metabolizm dienogestu
Dienogest to syntetyczny progestagen czwartej generacji, stosowany w hormonalnych terapiach zastępczych oraz antykoncepcji. Jego metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przy udziale enzymów cytochromu P450, w szczególności izoenzymu CYP3A4.
W procesie metabolizmu dienogestu dochodzi do redukcji grupy 3-keto oraz hydroksylacji, a następnie koniugacji powstałych metabolitów. Około 86% dienogestu jest wydalane przez nerki, a 10% z kałem. Okres półtrwania leku wynosi około 9-10 godzin, co pozwala na stosowanie go raz dziennie.
Metabolizm dienogestu nie jest istotnie zaburzany przez leki hamujące enzymy cytochromu P450, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych. Warto jednak pamiętać, że silne induktory enzymatyczne (np. ryfampicyna, karbamazepina) mogą przyspieszać jego metabolizm, zmniejszając skuteczność terapeutyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kelzy PR 2 mg + 0,02 mg
Kelzy PR to tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierające 2 mg dienogestu oraz 0,02 mg etynyloestradiolu, charakteryzujące się specyficznym profilem farmakokinetycznym. Etynyloestradiol wykazuje dostępność biologiczną około 45% (zmienność 20-65%), z Cmax 64 pg/ml osiąganym po 3,8 h (tmax), a AUC0-24h wynosi 706 pg×h/mL. Substancja wiąże się w 98% z białkami osocza, głównie albuminami, i zwiększa stężenie SHBG. Metabolizm odbywa się głównie przez aromatyczną hydroksylację z okresem półtrwania dwufazowym: 1 h (faza I) i 10-20 h (faza II). Dienogest cechuje się wysoką dostępnością biologiczną około 90%, Cmax 59 pg/ml po 3,8 h, oraz AUC0-24h 732 pg×h/mL. Wiąże się wyłącznie z albuminami (90%), nie wykazuje powinowactwa do SHBG ani CBG. Metabolizowany jest przez hydroksylację i sprzęganie, z okresem półtrwania metabolitów około 14 h i klirensem 64 mL/min. Wydalanie etynyloestradiolu i dienogestu odbywa się odpowiednio w stosunku 4:6 i 3:1 (mocz:kał/żółć).
aromatyczna hydroksylacja, AUC, CBG, Cmax, dienogest, dienogest z etynyloestradiolem, dostępność biologiczna, dystrybucja etynyloestradiolu, eliminacja etynyloestradiolu, etynyloestradiol, formulacja o natychmiastowym uwalnianiu, hydroksylacja i sprzęganie, Kelzy PR, metabolizm dienogestu, metabolizm etynyloestradiolu, metabolizm przedukładowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, preparat o przedłużonym uwalnianiu, SHBG, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Astha 0,03 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Astha zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu oraz 2 mg dienogestu, które wykazują odrębne profile farmakokinetyczne. Etynyloestradiol charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie około 67 pg/ml w 1,5-4 godziny. Jego dostępność biologiczna wynosi około 44% z powodu efektu pierwszego przejścia i intensywnego metabolizmu w jelicie cienkim oraz wątrobie. Substancja wiąże się w 98% z albuminami osocza i wpływa na wzrost stężenia SHBG. Objętość dystrybucji mieści się w zakresie 2,8-8,6 l/kg, a eliminacja przebiega dwufazowo z okresem półtrwania 1 godziny (faza I) oraz 10-20 godzin (faza II). Metabolity etynyloestradiolu są wydalane z moczem i żółcią w stosunku 4:6, natomiast substancja nie jest wydalana w formie niezmienionej.
aromatyczna hydroksylacja, dostępność biologiczna, dystrybucja etynyloestradiolu, efekt pierwszego przejścia, eliminacja etynyloestradiolu, etynyloestradiol i dienogest, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony steroidowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hydroksylacja i sprzęganie, klirens całkowity, krążenie jelitowo-wątrobowe, maksymalne stężenie substancji, metabolizm dienogestu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, stan stacjonarny, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diemono
Produkt leczniczy Diemono zawiera dienogest w dawce 2 mg i wymaga szczególnej ostrożności przy przepisywaniu ze względu na profil farmakologiczny progestagenu oraz potencjalne działania niepożądane. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza u pacjentek z ciężkimi krwawieniami z macicy, zaburzeniami krążenia, chorobami hormonozależnymi (np. rak piersi, rak endometrium), podwyższonym ryzykiem osteoporozy oraz współistniejącymi schorzeniami takimi jak choroby wątroby, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby autoimmunologiczne czy depresja. Stosowanie dienogestu może powodować zmiany w profilu krwawienia miesiączkowego, w tym nieregularne krwawienia, plamienia, wydłużone okresy krwawienia lub brak miesiączki, co wymaga monitorowania i ewentualnej diagnostyki różnicowej. Produkt zawiera 48,6 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentek z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
badanie cytologiczne, choroba autoimmunologiczna, choroba wątroby, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, depresja, gęstość mineralna kości, krwawienie z macicy, laktoza jednowodna, metabolizm dienogestu, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedobór witaminy D, nietolerancja galaktozy, nowotwór hormonozależny, osteoporoza, profil krwawienia miesiączkowego, progestagen, rak endometrium, rak piersi, test funkcji wątroby, zaburzenie krążenia krwi, zaburzenie krzepnięcia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Zafrilla 2 mg
Dienogest, składnik aktywny leku Zafrilla, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w jelitach i wątrobie, co predysponuje do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina czy barbiturany, zwiększają metabolizm dienogestu, prowadząc do znacznego obniżenia jego stężenia (np. AUC zmniejszone o 83% przy ryfampicynie) i potencjalnego zmniejszenia skuteczności terapeutycznej oraz zmian w profilu krwawień. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i erytromycyna, powodują zmniejszenie metabolizmu dienogestu, co skutkuje wzrostem ekspozycji (2,9-krotne zwiększenie AUC przy ketokonazolu, 1,6-krotne przy erytromycynie) i może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na inhibitory proteazy HIV, nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy oraz inhibitory HCV, które mogą zmieniać stężenia hormonów płciowych w sposób zmienny, wymagając ścisłego monitorowania pacjentek podczas terapii skojarzonej.
barbiturat, biodostępność, CYP2E1, cytochrom P450 3A4, dehydrogenaza alkoholowa, dienogest, dziurawiec, erytromycyna, fenytoina, fibrynoliza, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie maciczne, metabolizm dienogestu, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, parametry biochemiczne nadnerczy, parametry biochemiczne tarczycy, parametry biochemiczne wątroby, parametry krzepnięcia, progestagen, ryfampicyna, topiramat, walerianian estradiolu