lek fotosensytyzujący
Leki fotosensytyzujące to substancje, które zwiększają wrażliwość skóry na działanie promieniowania ultrafioletowego (UV), powodując nadmierną reakcję fotochemiczną. W efekcie ekspozycji na światło słoneczne lub sztuczne źródła UV u pacjentów przyjmujących te leki mogą wystąpić reakcje fototoksyczne lub fotoalergiczne.
Reakcje fototoksyczne są częstsze i pojawiają się jako oparzenia słoneczne o nasileniu nieproporcjonalnym do ekspozycji, występujące w ciągu kilku godzin po kontakcie ze światłem. Reakcje fotoalergiczne, rzadsze i o charakterze immunologicznym, rozwijają się 24-72 godziny po ekspozycji, manifestując się jako świąd, wysypka lub wyprysk.
Do najczęściej spotykanych leków fotosensytyzujących należą: antybiotyki (tetracykliny, fluorochinolony, sulfonamidy), leki przeciwpsychotyczne (fenotiazyny), diuretyki (tiazydowe, furosemid), niesteroidowe leki przeciwzapalne (ketoprofen, naproksen), leki przeciwgrzybicze (worykonazol) oraz niektóre leki przeciwcukrzycowe i przeciwarytmiczne.
Pacjenci przyjmujący leki fotosensytyzujące powinni unikać bezpośredniej ekspozycji na słońce, stosować filtry przeciwsłoneczne o szerokim spektrum (SPF ≥30), nosić odzież ochronną i okulary przeciwsłoneczne. Lekarze powinni informować pacjentów o potencjalnym ryzyku i rozważyć alternatywne leczenie u osób z wysokim ryzykiem ekspozycji na UV.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Rutyna – Działania niepożądane
Rutyna, flawonoid obecny w preparatach zawierających wyciąg z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), takich jak Depremin 612 mg i Hyperis, występuje w dawkach od 36,72 mg do 91,80 mg na tabletkę powlekaną. Pomimo właściwości terapeutycznych, rutyna może indukować działania niepożądane obejmujące głównie układ pokarmowy (dyspepsja, nudności, wymioty, bóle brzucha), skórę (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) oraz ośrodkowy układ nerwowy (zmęczenie, niepokój, zaburzenia koncentracji). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko fotosensytyzacji, manifestującej się objawami przypominającymi oparzenia słoneczne (rumień, pęcherze, obrzęk, ból), zwłaszcza u pacjentów o jasnej karnacji i przy ekspozycji na intensywne nasłonecznienie. Częstość występowania tych działań nie została precyzyjnie określona, co podkreśla konieczność ostrożności i monitorowania podczas terapii.
dyspepsja, dziurawiec zwyczajny, farmakovigilance, filtr przeciwsłoneczny, fotosensytyzacja, leczenie dermatologiczne, lek fotosensytyzujący, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, pokrzywka, promieniowanie słoneczne, reakcja alergiczna skórna, reakcja fotosensytyzująca, rumień, rutyna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ziele dziurawca