felbamat

Felbamat to lek przeciwpadaczkowy zarejestrowany do stosowania w leczeniu padaczki, szczególnie w przypadkach opornych na standardowe leczenie. Wykazuje działanie poprzez modulację receptorów GABA-ergicznych oraz blokowanie kanałów sodowych, co prowadzi do zmniejszenia pobudliwości neuronów i hamowania rozprzestrzeniania się wyładowań padaczkowych.

Ze względu na poważne działania niepożądane, w tym ryzyko aplazji szpiku kostnego oraz niewydolności wątroby, felbamat jest stosowany jako lek ostatniego wyboru. Najczęściej znajduje zastosowanie w terapii zespołu Lennoxa-Gastauta oraz w napadach częściowych u pacjentów, u których inne leki przeciwpadaczkowe okazały się nieskuteczne.

Podczas leczenia felbamatem konieczne jest regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi oraz funkcji wątroby. Lek charakteryzuje się także licznymi interakcjami z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, co wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu politerapii. Mimo ograniczeń, felbamat pozostaje cenną opcją terapeutyczną dla wybranych pacjentów z padaczką lekooporną.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Axia Plus 3 mg + 0,02 mg

Axia Plus, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów mikrosomalnych wątrobowych. Indukcja enzymatyczna przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna czy ziele dziurawca może prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, skutkując krwawieniami śródcyklicznymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. Efekt indukcji pojawia się już po kilku dniach terapii i może utrzymywać się do 4 tygodni po odstawieniu induktora, co wymaga stosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów wątrobowych zaleca się wybór niehormonalnej metody antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać stężenia drospirenonu (2,7-krotnie) i etynyloestradiolu (1,4-krotnie), co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia hormonów, a także prowadzić do istotnego wzrostu aktywności AlAT (>5-krotnie), co wymusza zaprzestanie stosowania Axia Plus przed terapią i ponowne włączenie dopiero po 2 tygodniach od jej zakończenia.
aktywność AlAT, antagonista aldosteronu, barbituran, bosentan, cyklosporyna, dazabuwir, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, mechaniczna metoda antykoncepcji, newirapina, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, oksykarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, skuteczność antykoncepcyjna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, steroidowy środek antykoncepcyjny, teofilina, topiramat, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Lamotrix 25 mg

Metabolizm lamotryginy odbywa się głównie przez enzymy UDP-glukuronylotransferaz (UGT), a jej klirens jest istotnie modulowany przez leki indukujące lub hamujące glukuronidację. Walproinian znacząco hamuje glukuronidację lamotryginy, wydłużając jej okres półtrwania prawie dwukrotnie, co wymaga dostosowania dawkowania. Z kolei induktory enzymów, takie jak fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna, lopinawir/rytonawir oraz hormonalne środki antykoncepcyjne (np. 30 µg etynyloestradiolu i 150 µg lewonorgestrelu) przyspieszają metabolizm lamotryginy, zmniejszając jej stężenia w osoczu (np. AUC i Cmax spadają odpowiednio o 52% i 39% przy stosowaniu antykoncepcji). W przypadku stosowania tych leków konieczne jest odpowiednie dostosowanie schematu dawkowania lamotryginy zgodnie z wytycznymi. Leki takie jak okskarbazepina, felbamat, gabapentyna, lewetyracetam, pregabalina, topiramat, zonisamid, lit, bupropion, olanzapina, arypiprazol, lakozamid i perampanel nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę lamotryginy.
2-N-glukuronid, amitryptylina, arypiprazol, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450 3A4, felbamat, fenelzyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, gabapentyna, glukuronidacja lamotryginy, haloperydol, hormonalny środek antykoncepcyjny, karbamazepina, klonazepam, klozapina, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek psychotropowy, lewetyracetam, lit farmakologia, lopinawir/rytonawir, lorazepam, okskarbazepina, olanzapina, perampanel, pregabalina, prymidon, ryfampicyna, rysperydon, sertralina, topiramat, transporter kationów organicznych 2, trazodon, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Fypalan 8 mg

