mocznik i kreatynina
Mocznik i kreatynina to kluczowe markery funkcji nerek, powszechnie badane w diagnostyce laboratoryjnej. Mocznik jest końcowym produktem metabolizmu białek, powstającym w wątrobie w cyklu mocznikowym, a następnie transportowanym do nerek, gdzie podlega filtracji i częściowej reabsorpcji. Jego stężenie może wzrastać nie tylko w niewydolności nerek, ale również przy zwiększonym katabolizmie białek, krwawieniach do przewodu pokarmowego czy stosowaniu steroidów.
Kreatynina jest produktem rozpadu fosforanu kreatyny w mięśniach i jest wydalana przez nerki prawie wyłącznie drogą filtracji kłębuszkowej. W przeciwieństwie do mocznika, jej stężenie w surowicy jest mniej zależne od diety czy stanu katabolizmu, przez co lepiej odzwierciedla funkcję nerek. Wartości referencyjne dla kreatyniny różnią się w zależności od płci, wieku i masy mięśniowej pacjenta.
Jednoczesna ocena stężenia mocznika i kreatyniny dostarcza cennych informacji diagnostycznych. Wskaźnik mocznik/kreatynina może pomóc w różnicowaniu przednerkowej niewydolności nerek (stosunek >20:1) od ostrej martwicy cewek nerkowych (stosunek <10:1). Oba parametry wykorzystuje się również do obliczania wskaźnika filtracji kłębuszkowej (eGFR), który jest najdokładniejszym wskaźnikiem funkcji nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valarox 80 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa walsartanu wykazały, że dawki toksyczne dla matki (600 mg/kg mc./dobę) podawane w ostatnich dniach ciąży i podczas laktacji u szczurów powodowały zmniejszenie wskaźnika przeżywalności potomstwa, mniejszy przyrost masy ciała oraz opóźnienie rozwoju, co wskazuje na potencjalne ryzyko teratogenne przy ekspozycji na wysokie dawki. Dawki te były około 18-krotnie wyższe niż maksymalna zalecana dawka u ludzi (320 mg/dobę dla pacjenta 60 kg). Walsartan w dawkach 200-600 mg/kg mc. indukował zmiany hematologiczne (obniżenie erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz nefropatię u szczurów i małp, z podwyższonym stężeniem mocznika i kreatyniny. Szczególnie istotne jest trwałe uszkodzenie nerek u młodych szczurów przy dawce 1 mg/kg mc./dobę (10-35% dawki dla dzieci), co odpowiada okresowi rozwoju nerek u ludzi do 1 roku życia, wskazując na potencjalne ryzyko u niemowląt poniżej 12 miesięcy.
antagonista receptora angiotensyny, badanie bezpieczeństwa, czerwone krwinki, dawka toksyczna dla matki, dojrzewanie nerek, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, hemodynamika nerek, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanał hERG, kanaliki nerkowe, małpa szerokonosa, mocznik i kreatynina, mocznik we krwi, nefropatia, parametry czerwonokrwinkowe, pęcherzyk żółciowy, toksyczność jąder, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Camlocor 16 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu wykazały brak toksyczności układowej przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi. W modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, małpy) odnotowano jedynie zmiany hematologiczne, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny i hematokrytu, przy dawkach znacznie przekraczających dawki kliniczne. Istotne zmiany nefrotoksyczne, w tym śródmiąższowe zapalenie nerek, rozstrzenie kanalików nerkowych oraz podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny, były wtórne do niedociśnienia i zaburzeń przepływu nerkowego. Zaobserwowano również rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co wiąże się z farmakologicznym działaniem antagonisty receptora angiotensyny II, jednak zmiany te nie występowały u ludzi w dawkach terapeutycznych. Kandesartan wykazał toksyczność płodową w późnym okresie ciąży oraz brak działania mutagennego, klastogennego i rakotwórczego w badaniach in vitro i in vivo.
antagonista receptora angiotensyny, aparat przykłębuszkowy, badanie kancerogenne, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, efekt mutagenny, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, kandesartan cyleksetyl, komórki Sertoliego, mocznik i kreatynina, nefrotoksyczność, niedociśnienie, parametry krwinek czerwonych, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazanie, rozstrzenie kanalików nerkowych, spermatydy, śródmiąższowe zapalenie nerek, testosteron, toksyczność płodowa, wałeczki zasadochłonne, zmiany hematologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – bicaVera z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l
Roztwór bicaVera jest hipertonicznym roztworem do dializy otrzewnowej (kod ATC: B05DB) o składzie elektrolitowym zbliżonym do fizjologicznego surowicy krwi, zawierającym wapń 1,25 mmol/l, sód 134 mmol/l, magnez 0,5 mmol/l, chlorki 103,5 mmol/l, wodorowęglany 34 mmol/l oraz glukozę 235,9 mmol/l (4,25%). Zastosowanie wodorowęglanu jako buforu zamiast mleczanów lub octanów zwiększa biokompatybilność roztworu i poprawia tolerancję dializy. Osmolarność roztworu wynosi 509 mOsm/l, a pH jest fizjologiczne (7,4). Hipertoniczny charakter roztworu umożliwia skuteczne usuwanie nadmiaru płynów i toksyn mocznicowych (mocznik, kreatynina) przez błonę otrzewnową na drodze dyfuzji i osmozy, co jest kluczowe w leczeniu nerkozastępczym pacjentów z mocznicą.
biokompatybilność roztworu, błona otrzewnowa, błona półprzepuszczalna, dializa otrzewnowa, eliminacja leków, gradient osmotyczny, hiperkalcemia, leczenie nerkozastępcze, mocznica, mocznik i kreatynina, osmolarność, osmolarność teoretyczna, resztkowa czynność nerek, roztwór bicaVera, roztwór hipertoniczny, stężenie terapeutyczne, stężenie wapnia, suplementacja witaminy D, toksyny mocznicowe, zdolność ultrafiltracyjna, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Duosol zawierający 4 mmol/l potasu
Roztwór do hemofiltracji Duosol zawierający 4 mmol/l potasu wymaga rygorystycznego monitorowania parametrów klinicznych i biochemicznych pacjenta, w tym stanu hemodynamicznego, bilansu płynów, równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej, a także stężenia glukozy (5,6 mmol/l, odpowiadające 1,0 g) oraz mocznika i kreatyniny w osoczu. Szczególną uwagę należy zwrócić na regularne oznaczanie stężenia potasu w surowicy, zarówno przed rozpoczęciem, jak i w trakcie terapii, aby zapobiec hipokaliemii lub hiperkaliemii. W przypadku zaburzeń potasowych wskazane jest odpowiednie dostosowanie terapii, w tym modyfikacja szybkości filtracji lub zmiana roztworu na preparat o niższej zawartości potasu. Ponadto, konieczne jest monitorowanie stężenia fosforanów nieorganicznych i wdrożenie suplementacji w przypadku hipofosfatemii.
fosforany nieorganiczne, glikemia, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, mocznik i kreatynina, osmolarność, parametry kliniczne, potas w surowicy, produkt leczniczy, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga płynów, roztwór do hemofiltracji, skażenie bakteryjne, stan hemodynamiczny, stężenie glukozy, suplementacja fosforanów, toksyny mocznicowe, węglan wapnia, wodorowęglan, wytrącanie osadu, zaburzenia gospodarki potasowej, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Casaro 8 mg
Badania przedkliniczne kandesartanu cyleksetylu (substancji czynnej leku Casaro) wykazały brak toksyczności ogólnoustrojowej przy dawkach terapeutycznych, jednak przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne obserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt). W nerkach stwierdzono zmiany takie jak śródmiąższowe zapalenie, poszerzenie kanalików, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny, co wiąże się z hipotensyjnym działaniem kandesartanu i zmianami przepływu nerkowego typowymi dla antagonistów receptora angiotensyny II. Ponadto zaobserwowano rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, uznawany za efekt farmakologiczny bez znaczenia klinicznego przy dawkach terapeutycznych. U młodych szczurów odnotowano zmniejszenie masy ciała i serca, przy czym ekspozycja na kandesartan przy dawce 10 mg/kg była 12-78 razy wyższa niż u dzieci 1-<6 lat (0,2 mg/kg) oraz 7-54 razy wyższa niż u dzieci 6-<17 lat (16 mg). Brak określenia NOEL ogranicza ocenę marginesu bezpieczeństwa dla tych efektów.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębkowy, działanie mutagenne, hematokryt, hemoglobina, kanaliki nerkowe, kandesartan cyleksetylu, mocznik i kreatynina, nefrotoksyczność, parametry czerwonokrwinkowe, przeciwwskazanie, przerost komórek, rozwój nerek, ryzyko karcinogenne, śródmiąższowe zapalenie nerek, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Carzap 8 mg
Badania przedkliniczne kandesartanu cyleksetylu, substancji czynnej produktu Carzap, wykazały brak toksycznego wpływu na narządy docelowe przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. Wysokie dawki u zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy) powodowały zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny i hematokrytu oraz zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, rozstrzenie kanalików nerkowych, wałeczki zasadochłonne i podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Zmiany te były wtórne do obniżenia ciśnienia tętniczego i zaburzeń przepływu nerkowego, a nie bezpośrednią toksycznością leku. Zaobserwowano także rozrost i przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, typowy dla leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, bez istotnego znaczenia klinicznego w dawkach terapeutycznych. Kandesartan wykazał negatywny wpływ na rozwój płodu w II i III trymestrze ciąży, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania w tym okresie.
aparat przykłębuszkowy, ciśnienie tętnicze, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, erytrocyt, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetylu, krwinki czerwone, mocznik i kreatynina, parametry hematologiczne, potencjał rakotwórczy, przepływ nerkowy, przerost aparatu przykłębuszkowego, rozstrzenie kanalików nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność kandesartanu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 16 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetyl i hydrochlorotiazyd, wykazały istotne zmiany w parametrach nerkowych i hematologicznych u zwierząt laboratoryjnych. Kandesartan w dużych dawkach powodował obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu, co może wskazywać na ryzyko niedokrwistości przy długotrwałej terapii. W nerkach obserwowano zwyrodnienie komórek, poszerzenie kanalików oraz obecność wałeczków zasadochłonnych, a także podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu, co sugeruje nefrotoksyczność wtórną do działania hipotensyjnego. Dodanie hydrochlorotiazydu potęgowało te efekty, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Dodatkowo, kandesartan indukował rozrost i przerost komórek aparatu przykłębkowego, co jest efektem farmakologicznym blokady receptorów angiotensyny II, choć kliniczne znaczenie tych zmian jest prawdopodobnie niewielkie.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, działanie hipotensyjne, działanie nefrotoksyczne, erytrocyty, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kanaliki nerkowe, kandesartan cyleksetyl, mocznik i kreatynina, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, niedokrwistość, parametry hematologiczne, parametry nerkowe, przerost komórek, receptory angiotensyny II, ryzyko karcynogenne, toksyczność rozwojowa, wałeczki zasadochłonne, wskaźniki czerwonokrwinkowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia układowe, zwyrodnienie komórek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Valsacor 320 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu, prowadzone na szczurach i małpach szerokonosych przez okres do 6 miesięcy, nie wykazały przeciwwskazań do stosowania terapeutycznego u ludzi. Głównym narządem docelowym toksyczności były nerki, gdzie obserwowano nefropatię z bazofilią kanalikową, wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu oraz hiperkaliemię, przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiednio 0,9x i 3,5x MRHD) oraz 10 mg/kg/dobę + 3 mg/kg/dobę u małp (0,3x i 1,2x MRHD). Wysokie dawki (100 mg/kg/dobę walsartanu + 31 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów oraz 30 mg/kg/dobę + 9 mg/kg/dobę u małp) powodowały zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych, a u małp dodatkowo uszkodzenie błony śluzowej żołądka i hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach. Zmiany te wiązano z hemodynamicznymi efektami działania walsartanu, podobnymi do inhibitorów ACE, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego przy dawkach terapeutycznych u ludzi.
angiotensyna II, błona śluzowa żołądka, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrolity w moczu, erytrocyty, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor konwertazy angiotensyny, małpa szerokonosa, mocznik i kreatynina, nefropatia z bazofilią kanalikowa, parametry czerwonokrwinkowe, potas w surowicy, rozwój embrionalno-płodowy, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, uwalnianie reniny, walsartan z hydrochlorotiazydem - Leksykon leków
Przedawkowanie – Abiraterone G.L. Pharma 250 mg
Przedawkowanie abirateronu octanu nie posiada swoistego antidotum, dlatego postępowanie opiera się na ogólnym leczeniu podtrzymującym. Kluczowe jest natychmiastowe przerwanie terapii oraz monitorowanie czynności serca pod kątem niemiarowości, które mogą wynikać z hipokaliemii. Konieczne jest regularne oznaczanie poziomu elektrolitów, zwłaszcza potasu, oraz jego korekta, aby zapobiec zaburzeniom rytmu serca i osłabieniu mięśni. Należy również kontrolować objawy zastoju płynów, takie jak obrzęki czy obrzęk płuc, które mogą wymagać zastosowania diuretyków i monitorowania bilansu płynów. Ze względu na potencjalną hepatotoksyczność abirateronu, istotna jest ocena parametrów wątrobowych, w tym aminotransferaz (ALT, AST) oraz bilirubiny.
aminotransferazy, antidotum, arytmia, czynność serca, czynność wątroby, diuretyk, EKG, elektrokardiografia, elektrolity, elektrolity w surowicy, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hospitalizacja, leczenie podtrzymujące, mocznik i kreatynina, niemiarowość, obrzęk płuc, obrzęki obwodowe, osłuchiwanie płuc, parametry nerkowe, parametry wątrobowe, prednizon, przedawkowanie abirateronu, przerwanie leczenia, retencja płynów, suplementacja potasu, zaburzenia rytmu serca, zastój płynów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candezek Combi 16 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu wykazały brak ogólnoustrojowej toksyczności przy dawkach odpowiadających klinicznym u ludzi. W modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, małpy) obserwowano wpływ na parametry erytrocytarne (obniżenie liczby erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz zmiany w funkcji nerek, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, nacieki bazofilów oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu, co interpretowane jest jako efekt hipotensyjny leku. Dodatkowo stwierdzono rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego w dawkach terapeutycznych. Kandesartan wykazuje toksyczność płodową w zaawansowanej ciąży, nie wykazuje natomiast aktywności mutagennej, klastogennej ani rakotwórczej w warunkach klinicznych. Amlodypina, podawana w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg), powodowała opóźnienie porodu, wydłużenie jego trwania oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. W badaniach na szczurach dawki do 10 mg/kg mc./dobę (około 8-krotnie większe niż u ludzi) nie wpływały na płodność, jednak podawanie bezylanu amlodypiny w dawkach porównywalnych do klinicznych skutkowało obniżeniem stężenia hormonu folikulotropowego, testosteronu oraz zmniejszeniem gęstości nasienia i liczby komórek Sertoliego. Badania rakotwórczości na szczurach i myszach przy dawkach do 2,5 mg/kg mc./dobę (zbliżonych lub dwukrotnie wyższych niż maksymalna dawka u ludzi) nie wykazały działania rakotwórczego. Amlodypina nie wykazuje mutagenności ani klastogenności. Podsumowując, oba składniki Candezek Combi charakteryzują się korzystnym profilem bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych, z uwzględnieniem potencjalnej toksyczności reprodukcyjnej i nerkowej.
aparat przykłębuszkowy, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, kandesartan cyleksetyl, komórki Sertoliego, krwinki czerwone, mocznik i kreatynina, mutagenność, naciek bazofilów, parametry czerwonokrwinkowe, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał rakotwórczy, spermatydy, śródmiąższowe zapalenie nerek, testosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu, substancji czynnej Candepres, wykazały brak toksyczności ogólnoustrojowej i narządowej w dawkach terapeutycznych. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano jednak toksyczne efekty przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny, obejmujące zmniejszenie liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu oraz zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, tworzenie wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny. Zmiany te są prawdopodobnie konsekwencją działania hipotensyjnego leku i obejmują także rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, co jednak nie ma klinicznego znaczenia przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania wykazały toksyczność płodową w późnym okresie ciąży, co uzasadnia przeciwwskazania do stosowania Candepres w ciąży.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, działanie rakotwórcze, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetyl, mocznik i kreatynina, morfologia krwi, nieprawidłowy rozwój nerek, parametry czerwonokrwinkowe, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, rozwój prenatalny i postnatalny, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność płodowa, układ RAA, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Inhibace Plus 5 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Inhibace Plus, zawierającego cylazapryl (5 mg) i hydrochlorotiazyd (12,5 mg), wykazały niską toksyczność ostrą cylazaprylu, z LD50 przekraczającym 2000 mg/kg u szczurów, myszy i makaków jawajskich. Skojarzenie z hydrochlorotiazydem nie nasilało ostrej toksyczności. W toksyczności podprzewlekłej i przewlekłej głównym narządem docelowym cylazaprylu były nerki, gdzie obserwowano odwracalne zmiany, takie jak wzrost stężenia mocznika i kreatyniny, pogrubienie tętniczek kłębuszkowych oraz hiperplazję komórek okołokłębkowych, występujące przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne. Hydrochlorotiazyd powodował głównie hipokaliemię, a terapia skojarzona wykazała korzystny profil bezpieczeństwa, m.in. zmniejszając utratę potasu indukowaną przez tiazyd. Nie stwierdzono działania kancerogennego ani mutagennego cylazaprylu i hydrochlorotiazydu, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu, przy dawkach terapeutycznych.
badanie in vitro, badanie in vivo, cylazapryl i hydrochlorotiazyd, dawka letalna LD50, działanie farmakodynamiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym konwertujący angiotensynę, genotoksyczność, gospodarka elektrolitowa, hiperplazja komórek okołokłębkowych, hipokaliemia, inhibitor ACE, mocznik i kreatynina, nerka, potencjał kancerogenny, rozszerzenie miednicy, tętniczka kłębuszkowa, toksyczność ostra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 160 mg + 25 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne na szczurach i małpach szerokonosych oceniły toksyczność przewlekłego stosowania skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu. Uszkodzenia nerek, objawiające się nefropatią z bazofilią, wzrostem stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz zwiększoną diurezą i wydalaniem elektrolitów, obserwowano przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiednik 0,9x MRHD dla walsartanu i 3,5x MRHD dla hydrochlorotiazydu) oraz 10 mg/kg/dobę walsartanu + 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u małp (0,3x MRHD i 1,2x MRHD odpowiednio). Wysokie dawki powodowały także zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu) oraz hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach. Uszkodzenia błony śluzowej żołądka stwierdzono u małp przy dawce 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu. Mechanizmy toksyczności wiązano z hemodynamicznymi efektami blokady receptora angiotensyny II, podobnymi do działania inhibitorów ACE, jednak zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego przy dawkach terapeutycznych u ludzi.
badania przedkliniczne, blokada angiotensyny II, błona śluzowa żołądka, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrolity w moczu, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor ACE, małpa szerokonosa, mocznik i kreatynina, morfologia krwi, nefropatia z bazofilią, renina, rozwój embrionalny płodowy, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie nerek, walsartan i hydrochlorotiazyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Caramlo 16 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Caramlo, zawierającego kandesartan cyleksetylu i amlodypinę, wykazały istotne efekty toksyczne przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane dla ludzi. Amlodypina w dawkach około 50-krotnie wyższych niż kliniczne powodowała opóźnienie porodu, wydłużenie jego czasu oraz zmniejszoną przeżywalność noworodków. W badaniach na szczurach przy dawkach do 10 mg/kg/dobę (8-krotność maksymalnej dawki dla ludzi) nie stwierdzono wpływu na płodność, jednak inne badania wykazały obniżenie stężenia hormonów gonadotropowych i testosteronu, a także zmniejszenie parametrów nasienia. Badania rakotwórczości amlodypiny przy dawkach 0,5-2,5 mg/kg/dobę przez 2 lata nie wykazały działania rakotwórczego, a testy mutagenności były negatywne.
amlodypina, amlodypiny bezylan, aparat przykłębuszkowy, Caramlo, działanie klastogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon gonadotropowy, kandesartan cyleksetylu, komórka Sertoliego, mocznik i kreatynina, naciek bazofilów, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał rakotwórczy, spermatyda, śródmiąższowe zapalenie nerek, testosteron, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – multiBic z potasem 2 mmol/l roztwór do hemodializy/do hemofiltracji
Produkt leczniczy multiBic z potasem 2 mmol/l, stosowany w hemodializie i hemofiltracji, wymaga dokładnego wymieszania zasadowego roztworu wodorowęglanu z kwaśnym roztworem elektrolitów przed użyciem oraz ogrzania do temperatury zbliżonej do ciała (nie niższej niż temperatura pokojowa). Należy monitorować obecność białego osadu węglanu wapnia w drenach, szczególnie gdy temperatura roztworu przekracza 30°C, z kontrolą co 30 minut podczas ciągłej terapii nerkozastępczej. W przypadku pojawienia się osadu konieczna jest natychmiastowa wymiana roztworu i drenów oraz ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta. Stężenie potasu w surowicy powinno być systematycznie kontrolowane, a w razie hipokaliemii lub hiperkaliemii należy odpowiednio dostosować terapię, w tym zmienić roztwór na o innym stężeniu potasu lub zwiększyć intensywność terapii.
bilans płynów, chlorek sodu, ciągła terapia nerkozastępcza, fosforan w surowicy, glukoza w surowicy, hemodializa, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, magnez w surowicy, mocznik i kreatynina, monitorowanie stężenia potasu, równowaga kwasowo-zasadowa, wapń w surowicy, węglan wapnia, woda do wstrzyknięć - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Dipper 320 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Co-Dipper, zawierającego walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazały nefrotoksyczność jako główny efekt uboczny, szczególnie u marmozet i szczurów. Dawki 30 mg/kg mc./dobę walsartanu + 9 mg/kg mc./dobę hydrochlorotiazydu u szczurów oraz 10 mg/kg mc./dobę walsartanu + 3 mg/kg mc./dobę hydrochlorotiazydu u marmozet (odpowiednio 0,9× i 3,5× MRHD dla szczurów oraz 0,3× i 1,2× MRHD dla marmozet) powodowały nefropatię z naciekami bazofili, zaburzenia elektrolitowe, wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz zmiany w objętości i składzie moczu. Wyższe dawki indukowały także obniżenie parametrów hematologicznych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt) oraz uszkodzenia błony śluzowej żołądka i hiperplazję tętniczek aferentnych w nerkach, co wiązano z farmakologicznym działaniem walsartanu na układ renina-angiotensyna-aldosteron. Nie stwierdzono działania mutagennego, klastogennego ani rakotwórczego, a toksyczność rozwojowa była związana z toksycznością dla matek, bez efektów teratogennych.
działanie klastogenne, działanie teratogenne, hematokryt, hemodynamika nerkowa, inhibitor ACE, krwinka czerwona, mocznik i kreatynina, naczynie nerkowe, parametr czerwonokrwinkowy, potencjał mutagenny, reakcja nefrotoksyczna, rozwój embrionalny i płodowy, stężenie elektrolitów, stężenie hemoglobiny, stężenie potasu, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, uwalnianie reniny, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie parametrów nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Valsacor 160 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu, prowadzone na szczurach i małpach szerokonosych przez okres do 6 miesięcy, nie wykazały przeciwwskazań do stosowania terapeutycznego u ludzi. Głównym narządem docelowym była nerka, gdzie przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiadających 0,9-krotności MRHD walsartanu i 3,5-krotności MRHD hydrochlorotiazydu) oraz 10 mg/kg/dobę walsartanu + 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u małp (0,3-krotności MRHD walsartanu i 1,2-krotności MRHD hydrochlorotiazydu) obserwowano nefropatię z bazofilią kanalikową, wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz zmiany w objętości i składzie moczu. Wysokie dawki (100 mg/kg/dobę walsartanu + 31 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów oraz 30 mg/kg/dobę + 9 mg/kg/dobę u małp) powodowały obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt). U małp szerokonosych stwierdzono także uszkodzenie błony śluzowej żołądka oraz hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach, co wiązano z farmakologicznym działaniem walsartanu na układ renina-angiotensyna.
angiotensyna II, błona śluzowa żołądka, Co-Valsacor, dysfunkcja nerek, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor ACE, maksymalna zalecana dawka, małpy szerokonose, mocznik i kreatynina, nefropatia z bazofilią kanalikowa, objętość moczu, parametry czerwonokrwinkowe, rozwój embrionalny płodowy, skojarzenie walsartanu z hydrochlorotiazydem, stężenie potasu, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uwalnianie reniny, walsartan i hydrochlorotiazyd - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aciclovir Hikma 500 mg
Aciclovir Hikma w dawkach 250 mg i 500 mg podawany dożylnie może powodować szereg działań niepożądanych, których częstość występowania jest różna i zależy od wskazań terapeutycznych. Najistotniejszym ryzykiem są zaburzenia czynności nerek, manifestujące się szybkim wzrostem stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, co koreluje z maksymalnym stężeniem leku w osoczu oraz stanem nawodnienia pacjenta. Aby ograniczyć nefrotoksyczność, acyklowir powinien być podawany w powolnej infuzji trwającej co najmniej 1 godzinę. Do innych poważnych działań należą reakcje neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, splątanie, drgawki, encefalopatia, śpiączka), które występują głównie u pacjentów z zaburzeniami nerek. Rzadko obserwuje się wstrząs anafilaktyczny oraz ciężkie miejscowe reakcje zapalne, w tym martwicę tkanek w przypadku wynaczynienia leku. Monitorowanie parametrów nerkowych (mocznik, kreatynina) oraz unikanie szybkiego wstrzyknięcia dożylnego są kluczowe dla minimalizacji ryzyka powikłań.
acyklowir dożylny, ataksja, bilirubina, drgawki, encefalopatia, enzym wątrobowy, fotonadwrażliwość, krystalizacja acyklowiru, martwica tkanki, miejscowa reakcja zapalna, mocznik i kreatynina, morfologia krwi, objaw psychotyczny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja neurologiczna, splątanie, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie leku, zaburzenia hematologiczne, zaburzenie czynności nerek, zapalenie wątroby, zapalenie żył, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 32 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, nie wykazały nowych, specyficznych działań toksycznych różniących się od efektów obserwowanych przy stosowaniu poszczególnych składników. W badaniach na zwierzętach odnotowano istotne zmiany hematologiczne, takie jak spadek liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu, przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Ponadto, kandesartan wywoływał nefrotoksyczne zmiany, w tym zwyrodnienie i poszerzenie kanalików nerkowych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu, które były nasilone przez dodatek hydrochlorotiazydu, prawdopodobnie wskutek synergistycznego wpływu na hemodynamikę nerkową. Zmiany te są najprawdopodobniej wtórne do działania hipotensyjnego leku i zmniejszonej perfuzji nerkowej.
