przerost komórek aparatu przykłębuszkowego
Przerost komórek aparatu przykłębuszkowego (ang. juxtaglomerular cell hyperplasia) to patologiczne zwiększenie liczby i/lub rozmiarów komórek tworzących aparat przykłębuszkowy w nerkach. Aparat ten stanowi wyspecjalizowaną strukturę zlokalizowaną w miejscu kontaktu kłębuszka nerkowego z cewką dystalną i pełni kluczową rolę w regulacji ciśnienia tętniczego oraz homeostazy wodno-elektrolitowej poprzez układ renina-angiotensyna-aldosteron.
Przerost komórek aparatu przykłębuszkowego najczęściej dotyczy komórek ziarnistych (granularnych), które są głównym miejscem produkcji reniny. Stan ten może być reakcją fizjologiczną na obniżone ciśnienie tętnicze lub zmniejszoną perfuzję nerek, ale może też występować w przebiegu różnych stanów patologicznych, takich jak nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, zwężenie tętnicy nerkowej, zespół Barttera czy stosowanie niektórych leków (np. inhibitorów ACE lub sartanów).
Diagnostyka przerostu komórek aparatu przykłębuszkowego opiera się głównie na badaniu histopatologicznym tkanki nerkowej, często z wykorzystaniem specjalnych barwień immunohistochemicznych. W badaniach laboratoryjnych może towarzyszyć mu zwiększone stężenie reniny w surowicy krwi. Leczenie zależy od przyczyny podstawowej i może obejmować interwencje farmakologiczne (np. modulatory układu renina-angiotensyna-aldosteron) lub chirurgiczne (np. w przypadku zwężenia tętnicy nerkowej).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 10 mg + 160 mg + 25 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa preparatu złożonego zawierającego amlodypinę, walsartan i hydrochlorotiazyd (Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods) wykazała brak toksyczności ogólnoustrojowej oraz niekorzystnego wpływu na narządy docelowe w badaniach na zwierzętach. W 13-tygodniowych testach na szczurach zaobserwowano odwracalne zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu i retikulocytów), podwyższone stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz wzrost liczby komórek przykłębuszkowych i miejscowe nadżerki w żołądku. Wszystkie te efekty uznano za nasilenie farmakologicznego działania składników leku, a zmiany ustąpiły po 4 tygodniach od zakończenia podawania. Kombinacja nie była badana pod kątem genotoksyczności i rakotwórczości, jednak każdy składnik oceniano indywidualnie, uzyskując wyniki negatywne w tych aspektach.
amlodypina walsartan hydrochlorotiazyd, czerwone krwinki, erytrocyt, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hormon folikulotropowy, komórki przykłębuszkowe, komórki Sertoliego, kreatynina, masa czerwonokrwinkowa, mocznik, mutagenność, nadciśnienie tętnicze, nadżerka, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, potas, potencjał rakotwórczy, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, retykulocyt, spermatyda, testosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Wamlox 10 mg + 320 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Wamlox, zawierającego amlodypinę i walsartan, wykazały istotne efekty toksyczne przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane dawki u ludzi. Amlodypina podawana w dawkach około 50-krotnie wyższych (w mg/kg) indukowała zaburzenia rozrodcze u szczurów i myszy, takie jak opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. W dawkach do 10 mg/kg/dobę (około 8-krotnie wyższych w przeliczeniu na mg/m²) nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, jednak w innych badaniach odnotowano zmniejszenie stężenia hormonów płciowych i parametrów nasienia. Dwuletnie badania rakotwórczości nie wykazały działania kancerogennego przy dawkach do 2,5 mg/kg/dobę (1-2-krotnie wyższych w mg/m²). Badania mutagenności nie potwierdziły działania genotoksycznego amlodypiny.
amlodypina z walsartanem, aparat przykłębuszkowy, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, erytrocyty, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hormon folikulotropowy, kanaliki nerkowe, komórki Sertoliego, kreatynina, małpy szerokonose, małżowina uszna, mocznik we krwi, mutagenność, nefropatia, niedociśnienie, opóźnienie porodu, parametry hematologiczne, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, przeżywalność potomstwa, spermatydy, testosteron, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, Wamlox - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Walsartan Krka 320 mg
Dane przedkliniczne dotyczące walsartanu, składnika aktywnego leku Walsartan Krka, nie wskazują na istotne ryzyko dla ludzi przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania na szczurach wykazały, że toksyczne dawki (600 mg/kg mc./dobę, około 18-krotnie wyższe niż maksymalna dawka ludzka 320 mg/dobę dla 60 kg pacjenta) podawane w późnej ciąży i laktacji powodowały zmniejszoną przeżywalność potomstwa oraz opóźnienia rozwojowe. Wysokie dawki (200-600 mg/kg mc./dobę, 6-18× dawka ludzka) indukowały zmiany hematologiczne (obniżenie erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz nefropatię u szczurów i małp, manifestującą się wzrostem stężenia mocznika i kreatyniny oraz przerostem komórek aparatu przykłębuszkowego. Zmiany te przypisano farmakologicznemu działaniu walsartanu, wywołującemu przedłużające się niedociśnienie tętnicze, jednak u ludzi w dawkach terapeutycznych przerost ten nie ma znaczenia klinicznego.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie farmakologiczne, badanie onkogenne, badanie toksykologiczne, bazofilia, dojrzewanie nerek, działanie nefrotoksyczne, hematokryt, hemodynamika nerek, inhibitor konwertazy angiotensyny, liczba erytrocytów, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, parametry czerwonokrwinkowe, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, rozrost kanalików nerkowych, stężenie hemoglobiny, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, walsartan - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vanatex 80 mg
Walsartan, substancja czynna leku Vanatex, przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy dawkach terapeutycznych. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej na szczurach dawka 600 mg/kg mc./dobę (około 18-krotnie wyższa niż maksymalna dawka u ludzi 320 mg/dobę) powodowała zmniejszoną przeżywalność potomstwa, opóźnienia rozwojowe oraz mniejszy przyrost masy ciała. Wysokie dawki (200-600 mg/kg mc./dobę) indukowały zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz nefropatię u szczurów i małp szerokonosych, z podwyższonym stężeniem mocznika i kreatyniny oraz przerostem komórek aparatu przykłębuszkowego, co wiązano z farmakologicznym działaniem hipotensyjnym walsartanu. Zmiany te występowały przy dawkach 6-18 razy wyższych niż u ludzi i prawdopodobnie nie mają znaczenia klinicznego przy stosowaniu terapeutycznym.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, badanie przedkliniczne, czerwone krwinki, dawka terapeutyczna, dojrzewanie nerek, inhibitor konwertazy angiotensyny, małżowina uszna, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, parametry czerwonokrwinkowe, profil bezpieczeństwa, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, rozwój nerek, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, toksyczność reprodukcyjna, walsartan, zmiana hemodynamiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Wamlox 5 mg + 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Wamlox, zawierającego amlodypinę i walsartan, wykazały istotne zmiany histopatologiczne i toksyczne przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki kliniczne (walsartan 160 mg, amlodypina 10 mg). U samców szczurów przy narażeniu 1,9-2,6-krotnym zaobserwowano stan zapalny warstwy gruczołowej żołądka, a przy wyższych dawkach owrzodzenia i nadżerki błony śluzowej. W nerkach stwierdzono bazofilię, szkliwienie i rozstrzeń kanalików nerkowych, wałeczki nerkowe, śródmiąższowe zapalenie limfocytarne oraz przerost błony śluzowej tętniczek przy narażeniu 7-13-krotnym. W badaniach rozwojowych u szczurów dawki 10-12-krotne powodowały rozszerzone moczowody, zaburzenia kostnienia mostka i nieskostniałe paliczki kończyn przednich. Maksymalne dawki niepowodujące zaburzeń rozwojowych wynosiły 3-4-krotność dawki klinicznej. Nie wykazano działania mutagennego, klastogennego ani rakotwórczego dla poszczególnych składników.
amlodypina z walsartanem, bazofilia, bazofilia kanalików nerkowych, dojrzałe spermatydy, erytrocyty, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, karcynogenność, klastogenność, komórki Sertoliego, kreatynina, mocznik, mutagenność, nadżerka błony śluzowej żołądka, nefropatia, opóźnienie porodu, przerost błony śluzowej tętniczek, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, rozrost kanalików nerkowych, rozszerzenie moczowodów, śródmiąższowe zapalenie limfocytarne, stan zapalny warstwy gruczołowej żołądka, testosteron, toksyczność rozwojowa, wałeczek nerkowy, wydłużenie porodu, zaburzenie rozwoju ośrodków kostnienia, zmniejszona przeżywalność potomstwa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sartesta 5 mg + 160 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Sartesta, zawierającego amlodypinę i walsartan, wykazały istotne działania niepożądane przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki kliniczne (amlodypina 10 mg, walsartan 160 mg). W badaniach na szczurach zaobserwowano zmiany histopatologiczne w żołądku (stan zapalny, owrzodzenia) przy narażeniu 1,9- do 11-krotnym dawki klinicznej, a także uszkodzenia nerek (bazofilia kanalików, rozstrzeń kanalików, wałeczki nerkowe, zapalenie limfocytarne, przerost tętniczek) przy narażeniu 7-13-krotnym. Wpływ na rozwój zarodka i płodu obejmował rozszerzone moczowody, zaburzenia kostnienia mostka i nie skostniałe paliczki kończyn przednich przy dawkach około 10-12-krotnych. Maksymalna dawka nie wywołująca obserwowalnych zaburzeń rozwojowych (NOAEL) wynosiła 3-krotność dawki klinicznej walsartanu i 4-krotność amlodypiny (na podstawie AUC). Nie stwierdzono działania mutagennego, klastogennego ani rakotwórczego dla poszczególnych składników.
amlodypina, azot mocznikowy, bazofilia, bazofilia kanalików nerkowych, dojrzała spermatyda, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytrocyt, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, nieskostniałe paliczki, NOAEL, owrzodzenie błony śluzowej żołądka, przerost błony środkowej tętniczek, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, rozrost kanalików nerkowych, rozstrzeń kanalików nerkowych, rozszerzenie moczowodów, śródmiąższowe zapalenie limfocytarne, testosteron, wałeczek nerkowy, walsartan, zaburzenie rozwoju ośrodków kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT +pharma 16 mg + 10 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego zawierającego kandesartan cileksetyl, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd nie wykazały nowych profili toksyczności dla kombinacji składników w porównaniu do ich indywidualnego działania. Niemniej jednak, dodatek hydrochlorotiazydu nasila nefrotoksyczne działanie kandesartanu, co jest istotne klinicznie. Kandesartan w dawkach klinicznych nie powodował ogólnoustrojowych zaburzeń, jednak w wysokich dawkach u zwierząt obserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek i podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny. Fetotoksyczność kandesartanu w późnej ciąży została potwierdzona, co jest kluczowe dla stosowania leku u kobiet ciężarnych. Badania mutagenności i rakotwórczości kandesartanu nie wykazały działania genotoksycznego ani kancerogennego.
