowactwo receptorowe, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor dopaminowy D2, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5-HT1A, receptor serotoninowy 5-HT2A, remisja objawów maniakalnych, schizofrenia, schizofrenia u młodzieży, senność, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, stężenie lipidów, tiki, triglicerydy, zaburzenia autystyczne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apra 10 mg
Arypiprazol, lek psycholeptyczny z grupy innych leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05AX12), wykazuje unikalny mechanizm działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1a oraz antagonista receptorów 5-HT2a. Jego złożony profil receptorowy obejmuje silne powinowactwo do receptorów D2, D3, 5-HT1a i 5-HT2a, umiarkowane do D4, 5-HT2c, 5-HT7, alfa-1 adrenergicznych i H1 histaminowych, a także umiarkowane działanie na wychwyt zwrotny serotoniny, bez istotnego wpływu na receptory muskarynowe. Badania PET potwierdziły wiązanie arypiprazolu z receptorami D2/D3 in vivo, a badania kliniczne wykazały jego skuteczność w leczeniu schizofrenii, zarówno w krótkoterminowej poprawie objawów psychotycznych, jak i w długoterminowym utrzymaniu efektu terapeutycznego, z odsetkiem utrzymania odpowiedzi na poziomie 77% po 52 tygodniach. Ponadto arypiprazol znacząco zmniejsza częstość nawrotów schizofrenii (34% vs 57% placebo) w 26-tygodniowym badaniu.
antagonista receptora, arypiprazol, częściowy agonista, epizod maniakalny, epizod mieszany, grupa kontrolna, haloperydol, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, monoterapia litem, nawrót choroby, objaw psychotyczny, objawy pozytywne i negatywne, olanzapina, powinowactwo receptorowe, pozytonowa tomografia emisyjna, rapid cycling, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy 5-HT1A, receptor serotoninowy 5-HT2A, remisja objawów, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, walproinian, zaburzenie afektywne dwubiegunowe