tiopuryny
Tiopuryny to grupa leków immunosupresyjnych stosowanych w leczeniu chorób autoimmunologicznych, chorób zapalnych jelit oraz w zapobieganiu odrzucania przeszczepów. Najczęściej stosowane tiopuryny to azatiopryna (AZA), 6-merkaptopuryna (6-MP) oraz 6-tioguanina (6-TG).
Mechanizm działania tiopuryn polega na hamowaniu syntezy puryn, co prowadzi do zaburzenia proliferacji limfocytów i innych komórek układu immunologicznego. Leki te są metabolizowane przez kilka enzymów, w tym tiopuryno-metylotransferazę (TPMT), której aktywność jest genetycznie determinowana i wpływa na skuteczność oraz ryzyko działań niepożądanych terapii.
Tiopuryny znajdują zastosowanie głównie w leczeniu choroby Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, autoimmunologicznego zapalenia wątroby, reumatoidalnego zapalenia stawów oraz w profilaktyce odrzucania przeszczepów. Efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po 2-3 miesiącach stosowania.
Najczęstsze działania niepożądane tiopuryn obejmują mielosupresję (leukopenia, trombocytopenia, anemia), hepatotoksyczność, zapalenie trzustki oraz zwiększone ryzyko infekcji i nowotworów. Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi i prób wątrobowych podczas terapii. Genotypowanie TPMT przed rozpoczęciem leczenia pozwala na identyfikację pacjentów ze zwiększonym ryzykiem toksyczności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Pentasa 1 g
Produkt leczniczy Pentasa (mesalazyna) 1 g, granulat o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami z grupy tiopuryn, takimi jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna oraz tioguanina. Równoczesne stosowanie tych leków może prowadzić do nasilenia działania mielosupresyjnego, co manifestuje się zwiększoną częstością supresji szpiku kostnego. Zaleca się systematyczne monitorowanie morfologii krwi, ze szczególnym uwzględnieniem liczby leukocytów, oraz odpowiednie dostosowanie dawkowania tiopuryn w celu minimalizacji ryzyka hematologicznych działań niepożądanych. Ponadto, mesalazyna może potencjalnie osłabiać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co wymaga częstszego monitorowania parametrów krzepnięcia, w tym międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR), u pacjentów poddawanych takiej terapii skojarzonej.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba zapalna jelit, działanie mielosupresyjne, działanie niepożądane, INR, krwinki białe, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, mesalazyna, morfologia krwi, parametry krzepnięcia, Pentasa, przedłużone uwalnianie, supresja szpiku kostnego, tioguanina, tiopuryny, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Pentasa 1 g/100 ml
Mesalazyna, zawarta w produkcie Pentasa (1 g/100 ml, zawiesina doodbytnicza), wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami z grupy tiopuryn (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, tioguanina). Równoczesne stosowanie tych leków zwiększa ryzyko mielosupresji, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza liczby leukocytów, oraz dostosowywania dawek tiopuryn w zależności od wyników badań. Wysoki poziom ważności tej interakcji podkreśla konieczność częstszych wizyt kontrolnych i ścisłej obserwacji pacjentów, aby zapobiec powikłaniom hematologicznym, takim jak zwiększone ryzyko infekcji.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, choroba zapalna jelit, działanie mielosupresyjne, działanie przeciwzakrzepowe, krwinki białe, mesalazyna, mielosupresja, morfologia krwi, parametry krzepnięcia, podrażnienie błony śluzowej, powikłania hematologiczne, terapia skojarzona, tioguanina, tiopuryny, warfaryna, zawiesina doodbytnicza - Leksykon leków
Interakcje leku – Mezavant 1200 mg
Mesalazyna w preparacie Mezavant, podawana w formie tabletek dojelitowych o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami nefrotoksycznymi, takimi jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz azatiopryna. Jednoczesne stosowanie tych leków zwiększa ryzyko nefrotoksyczności oraz mielotoksyczności, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i parametrów morfologii krwi. Mesalazyna hamuje enzym metylotransferazę tiopurynową, co potęguje toksyczność leków tiopurynowych (azatiopryna, 6-merkaptopuryna) i innych leków mielotoksycznych, zwiększając ryzyko dyskrazji krwi i niewydolności szpiku. Ponadto, mesalazyna może obniżać aktywność antykoagulantów kumarynowych (np. warfaryny), co wymaga regularnego monitorowania czasu protrombinowego i dostosowania dawki antykoagulantu.
amoksycylina, antykoagulant, azatiopryna, choroba wątroby, czas protrombinowy, dyskrazja krwi, działania niepożądane przewodu pokarmowego, działanie synergistyczne, hepatotoksyczność, interakcja lekowa, kumaryny, lek immunosupresyjny, merkaptopuryna, mesalazyna, metronidazol, metylotransferaza tiopurynowa, morfologia krwi, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność szpiku kostnego, podrażnienie błony śluzowej, powikłanie hematologiczne, sulfametoksazol, tabletki dojelitowe, tiopuryny, warfaryna