UGT1A1*28
UGT1A1*28 to wariant genetyczny genu UDP-glukuronylotransferazy 1A1, kluczowego enzymu odpowiedzialnego za glukuronidację bilirubiny i wielu leków. Charakteryzuje się dodatkową sekwencją TA w regionie promotora (siedem powtórzeń TA zamiast standardowych sześciu), co prowadzi do zmniejszonej ekspresji enzymu.
Homozygoty UGT1A1*28 wykazują około 30% aktywności enzymatycznej w porównaniu do osób z genotypem dzikim, co predysponuje do zespołu Gilberta – łagodnej, nieszkodliwej hiperbilirubinemii. Klinicznie znaczące jest zwiększone ryzyko toksyczności u pacjentów leczonych irinotekanem, który jest metabolizowany przez UGT1A1, szczególnie przy wysokich dawkach leku.
Badanie wariantu UGT1A1*28 ma praktyczne zastosowanie w farmakogenetyce przed rozpoczęciem terapii irinotekanem oraz w diagnostyce różnicowej hiperbilirubinemii. FDA zaleca dostosowanie dawki irinotekanu u pacjentów będących homozygotami dla tego wariantu, aby zminimalizować ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza neutropenii i biegunki.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół Gilberta to łagodne, dziedziczne zaburzenie charakteryzujące się niekonjugowaną hiperbilirubinemią, najczęściej związane z wariantem UGT1A1*28. Rokowanie jest doskonałe, a pacjenci zwykle prowadzą zdrowe życie bez poważnych powikłań. Istotne jest rozróżnienie zespołu Gilberta od innych chorób wątroby, aby uniknąć błędnej interpretacji podwyższonego poziomu bilirubiny. Epidemiologiczne dane wskazują na niższe wskaźniki śmiertelności, szczególnie z powodu chorób sercowo-naczyniowych, u osób z tym zespołem, co sugeruje potencjalny efekt ochronny. Jednak analizy genetyczne podważają przyczynową rolę bilirubiny w ochronie przed chorobami sercowo-naczyniowymi i innymi schorzeniami, co ogranicza jej znaczenie jako celu terapeutycznego.
choroba metaboliczna, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wątroby, długość telomerów, drogi żółciowe, gen UGT1A1, genotyp homozygotyczny, kamica żółciowa, łagodna hiperbilirubinemia, łupież różowy, nadciśnienie, patologia dróg żółciowych, poziom bilirubiny w surowicy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak wątrobowokomórkowy, skracanie telomerów, śmiertelność ogólna, UGT1A1*28, wodobrzusze, wskaźnik śmiertelności, wysięk opłucnowy, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół Dubina-Johnsona, zespół Gilberta -
Leksykon leków
Irynotekan, podawany dożylnie w dawce 350 mg/m², wykazuje złożoną farmakokinetykę charakteryzującą się znaczną zmiennością międzyosobniczą, szczególnie w przypadku aktywnego metabolitu SN-38. Po infuzji 30-minutowej osiąga średnie szczytowe stężenia 7,7 µg/ml dla irynotekanu i 56 ng/ml dla SN-38, z AUC odpowiednio 34 µg·godz./ml i 451 ng·godz./ml. Lek wykazuje rozległą dystrybucję (Vss 157 l/m²) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (65% dla irynotekanu, 95% dla SN-38). Metabolizm obejmuje hydrolizę do SN-38, glukuronidację oraz przemiany oksydacyjne przez CYP3A, a eliminacja przebiega w modelu dwufazowym lub trójfazowym z klirensem 15 l/godz./m² i okresami półtrwania: 12 min, 2,5 h i 14,2 h dla irynotekanu oraz 13,8 h dla SN-38. U pacjentów z podwyższoną bilirubiną (1,5-3x ULN) klirens irynotekanu zmniejsza się o 40%, co wymaga redukcji dawki do 200 mg/m², aby uniknąć toksyczności.
białe krwinki, biegunka, bilirubina, chlorowodorek trójwodny, cytochrom P450, dezaktywacja metaboliczna, glukuronid SN-38, glukuronidacja, irynotekan, karboksyloesteraza, klirens osoczowy, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, neutrofil, neutropenia, objętość dystrybucji, pole powierzchni pod krzywą stężenia, przemiana oksydacyjna, rak jelita grubego z przerzutami, SN-38, transferaza urydynowo-difosfoglukuronianowa, UGT1A1*28, zespół Criglera-Najjara, zespół Gilberta -
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół Gilberta to łagodna, dziedziczna choroba charakteryzująca się nawracającą hiperbilirubinemią niezwiązaną, wynikającą z obniżonej aktywności enzymu UGT1A1, odpowiedzialnego za glukuronidację bilirubiny w wątrobie. Najczęstszą mutacją w populacji kaukaskiej jest homozygotyczny polimorfizm A(TA)7TAA w regionie promotorowym genu UGT1A1, prowadzący do zmniejszenia aktywności enzymu do około 30% normy. W efekcie dochodzi do kumulacji bilirubiny niezwiązanej we krwi, co manifestuje się epizodami żółtaczki. Choroba dotyka 3-7% populacji amerykańskiej, a w niektórych grupach etnicznych nawet do 10%. Czynniki wyzwalające hiperbilirubinemię obejmują głodzenie, odwodnienie, infekcje, stres, intensywny wysiłek fizyczny oraz miesiączkę u kobiet. Poziom bilirubiny zwykle wraca do normy w ciągu 12-24 godzin po ustąpieniu czynnika wyzwalającego.
bilirubina niezwiązana, choroba wieńcowa serca, gen UGT1A1, glukuronidacja bilirubiny, heterozygota, heterozygotyczność złożona, hiperbilirubinemia, hiperbilirubinemia niezwiązana, inhibitor proteazy, irynotekan, marskość wątroby, miażdżyca, nefropatia cukrzycowa, niewydolność wątroby, UGT1A1*28, urydyno-difosfoglukuronozylotransferaza, wirusowe zapalenie wątroby, zespół Criglera-Najjara, zespół Gilberta, zespół metaboliczny
