objawy cholinergiczne

Objawy cholinergiczne to zespół objawów klinicznych związanych z nadmierną stymulacją receptorów cholinergicznych w organizmie. Występują one w wyniku zwiększonej aktywności acetylocholiny – neuroprzekaźnika układu przywspółczulnego (parasympatycznego) oraz nerwowo-mięśniowego.

Klasyczne objawy cholinergiczne można przedstawić za pomocą akronimu SLUDGE (Salivation – ślinotok, Lacrimation – łzawienie, Urination – wzmożone oddawanie moczu, Defecation – biegunka, Gastrointestinal upset – zaburzenia żołądkowo-jelitowe, Emesis – wymioty). Dodatkowo obserwuje się zwężenie źrenic (miozę), zwiększoną sekrecję oskrzelową, skurcz oskrzeli, bradykardię, hipotensję oraz wzmożoną potliwość.

Objawy cholinergiczne mogą być wynikiem działania leków cholinomimetycznych (np. pilokarpina), inhibitorów cholinoesterazy (np. neostygmina, fizostygmina, donepezyl), zatrucia pestycydami fosforoorganicznymi lub gazami bojowymi (np. sarin). Występują również w przebiegu niektórych chorób nowotworowych jako zespół paraneoplastyczny, szczególnie w drobnokomórkowym raku płuca.

W leczeniu objawów cholinergicznych stosuje się leki antycholinergiczne, przede wszystkim atropinę, która blokuje receptory muskarynowe. W przypadku zatruć inhibitorami cholinoesterazy dodatkowo podaje się pralidoksym, który reaktywuje zablokowany enzym. Monitorowanie i leczenie objawów cholinergicznych jest kluczowe, gdyż ich nasilenie może prowadzić do niewydolności oddechowej i zaburzeń hemodynamicznych zagrażających życiu.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl