transferaza UGT1A1
Transferaza UGT1A1 (UDP-glukuronozylotransferaza 1A1) to enzym wątrobowy odgrywający kluczową rolę w procesie glukuronidacji, czyli sprzęgania substancji endogennych i ksenobiotyków z kwasem glukuronowym. Enzym ten kodowany jest przez gen UGT1A1 znajdujący się na chromosomie 2 (2q37).
Główną funkcją UGT1A1 jest katalizowanie glukuronidacji bilirubiny, przekształcając ją w formę rozpuszczalną w wodzie, co umożliwia jej wydalanie z żółcią. Defekty genetyczne w UGT1A1 prowadzą do zespołów hiperbilirubinemii, takich jak zespół Gilberta (łagodny defekt) czy zespół Criglera-Najjara (ciężki defekt), charakteryzujących się podwyższonym poziomem bilirubiny niesprzężonej.
Enzym UGT1A1 uczestniczy również w metabolizmie wielu leków, w tym irynotekanu stosowanego w chemioterapii nowotworów. Pacjenci z polimorfizmami genu UGT1A1, zwłaszcza wariantem UGT1A1*28, wykazują zmniejszoną aktywność enzymu, co może prowadzić do zwiększonej toksyczności niektórych leków. Z tego powodu farmakogenetyczne badanie aktywności UGT1A1 jest istotnym elementem personalizacji terapii w onkologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pazopanib – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pazopanib, stosowany w terapii nowotworów, wiąże się z ryzykiem hepatotoksyczności, w tym niewydolności wątroby, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych (AlAT, AspAT, bilirubina) przed i w trakcie leczenia. Dawkowanie powinno być dostosowane do stopnia zaburzeń czynności wątroby: 800 mg/dobę u pacjentów z łagodnymi nieprawidłowościami, 200 mg/dobę u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami (bilirubina >1,5 do 3 × GGN), a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (bilirubina >3 × GGN) stosowanie jest niewskazane. W przypadku wzrostu aktywności aminotransferaz >8 × GGN należy przerwać leczenie, a po powrocie do normy rozważyć wznowienie terapii w dawce 400 mg/dobę z cotygodniowym monitorowaniem. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów powyżej 60. roku życia oraz nosicieli allelu HLA-B*57:01, ze względu na zwiększone ryzyko hepatotoksyczności.
aktywność AlAT, aminotransferaza, białkomocz, bilirubina, bilirubina niesprzężona, ciężkie zakażenie, fosfataza zasadowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hiperglikemia, incydent krwotoczny, krwioplucie, krwotok mózgowy, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, parametr wątrobowy, perforacja przewodu pokarmowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, PRES, próba wątrobowa, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, RPLS, śródmiąższowa choroba płuc, tętniak tętnicy, torsade de pointes, transferaza UGT1A1, udar niedokrwienny mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył, zastoinowa niewydolność serca, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół Gilberta, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pazopanib Zentiva
Pazopanib wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności, nadciśnienia tętniczego, zaburzeń czynności serca oraz incydentów zakrzepowo-zatorowych. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby dawka wynosi 800 mg/dobę, natomiast przy umiarkowanych zaburzeniach (bilirubina >1,5 do 3 × GGN) zaleca się redukcję do 200 mg/dobę; stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (bilirubina >3 × GGN) jest niewskazane. Monitorowanie wskaźników czynności wątroby powinno odbywać się przed leczeniem, w 3., 5., 7., 9. tygodniu, następnie w 3. i 4. miesiącu oraz okresowo po 4. miesiącu. W przypadku wzrostu aminotransferaz >8 × GGN konieczne jest przerwanie terapii, a przy wznowieniu dawka powinna zostać zmniejszona do 400 mg/dobę. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów >60 lat oraz nosicieli allelu HLA-B*57:01, u których ryzyko hepatotoksyczności jest zwiększone.
allel HLA-B*5701, aminotransferazy, białko oporności raka piersi, białkomocz, bilirubina niesprzężona, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciężkie zakażenie, fosfataza zasadowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikoproteina p, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, incydent krwotoczny, inhibitor VEGF, izoenzym CYP3A4, krwioplucie, krwotok do mózgu, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przetoka przewodu pokarmowego, rozwarstwienie tętnicy, śródmiąższowa choroba płuc, tętniak, tętniczy incydent zakrzepowy, torsade de pointes, transferaza UGT1A1, udar niedokrwienny mózgu, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wskaźniki czynności wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności serca, zakrzepica żył, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół Gilberta, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe