glukokortykoidy

Glukokortykoidy to grupa hormonów steroidowych produkowanych naturalnie przez korę nadnerczy lub syntetyzowanych jako leki. Fizjologicznie odpowiadają za regulację metabolizmu węglowodanów, białek i tłuszczów, a także wykazują silne działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne.

W praktyce klinicznej glukokortykoidy są szeroko stosowane w leczeniu chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym, takich jak astma, reumatoidalne zapalenie stawów, choroby zapalne jelit, toczeń rumieniowaty układowy czy sarkoidoza. Ich działanie opiera się na hamowaniu ekspresji genów kodujących cytokiny prozapalne i indukcji białek przeciwzapalnych.

Leczenie glikokortykosteroidami wiąże się z ryzykiem istotnych działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałej terapii. Należą do nich: osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe, zwiększona podatność na infekcje, zaćma, jaskra, atrofia skóry oraz objawy zespołu Cushinga. Dlatego stosowanie tych leków wymaga starannego monitorowania i indywidualizacji terapii.

Kluczową zasadą farmakoterapii glikokortykoidami jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. W przypadku długotrwałej terapii ważne jest stopniowe odstawianie leku w celu uniknięcia objawów odstawiennych związanych z supresją osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl