SN-38

SN-38 (7-etylo-10-hydroksy-kamptotecyna) to aktywny metabolit irynotekanu, leku przeciwnowotworowego z grupy inhibitorów topoizomerazy I. Jest on około 100-1000 razy bardziej aktywny niż sam irynotekan, który funkcjonuje jako proleku.

Po podaniu irynotekanu, jest on przekształcany w wątrobie przez karboksyloesterazy do SN-38, który wykazuje właściwą aktywność przeciwnowotworową. SN-38 działa poprzez wiązanie się z kompleksem topoizomeraza I-DNA, zapobiegając ponownemu łączeniu nici DNA po ich przecięciu przez enzym, co prowadzi do uszkodzenia DNA i śmierci komórki nowotworowej.

Skuteczność terapii irynotekanem jest ściśle związana z poziomem konwersji do SN-38 oraz z metabolizmem samego SN-38, który podlega glukuronidacji w wątrobie przez UGT1A1. Polimorfizmy genu UGT1A1, szczególnie wariant UGT1A1*28, mogą prowadzić do zmniejszonej aktywności enzymu i zwiększonego ryzyka toksyczności podczas leczenia irynotekanem.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Irinotecan Accord 20 mg/ml

Irynotekan wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do stosowania z zielem dziurawca zwyczajnego, które powoduje 42% redukcję stężenia aktywnego metabolitu SN-38 w osoczu, oraz z żywymi atenuowanymi szczepionkami, ze względu na ryzyko zagrażających życiu reakcji ogólnoustrojowych. Silne induktory enzymów CYP3A4 i UGT1A1 (np. ryfampicyna, karbamazepina) obniżają ekspozycję na irynotekan i jego metabolity o ≥50%, natomiast silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) zwiększają AUC SN-38 o 109%, co może prowadzić do nasilenia toksyczności. Inhibitory UGT1A1 (atazanawir, regorafenib) również zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na SN-38, co wymaga ostrożności klinicznej.
antagonista witaminy K, blokada nerwowo-mięśniowa, bloker nerwowo-mięśniowy, czas protrombinowy, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, glukuronid, hepatotoksyczność, immunosupresja, indukcja enzymatyczna, induktory CYP3A4, inhibitor cholinesterazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor UGT1A1, interakcja lekowa, krwotok, kwas folinowy, lek immunosupresyjny, limfoproliferacja, metabolit SN-38, metabolizm irynotekanu, metabolizm wątrobowy, mielosupresja, powikłanie zakrzepowe, SN-38, szczepionki atenuowane, toksyczność leku, uszkodzenie wątroby, wskaźnik INR, żółta febra
Leksykon leków
Interakcje leku – Sorafenib Stada 200 mg

Sorafenib wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii onkologicznej. Induktory enzymów CYP3A4 i glukuronidacji, takie jak ryfampicyna, ziele dziurawca, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i deksametazon, mogą obniżać AUC sorafenibu nawet o 37%, co potencjalnie zmniejsza skuteczność leczenia. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wpływają istotnie na farmakokinetykę sorafenibu. Sorafenib nie wykazuje klinicznie istotnego hamowania izoenzymów CYP2B6, CYP2C8 i CYP2C9 in vivo, choć zaleca się monitorowanie INR u pacjentów leczonych warfaryną lub fenprokumonem. Sorafenib hamuje P-gp, co może zwiększać stężenia substratów takich jak digoksyna, wymagając ostrożności. Ponadto, sorafenib wpływa na metabolizm leków przeciwnowotworowych, powodując m.in. wzrost AUC doksorubicyny o 21%, SN-38 (aktywny metabolit irynotekanu) o 67-120%, docetakselu o 36-80%, co może zwiększać ryzyko toksyczności i wymaga ścisłego monitorowania pacjentów.
5-fluorouracyl, aminoglikozyd, biodostępność, cisplatyna, cyklofosfamid, deksametazon, dekstrometorfan, digoksyna, docetaksel, doksorubicyna, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenprokumon, fenytoina, gemcytabina, glukuronidaza, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, irynotekan, kapecytabina, karbamazepina, karboplatyna, ketokonazol, midazolam, neomycyna, oksaliplatyna, omeprazol, P-glikoproteina, paklitaksel, ryfampicyna, SN-38, sorafenib, substrat cytochromu P450, transferaza UGT1A1, transferaza UGT1A9, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Pazopanib – Interakcje

Pazopanib, jako inhibitor kinaz tyrozynowych metabolizowany głównie przez CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol 400 mg/dobę przez 5 dni) zwiększają ekspozycję na pazopanib (AUC o 66%, Cmax o 45%), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki do 400 mg/dobę. Podobny efekt obserwuje się przy stosowaniu lapatynibu (800 mg pazopanibu + 1500 mg lapatynibu), gdzie AUC i Cmax wzrastają o 50-60%. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają stężenia leku, co wymaga wyboru alternatywnych preparatów. Pazopanib hamuje również CYP1A2, 3A4, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19 i 2E1 oraz indukuje CYP3A4, co przekłada się na wzrost ekspozycji na midazolam (AUC i Cmax o 30%) i paklitaksel (AUC o 26%, Cmax o 31%). Współistniejące stosowanie z substratami BCRP i P-gp wymaga ostrożności ze względu na hamowanie tych transporterów przez pazopanib i jego metabolity.
aminotransferaza alaninowa, antagonista receptora H2, białko oporności raka piersi, biodostępność, cetuksymab, dekstrometorfan, esomeprazol, farmakokinetyka, górna granica normy, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinaz tyrozynowych, inhibitor pompy protonowej, irynotekan, izoenzym CYP, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, lapatynib, midazolam, P-glikoproteina, paklitaksel, polimorfizm UGT1A1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, ryfampicyna, SN-38, sok grejpfrutowy, statyna, symwastatyna, transferaza urydyno-difosforano-glukuronozylowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Irinotecan Accord 20 mg/ml

Irynotekan, podawany dożylnie w dawce 350 mg/m², wykazuje złożoną farmakokinetykę charakteryzującą się znaczną zmiennością międzyosobniczą, szczególnie w przypadku aktywnego metabolitu SN-38. Po infuzji 30-minutowej osiąga średnie szczytowe stężenia 7,7 µg/ml dla irynotekanu i 56 ng/ml dla SN-38, z AUC odpowiednio 34 µg·godz./ml i 451 ng·godz./ml. Lek wykazuje rozległą dystrybucję (Vss 157 l/m²) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (65% dla irynotekanu, 95% dla SN-38). Metabolizm obejmuje hydrolizę do SN-38, glukuronidację oraz przemiany oksydacyjne przez CYP3A, a eliminacja przebiega w modelu dwufazowym lub trójfazowym z klirensem 15 l/godz./m² i okresami półtrwania: 12 min, 2,5 h i 14,2 h dla irynotekanu oraz 13,8 h dla SN-38. U pacjentów z podwyższoną bilirubiną (1,5-3x ULN) klirens irynotekanu zmniejsza się o 40%, co wymaga redukcji dawki do 200 mg/m², aby uniknąć toksyczności.
białe krwinki, biegunka, bilirubina, chlorowodorek trójwodny, cytochrom P450, dezaktywacja metaboliczna, glukuronid SN-38, glukuronidacja, irynotekan, karboksyloesteraza, klirens osoczowy, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, neutrofil, neutropenia, objętość dystrybucji, pole powierzchni pod krzywą stężenia, przemiana oksydacyjna, rak jelita grubego z przerzutami, SN-38, transferaza urydynowo-difosfoglukuronianowa, UGT1A1*28, zespół Criglera-Najjara, zespół Gilberta
Leksykon leków
Interakcje leku – Irinotecan Eugia 20 mg/ml

Irynotekan, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i UGT1A1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z zielem dziurawca, które obniża stężenie aktywnego metabolitu SN-38 o 42% przy dawce irynotekanu 350 mg/m², oraz z żywymi atenuowanymi szczepionkami, ze względu na ryzyko uogólnionej reakcji poszczepiennej. Silne induktory CYP3A4/UGT1A1 (np. ryfampicyna, karbamazepina) mogą zmniejszać ekspozycję na irynotekan i SN-38 o ≥50%, natomiast silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) zwiększają AUC SN-38 o 109% i zmniejszają AUC metabolitu APC o 87%. Inhibitory UGT1A1 (atazanawir, regorafenib) również podnoszą ogólnoustrojową ekspozycję na SN-38, co wymaga ostrożności i rozważenia ryzyka toksyczności.
5-fluorouracyl, alkohol etylowy, antagonista witaminy K, antycholinoesteraza, apalutamid, atazanawir, bewacyzumab, blokada nerwowo-mięśniowa, cetuksymab, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flucytozyna, hepatotoksyczność, Hypericum perforatum, idelalizyb, induktor CYP3A4, induktor UGT1A1, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor UGT1A1, INR, irynotekan, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kryzotynib, kwas folinowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwdrgawkowy, limfoproliferacja, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, mielosupresja, niedepolaryzujący lek zwiotczający, posakonazol, regorafenib, ryfampicyna, SN-38, suksametonium, takrolimus, telitromycyna, UGT1A1, worykonazol, zaburzenie elektrolitowe, ziele dziurawca, żółta febra, żywa atenuowana szczepionka

SN-38

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Irinotecan Accord 20 mg/ml

Interakcje leku – Sorafenib Stada 200 mg

Pazopanib – Interakcje

Właściwości farmakokinetyczne – Irinotecan Accord 20 mg/ml

Interakcje leku – Irinotecan Eugia 20 mg/ml