aktywność klastogenna, amlodypina, działanie genotoksyczne, działanie moczopędne, działanie nefrotoksyczne, działanie rakotwórcze, erytrocyty, fetotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon gonadotropowy, hydrochlorotiazyd, kandesartan, komórki Sertoliego, naciek bazofilów, obniżenie ciśnienia krwi, parametry czerwonokrwinkowe, poszerzenie kanalików nerkowych, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, spermatydy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie mocznika i kreatyniny, testosteron, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsacor 160 mg tabletki powlekane 160 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa walsartanu, obejmujące farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze, nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach na szczurach dawki toksyczne dla matki (600 mg/kg mc./dobę) spowodowały zmniejszenie przeżycia potomstwa, opóźnienie rozwoju fizjologicznego oraz zmniejszenie przyrostu masy ciała. Dawki te były około 18-krotnie wyższe niż maksymalna zalecana dawka u ludzi (320 mg/dobę dla 60 kg). Walsartan w dawkach 200-600 mg/kg mc./dobę indukował u szczurów zmiany hematologiczne (obniżenie erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz nefropatię objawiającą się rozrostem kanalików nerkowych i bazofilią. U małp szerokonosych obserwowano podobne, lecz cięższe zmiany, w tym wzrost stężeń mocznika i kreatyniny oraz przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co wiązało się z farmakodynamicznym działaniem leku prowadzącym do długotrwałego niedociśnienia tętniczego.
antagonista receptora angiotensyny II, dojrzewanie nerek, działanie nefrototoksyczne, działanie rakotwórcze, hematokryt, hemodynamika nerek, inhibitor konwertazy angiotensyny, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, parametry czerwonokrwinkowe, parametry hematologiczne, profil bezpieczeństwa, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, rozrost kanalików nerkowych, stężenie hemoglobiny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, walsartan - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kandesar 16 mg
Badania przedkliniczne kandesartanu cyleksetylu wykazały brak toksycznego wpływu na narządy docelowe przy dawkach terapeutycznych, jednak w modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, małpy) zaobserwowano zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, które uznano za efekt wtórny do obniżenia perfuzji nerkowej spowodowanego działaniem hipotensyjnym leku. Ponadto, kandesartan powodował zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt) oraz rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach na młodych szczurach dawka 10 mg/kg m.c. generowała ekspozycję 7-78-krotnie wyższą niż u dzieci otrzymujących dawki terapeutyczne (0,2 mg/kg u dzieci 1-<6 lat oraz 16 mg u dzieci 6-<17 lat), jednak brak określenia NOEL utrudnia precyzyjną ocenę marginesu bezpieczeństwa w kontekście wpływu na masę serca i ciała.
aparat przykłębuszkowy, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetyl, mocznik i kreatynina, nieprawidłowość układowa, parametry czerwonokrwinkowe, parametry morfologii krwi, perfuzja nerkowa, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał rakotwórczy, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność narządowa, układ krwiotwórczy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne, zapalenie śródmiąższowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dipperam 5 mg + 160 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Dipperam, zawierającego amlodypinę i walsartan, wykazały działania niepożądane głównie przy narażeniu wielokrotnie przekraczającym dawki kliniczne (160 mg walsartanu i 10 mg amlodypiny). W układzie pokarmowym obserwowano stan zapalny warstwy gruczołowej żołądka przy narażeniu 1,9-2,6-krotnym dawki klinicznej oraz owrzodzenia przy wyższych dawkach. W nerkach stwierdzono bazofilię, rozrost kanalików nerkowych, wałeczki nerkowe i śródmiąższowe zapalenie limfocytarne przy narażeniu 7-13-krotnym dawki klinicznej. W badaniach rozwojowych u szczurów zaobserwowano rozszerzenie moczowodów, zaburzenia kostnienia i segmentów mostka przy narażeniu około 10-12-krotnym dawki klinicznej. Maksymalna dawka niewywołująca zaburzeń rozwojowych wynosiła 3-4-krotność dawki klinicznej (na podstawie AUC). Nie wykazano działania mutagennego ani rakotwórczego dla amlodypiny, walsartanu ani ich kombinacji.
azot mocznikowy, bazofilia, dojrzała spermatyda, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytrocyt, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, kanalik nerkowy, komórka Sertoliego, nadżerka błony śluzowej żołądka, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, parametry czerwonokrwinkowe, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, rozszerzenie moczowodu, śródmiąższowe zapalenie limfocytarne, testosteron, wałeczek nerkowy, zapalenie warstwy gruczołowej żołądka