Interakcje leku
Zafrilla 2 mg

Dienogest, składnik aktywny leku Zafrilla, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w jelitach i wątrobie, co predysponuje do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina czy barbiturany, zwiększają metabolizm dienogestu, prowadząc do znacznego obniżenia jego stężenia (np. AUC zmniejszone o 83% przy ryfampicynie) i potencjalnego zmniejszenia skuteczności terapeutycznej oraz zmian w profilu krwawień. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i erytromycyna, powodują zmniejszenie metabolizmu dienogestu, co skutkuje wzrostem ekspozycji (2,9-krotne zwiększenie AUC przy ketokonazolu, 1,6-krotne przy erytromycynie) i może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na inhibitory proteazy HIV, nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy oraz inhibitory HCV, które mogą zmieniać stężenia hormonów płciowych w sposób zmienny, wymagając ścisłego monitorowania pacjentek podczas terapii skojarzonej.

Wskazania
Substancja czynna

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dienogest, aktywny składnik produktu leczniczego Zafrilla, może wchodzić w klinicznie istotne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Jest to szczególnie ważne, ponieważ progestageny, w tym dienogest, metabolizowane są głównie przez układ enzymatyczny cytochromu P450 3A4 (CYP3A4), zlokalizowany zarówno w błonie śluzowej jelit, jak i w wątrobie. Przed zastosowaniem dodatkowego leczenia należy zapoznać się z informacją o równocześnie stosowanych produktach leczniczych w celu identyfikacji potencjalnych interakcji.1

Wpływ innych leków na produkt leczniczy Zafrilla

Interakcje z produktem Zafrilla mogą przebiegać dwukierunkowo i prowadzić do zmian w metabolizmie dienogestu. Induktory lub inhibitory CYP3A4 mogą znacząco modyfikować metabolizm progestagenu, co ma istotne konsekwencje kliniczne.2

Induktory enzymatyczne zmniejszające skuteczność produktu Zafrilla

Zwiększony klirens hormonów płciowych na skutek indukcji enzymów może skutkować zmniejszeniem działania terapeutycznego produktu Zafrilla. Konsekwencją mogą być różne działania niepożądane, w tym przede wszystkim zmiany w profilu krwawienia z macicy.3

Należy zwrócić uwagę, że indukcja enzymatyczna nie jest zjawiskiem natychmiastowym – obserwuje się ją już po kilku dniach leczenia, jednak maksymalna indukcja występuje zwykle po kilku tygodniach terapii. Co istotne, po zakończeniu leczenia induktorem, jego wpływ może utrzymywać się nawet do 4 tygodni.4

W badaniach klinicznych potwierdzono, że ryfampicyna, silny induktor CYP3A4, znacząco obniża stężenie dienogestu. W jednym z badań przeprowadzonych u zdrowych kobiet po menopauzie, jednoczesne stosowanie ryfampicyny z tabletkami zawierającymi walerianian estradiolu i dienogest prowadziło do znacznego zmniejszenia stężenia w stanie stacjonarnym oraz ekspozycji układowej zarówno na dienogest, jak i estradiol. Parametr AUC(0-24h) był zmniejszony aż o 83% dla dienogestu i o 44% dla estradiolu.5

Inhibitory enzymatyczne zwiększające stężenie dienogestu

Z drugiej strony, zmniejszony klirens hormonów płciowych spowodowany inhibicją enzymów może zwiększać ekspozycję organizmu na dienogest, co również może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych.6

Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie ketokonazolu, który jest silnym inhibitorem CYP3A4, prowadzi do 2,9-krotnego zwiększenia wartości AUC(0-24h) w stanie stacjonarnym dla dienogestu. Natomiast jednoczesne stosowanie z erytromycyną, umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, zwiększa wartość AUC(0-24h) w stanie stacjonarnym dla dienogestu 1,6-krotnie.7

Leki o zmiennym wpływie na metabolizm dienogestu

Szczególną grupą leków są inhibitory proteazy HIV oraz nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, w tym połączenia z inhibitorami HCV. Mogą one wpływać na stężenie zarówno estrogenów, jak i progestagenów (w tym dienogestu) w osoczu, zarówno je zwiększając, jak i zmniejszając. W niektórych przypadkach zmiany te mogą mieć istotne znaczenie kliniczne, dlatego należy dokładnie monitorować pacjentki podczas terapii skojarzonej.8

Wpływ produktu Zafrilla na inne produkty lecznicze

Na podstawie badań inhibicji in vitro, klinicznie istotne interakcje dienogestu z metabolizmem innych produktów leczniczych zachodzącym za pośrednictwem enzymów cytochromu P450 są mało prawdopodobne. Oznacza to, że dienogest prawdopodobnie nie zaburza działania innych leków metabolizowanych przy udziale układu cytochromu P450.9

Interakcje z żywnością

Badania wykazały, że standaryzowany posiłek wysokotłuszczowy nie wpływa na dostępność biologiczną produktu leczniczego Zafrilla. Oznacza to, że produkt można przyjmować niezależnie od posiłków, bez obawy o zmianę jego wchłaniania czy działania.10

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Stosowanie progestagenów, w tym dienogestu, może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych. Dotyczy to zwłaszcza:11

Należy jednak podkreślić, że zmiany te zazwyczaj pozostają w zakresie wartości prawidłowych i nie mają znaczenia klinicznego.12

Interakcje z alkoholem

W dostępnej dokumentacji produktu leczniczego Zafrilla nie ma bezpośrednich informacji na temat interakcji dienogestu z alkoholem. Z punktu widzenia klinicznego, należy jednak zachować ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu i stosowaniu leków hormonalnych zawierających progestageny.

Alkohol może teoretycznie modyfikować metabolizm wątrobowy leków, choć nie istnieją konkretne badania odnoszące się do interakcji alkoholu z dienogestem. Etanol metabolizowany jest głównie przez enzymy dehydrogenazy alkoholowej i częściowo przez układ cytochromu P450, w tym izoenzym CYP2E1, a nie przez CYP3A4, który jest głównym szlakiem metabolicznym dienogestu.

W praktyce klinicznej zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii produktem Zafrilla, szczególnie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego, które mogą ulec nasileniu przy jednoczesnym spożyciu alkoholu.

Tabela interakcji z produktem Zafrilla

Lek/substancja Rodzaj interakcji Mechanizm Efekt kliniczny Poziom istotności
Ryfampicyna Induktor CYP3A4 Zwiększenie metabolizmu dienogestu Zmniejszenie AUC dienogestu o 83% Bardzo wysoki
Fenytoina Induktor CYP3A4 Zwiększenie metabolizmu dienogestu Zmniejszenie skuteczności terapeutycznej, zmiany profilu krwawienia Wysoki
Barbiturany Induktor CYP3A4 Zwiększenie metabolizmu dienogestu Zmniejszenie skuteczności terapeutycznej, zmiany profilu krwawienia Wysoki
Primidon Induktor CYP3A4 Zwiększenie metabolizmu dienogestu Zmniejszenie skuteczności terapeutycznej, zmiany profilu krwawienia Wysoki
Karbamazepina Induktor CYP3A4 Zwiększenie metabolizmu dienogestu Zmniejszenie skuteczności terapeutycznej, zmiany profilu krwawienia Wysoki
Okskarbazepina Induktor CYP3A4 Zwiększenie metabolizmu dienogestu Zmniejszenie skuteczności terapeutycznej, zmiany profilu krwawienia Umiarkowany
Topiramat Induktor CYP3A4 Zwiększenie metabolizmu dienogestu Zmniejszenie skuteczności terapeutycznej, zmiany profilu krwawienia Umiarkowany
Felbamat Induktor CYP3A4 Zwiększenie metabolizmu dienogestu Zmniejszenie skuteczności terapeutycznej, zmiany profilu krwawienia Umiarkowany
Gryzeofulwina Induktor CYP3A4 Zwiększenie metabolizmu dienogestu Zmniejszenie skuteczności terapeutycznej, zmiany profilu krwawienia Umiarkowany
Preparaty dziurawca (Hypericum perforatum) Induktor CYP3A4 Zwiększenie metabolizmu dienogestu Zmniejszenie skuteczności terapeutycznej, zmiany profilu krwawienia Umiarkowany do wysokiego
Ketokonazol Silny inhibitor CYP3A4 Zmniejszenie metabolizmu dienogestu 2,9-krotne zwiększenie AUC dienogestu Wysoki
Erytromycyna Umiarkowany inhibitor CYP3A4 Zmniejszenie metabolizmu dienogestu 1,6-krotne zwiększenie AUC dienogestu Umiarkowany
Inhibitory proteazy HIV Zmienna (inhibicja/indukcja CYP3A4) Zmiany w metabolizmie dienogestu Zmienne (zwiększenie lub zmniejszenie stężenia) Umiarkowany do wysokiego
Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy Zmienna (inhibicja/indukcja CYP3A4) Zmiany w metabolizmie dienogestu Zmienne (zwiększenie lub zmniejszenie stężenia) Umiarkowany do wysokiego
Inhibitory HCV Zmienna (inhibicja/indukcja CYP3A4) Zmiany w metabolizmie dienogestu Zmienne (zwiększenie lub zmniejszenie stężenia) Umiarkowany do wysokiego
Wysokotłuszczowe posiłki Brak wpływu Brak zmian w dostępności biologicznej Niski
Alkohol Nie określono konkretnych interakcji Potencjalny wpływ na metabolizm wątrobowy Brak bezpośrednich danych klinicznych Nieznany/Niski
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl