parametry biochemiczne nadnerczy
Parametry biochemiczne nadnerczy obejmują szereg wskaźników laboratoryjnych, które pozwalają ocenić funkcjonowanie tych gruczołów. Kluczowe znaczenie mają pomiary stężeń hormonów kory nadnerczy (kortyzol, aldosteron, androgeny nadnerczowe) oraz rdzenia nadnerczy (katecholaminy: adrenalina, noradrenalina i ich metabolity).
W diagnostyce hiperkortyzolizmu (zespołu Cushinga) wykonuje się test hamowania deksametazonem, oznaczenie wolnego kortyzolu w dobowej zbiórce moczu oraz pomiar rytmu dobowego kortyzolu. Dla pierwotnego hiperaldosteronizmu (zespołu Conna) istotne są oznaczenia aldosteronu i aktywności reninowej osocza oraz wskaźnika ARR (aldosterone-renin ratio).
W diagnostyce guzów chromochłonnych (pheochromocytoma) kluczowe jest oznaczanie katecholamin i ich metabolitów (metanefryna, normetanefryna) we krwi i moczu. W przypadku podejrzenia wrodzonych zaburzeń steroidogenezy nadnerczowej oznacza się również poziomy prekursorów steroidowych, np. 17-hydroksyprogesteronu.
Interpretacja parametrów biochemicznych nadnerczy wymaga uwzględnienia szeregu czynników mogących wpływać na wyniki, takich jak leki, stres, rytm dobowy wydzielania hormonów czy współistniejące schorzenia. Nieprawidłowe wartości tych parametrów mogą wskazywać na hiperkortyzolemię, hiperaldosteronizm, niedoczynność kory nadnerczy, guzy chromochłonne czy inne patologie nadnerczy.