aktywność mutagenna, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębkowy, działanie klastogenne, działanie teratogenne, erytrocyty, funkcja nerek, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, mocznik i kreatynina, nefrotoksyczność, parametry czerwonokrwinkowe, parametry hematologiczne, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, przepływ krwi przez nerki, rozrost komórek, toksyczność płodowa, toksyczność składników leku, układ krwiotwórczy, wałeczki zasadochłonne, zwyrodnienie kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Valsacor 320 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności leku Co-Valsacor (320 mg walsartanu + 12,5 mg hydrochlorotiazydu) przeprowadzone na szczurach i małpach szerokonosych wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności są nerki, z nefropatią kanalikową, podwyższonym stężeniem mocznika, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a także zmianami w objętości i składzie moczu. Zmiany te obserwowano przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu i 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiednio 0,9× i 3,5× MRHD) oraz 10 mg/kg/dobę walsartanu i 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u małp (0,3× i 1,2× MRHD). Wysokie dawki powodowały także obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz hiperplazję tętniczek nerkowych, przy dawkach sięgających 100 mg/kg/dobę walsartanu i 31 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (3,0× i 12× MRHD) oraz 30 mg/kg/dobę i 9 mg/kg/dobę u małp (0,9× i 3,5× MRHD). Uszkodzenia błony śluzowej żołądka odnotowano u małp przy dawkach 30 mg/kg/dobę i 9 mg/kg/dobę. Nie stwierdzono działania mutagennego ani klastogennego dla obu substancji, a potencjalne działanie rakotwórcze hydrochlorotiazydu było niejednoznaczne i dotyczyło tylko pojedynczych modeli eksperymentalnych.
błona śluzowa żołądka, Co-Valsacor, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrolity w moczu, erytrocyty, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor ACE, mocznik i kreatynina, nefropatia z bazofilią kanalikowa, parametry czerwonokrwinkowe, potas w surowicy, renina, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, walsartan i hydrochlorotiazyd - Leksykon leków
Działania niepożądane – Triplixam 5 mg + 1,25 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Triplixam, zawierający peryndopryl, indapamid oraz amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują hipokaliemię (częstość występowania dla indapamidu: 10% pacjentów przy dawce 1,5 mg i 25% przy dawce 2,5 mg z obniżeniem stężenia potasu odpowiednio o 0,23 mmol/l i 0,41 mmol/l po 12 tygodniach), zawroty głowy, ból głowy, parestezje, senność, zaburzenia widzenia i podwójne widzenie, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze oraz objawy żołądkowo-jelitowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaburzeń hematologicznych (agranulocytoza, neutropenia, leukopenia, małopłytkowość), elektrolitowych (hipokaliemia, hiponatremia, hipochloremia), sercowo-naczyniowych (niedociśnienie, częstoskurcze typu torsade de pointes, zawał mięśnia sercowego, udar) oraz wątrobowych i nerkowych (zapalenie wątroby, encefalopatia wątrobowa, wzrost stężenia mocznika i kreatyniny). Działania te mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej i dostosowania leczenia.
agranulocytoza, dławica piersiowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperglikemia, hipochloremia, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, mocznik i kreatynina, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, pancytopenia, parestezja, peryndopryl, podwójne widzenie, rozrost dziąseł, skurcz oskrzeli, szum uszny, torsade de pointes, udar mózgu, wysięk naczyniówkowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie smaku, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół pozapiramidowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Duosol nie zawierający potasu
Roztwór do hemofiltracji Duosol nie zawierający potasu wymaga ścisłego monitorowania parametrów pacjenta, w tym stanu hemodynamicznego, bilansu płynów, równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej, a także stężenia glukozy, mocznika i kreatyniny. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokaliemii, gdyż preparat nie zawiera jonów potasowych (0 mmol/l K+), co wymaga suplementacji potasu lub zmiany roztworu w przypadku niedoboru. W razie hiperkaliemii zaleca się zwiększenie szybkości filtracji i standardowe procedury intensywnej terapii. Konieczne jest także monitorowanie stężenia fosforanów nieorganicznych i uzupełnianie ich w przypadku hipofosfatemii. Przed użyciem należy dokładnie ocenić integralność pojemnika i roztworu, który powinien być przezroczysty, bezbarwny, o pH 7,0-8,0 i osmolarności 292 mOsm/l, zawierający Na 140 mmol/l, Ca 1,5 mmol/l, Mg 0,5 mmol/l, Cl 109 mmol/l, HCO3 35 mmol/l oraz glukozę 5,6 mmol/l (1,0 g/1000 ml).
elektrolity, fosforany nieorganiczne, gazometria, glikemia, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, mocznik i kreatynina, osmolarność, potas w surowicy, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, skażenie bakteryjne, stan hemodynamiczny, suplementacja fosforanów, toksyny mocznicowe, węglan wapnia, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kandesar 16 mg
Badania przedkliniczne kandesartanu cyleksetylu wykazały brak toksycznego wpływu na narządy docelowe przy dawkach terapeutycznych, jednak w modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, małpy) zaobserwowano zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, które uznano za efekt wtórny do obniżenia perfuzji nerkowej spowodowanego działaniem hipotensyjnym leku. Ponadto, kandesartan powodował zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt) oraz rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach na młodych szczurach dawka 10 mg/kg m.c. generowała ekspozycję 7-78-krotnie wyższą niż u dzieci otrzymujących dawki terapeutyczne (0,2 mg/kg u dzieci 1-<6 lat oraz 16 mg u dzieci 6-<17 lat), jednak brak określenia NOEL utrudnia precyzyjną ocenę marginesu bezpieczeństwa w kontekście wpływu na masę serca i ciała.
aparat przykłębuszkowy, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetyl, mocznik i kreatynina, nieprawidłowość układowa, parametry czerwonokrwinkowe, parametry morfologii krwi, perfuzja nerkowa, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał rakotwórczy, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność narządowa, układ krwiotwórczy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne, zapalenie śródmiąższowe - Leksykon substancji czynnych
Kandesartan cyleksetyl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kandesartan cyleksetyl, antagonista receptora angiotensyny II (ARB), wykazuje w badaniach przedklinicznych korzystny profil bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca. W badaniach na zwierzętach wykazano, że wysokie dawki kandesartanu powodują obniżenie parametrów erytrocytarnych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt) oraz zmiany w nerkach, takie jak śródmiąższowe zapalenie, poszerzenie kanalików nerkowych, nacieki bazofilów i wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, co jest wtórne do działania hipotensyjnego i zmian w przepływie nerkowym. Ponadto obserwowano rozrost i przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, uznany za efekt farmakologiczny bez znaczenia klinicznego w dawkach terapeutycznych. W badaniach toksyczności u noworodków i młodych szczurów stwierdzono zmniejszenie masy ciała i masy serca przy dawkach ≥10 mg/kg mc., co odpowiada ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki stosowane u dzieci powyżej 1 roku życia. Nie ustalono jednak poziomu NOEL dla tych efektów, co ogranicza ocenę marginesu bezpieczeństwa.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie hipotensyjne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kanaliki nerkowe, kandesartan cyleksetyl, krwinki czerwone, mocznik i kreatynina, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, przerost komórek, rozwój nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Bespres 160 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności produktu leczniczego Co-Bespres, zawierającego walsartan (160 mg) i hydrochlorotiazyd (25 mg), przeprowadzone na szczurach i marmozetach wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności są nerki. Objawy nefrotoksyczności, takie jak nefropatia, nacieki bazofilowe w kanalikach nerkowych oraz wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy, pojawiały się przy dawkach od 30 mg/kg mc./dobę walsartanu i 9 mg/kg mc./dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiednio 0,9x i 3,5x maksymalnej dawki ludzkiej w przeliczeniu na mg/m² pc) oraz od 10 + 3 mg/kg mc./dobę u marmozet (0,3x i 1,2x dawki ludzkiej). Dodatkowo, duże dawki powodowały hematotoksyczność (spadek erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu) oraz uszkodzenia błony śluzowej żołądka i przerost tętniczek doprowadzających w nerkach, co wiązano z farmakologicznym działaniem walsartanu na układ renina-angiotensyna-aldosteron.
angiotensyna II, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrolity w moczu, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, kanał słuchowy, małżowina uszna, mocznik i kreatynina, naciek bazofilowy, nefropatia, parametry czerwonokrwinkowe, potas w surowicy, przerost tętniczek doprowadzających, reakcja nefrotoksyczna, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, uszkodzenie nerek, uwalnianie reniny, walsartan, zmiana hemodynamiczna