Perampanel, stosowany w dawkach do 12 mg/dobę, nie jest silnym induktorem ani inhibitorem enzymów CYP450 czy transferazy glukuronylowej (UGT), jednak wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami przeciwpadaczkowymi. Silne induktory enzymów metabolicznych, takie jak karbamazepina, fenytoina i okskarbazepina, znacząco zwiększają klirens perampanelu odpowiednio 3-krotnie i 2-krotnie, co wymaga dostosowania dawki perampanelu. Perampanel zmniejsza klirens okskarbazepiny o 26%, choć wpływ na aktywny metabolit monohydroksykarbazepiny pozostaje nieustalony. Ponadto, perampanel w dawce 12 mg/dobę obniża ekspozycję na lewonorgestrel (Cmax i AUC o 40%), co może zmniejszać skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych i wymaga stosowania dodatkowych metod antykoncepcji. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC perampanelu o 20% i wydłużają jego okres półtrwania o 15%, co może wymagać zmniejszenia dawki perampanelu.
analiza farmakokinetyczna, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, dziurawiec, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor cytochromu P450, induktor enzymu metabolicznego, inhibitor cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, ketokonazol, klobazam, klonazepam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetiracetam, lewodopa, lewonorgestrel, midazolam, monohydroksykarbazepina, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny, okskarbazepina, perampanel, ryfampicyna, substrat CYP3A, topiramat, transferaza glukuronylowa, wkładka wewnątrzmaciczna, zonisamid
Leksykon substancji czynnych
Kwas walproinowy – Interakcje

Kwas walproinowy wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi, psychotropowymi oraz innymi substancjami, co wpływa na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Istotne jest monitorowanie stężeń leków takich jak fenobarbital (wzrost stężenia i ryzyko sedacji, szczególnie u dzieci, konieczne monitorowanie przez pierwsze 15 dni), fenytoina (zmniejszenie stężenia całkowitego, wzrost frakcji wolnej, ryzyko przedawkowania), karbamazepina (nasilenie toksyczności), lamotrygina (wydłużenie okresu półtrwania, ryzyko ciężkiej wysypki), a także rufinamid, propofol i nimodypina (wzrost stężeń i konieczność dostosowania dawek). Leki indukujące enzymy wątrobowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina) obniżają stężenie walproinianu, co wymaga korekty dawkowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazane jednoczesne stosowanie walproinianu z meflochiną ze względu na obniżenie progu drgawkowego oraz z antybiotykami typu karbapenemu, które mogą obniżyć stężenie walproinianu nawet o 60-100% w ciągu 2 dni, zwiększając ryzyko napadów padaczkowych.
acetazolamid, adefowir dipiwoksyl, aminotransferaza, benzodiazepina, cefditoren piwoksyl, cholestyramina, cymetydyna, dysfagia, działanie sedatywne, encefalopatia, erytromycyna, estrogen, felbamat, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynememia, hormon tarczycy, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, kanabidiol, karbamazepina, karbapenem, ketonuria, ketony, kwas walproinowy, kwasica ketonowa, kwetiapina, lamotrygina, lek antykoncepcyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, metamizol, metotreksat, neuroleptyk, neutropenia, niedoczynność tarczycy, nimodypina, olanzapina, piwampicylina, piwmecylinam, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, sedacja, topiramat, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Yasminelle 3 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Yasminelle, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez indukcję lub inhibicję enzymów mikrosomalnych wątrobowych, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej oraz wystąpienia krwawień śródcyklicznych. Indukcja enzymów może pojawić się już po kilku dniach terapii i utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy terapii długoterminowej wskazane jest zastosowanie niehormonalnych metod antykoncepcji. Do leków indukujących enzymy należą m.in. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, leki przeciw HIV (rytonawir, newirapina, efawirenz) oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).
amiloryd, aminotransferaza AlAT, antagonista aldosteronu, antagonista mineralokortykosteroidów, antykoncepcja mechaniczna, barbiturany, bosentan, cyklosporyna, dazabuwir, drospirenon, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny, eplerenon, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hiperkaliemia, indukcja enzymów, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klirens hormonu płciowego, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny, lek przeciw HIV, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, spironolakton, steroidowy produkt antykoncepcyjny, stężenie potasu, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, triamteren, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, wskaźnik krzepnięcia, Yasminelle, złożona antykoncepcja doustna, złożony doustny produkt antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Lamotrix 100 mg

Lamotrygina, metabolizowana głównie przez urydyno-5′-difosforo-glukuronylotransferazy (UGT), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami indukującymi lub hamującymi glukuronidację. Walproinian znacząco hamuje metabolizm lamotryginy, wydłużając jej okres półtrwania niemal dwukrotnie, co wymaga dostosowania dawkowania. Induktory enzymów CYP3A4 i UGT, takie jak fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i prymidon, przyspieszają metabolizm lamotryginy, również wymagając modyfikacji schematu dawkowania. Współstosowanie karbamazepiny może wywołać objawy ze strony OUN (zawroty głowy, ataksja, podwójne widzenie), które ustępują po redukcji dawki karbamazepiny. Leki przeciwpadaczkowe takie jak felbamat, gabapentyna, lewetyracetam, pregabalina (200 mg 3x/dobę), topiramat, zonisamid, lakozamid i perampanel (do 12 mg/dobę) nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę lamotryginy. Doustne środki antykoncepcyjne zawierające 30 µg etynyloestradiolu i 150 µg lewonorgestrelu podwajają klirens lamotryginy, zmniejszając jej AUC i Cmax odpowiednio o 52% i 39%, co może wymagać korekty dawki lamotryginy przy rozpoczęciu lub zakończeniu terapii antykoncepcyjnej.
2-N-glukuronid, aktywność owulacyjna jajników, amitryptylina, arypiprazol, ataksja, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450 3A4, czynność hormonalna jajników, diploplia, działanie depresyjne na OUN, etynyloestradiol i lewonorgestrel, farmakokinetyka, felbamat, fenelzyna, fluoksetyna, FSH, gabapentyna, glukuronidacja, haloperydol, induktor glukuronidacji, interakcja farmakodynamiczna, klonazepam, klozapina, lakozamid, leki przeciwpadaczkowe, lewetyracetam, lopinawir/rytonawir, lorazepam, metabolizm wątrobowy, napad padaczkowy, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, perampanel, pregabalina, próg drgawkowy, progesteron, ryfampicyna, rysperydon, sertralina, topiramat, transporter kationów organicznych 2, trazodon, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, zaburzenia ostrości wzroku, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Implanon NXT 68 mg

Implant podskórny Implanon NXT, zawierający etonogestrel, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją enzymów mikrosomalnych, co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonu i potencjalnego zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, bosentan, a także produkty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Efekt indukcji może pojawić się już po kilku dniach, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni, a utrzymywać się do 28 dni po zakończeniu terapii. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się stosowanie dodatkowej, niehormonalnej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Ponadto, leki stosowane w terapii HIV/HCV (np. rytonawir, efawirenz, boceprewir, newirapina) mogą zmieniać stężenia etonogestrelu, co wymaga szczególnej ostrożności i często zastosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji.
antykoncepcja niehormonalna, barbiturat, boceprewir, bosentan, cyklosporyna, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymów, induktor enzymów, induktory enzymów mikrosomalnych, induktory enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie miesiączkowe, lamotrygina, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, skuteczność antykoncepcyjna, środek antykoncepcyjny zawierający progestagen, stężenie progesteronu, topiramat, umiarkowany inhibitor CYP3A4, zakażenie HIV/HCV
Leksykon leków
Interakcje leku – Fypalan 12 mg

Perampanel, substancja czynna leku Fypalan, nie wykazuje silnego działania indukującego lub hamującego na enzymy cytochromu P450 oraz transferazę glukuronylową (UGT), jednakże istotne interakcje farmakokinetyczne występują z niektórymi lekami przeciwpadaczkowymi oraz hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi. W dawce 12 mg/dobę perampanel zmniejsza ekspozycję na lewonorgestrel o 40% (Cmax i AUC), co może obniżać skuteczność antykoncepcji progesteronowej, zalecając stosowanie dodatkowych metod antykoncepcyjnych. Karbamazepina powoduje trzykrotne zmniejszenie stężenia perampanelu, fenytoina i okskarbazepina dwukrotne, a fenobarbital i topiramat zmniejszają je o około 20%. Perampanel z kolei zwiększa stężenie okskarbazepiny o około 35%, zmniejszając jej klirens o 26%, natomiast wpływ na inne leki przeciwpadaczkowe jest minimalny (<10%). W dawce 6 mg/dobę perampanel obniża AUC midazolamu o 13%, co wskazuje na umiarkowany wpływ na substraty CYP3A.
cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, farmakokinetyka perampanelu, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor cytochromu P450, inhibitor cytochromu P450, interakcja z alkoholem, karbamazepina, ketokonazol, klobazam, klonazepam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetiracetam, lewodopa, lewonorgestrel, midazolam, monohydroksykarbazepina, napad częściowy, okskarbazepina, perampanel, pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny, profil interakcji, ryfampicyna, substrat CYP3A, topiramat, transferaza glukuronylowa, wewnątrzmaciczna wkładka antykoncepcyjna, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Vixpo 3 mg + 0,02 mg

Produkt Vixpo, zawierający drospirenon 3 mg i etynyloestradiol 0,02 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna), które zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcji. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) mogą natomiast zwiększać stężenia drospirenonu i etynyloestradiolu odpowiednio 2,7- i 1,4-krotnie, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Ponadto, stosowanie leków przeciwwirusowych przeciwko HCV (np. ombitaswir/parytaprewir/rytonawir) w połączeniu z Vixpo może prowadzić do istotnego wzrostu aktywności aminotransferaz (AlAT), co wymusza zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen.
aktywność aminotransferazy, aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, antykoncepcja doustna, antykoncepcja hormonalna, antykoncepcja progestagenowa, barbituran, bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, induktor enzymu mikrosomalnego, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonu płciowego, klirens substratu CYP1A2, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, metabolizm substancji czynnej, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, okskarbazepina, ombitaswir, parametr czynności nadnerczy, parametr czynności tarczycy, parametr metabolizmu węglowodanów, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, rybawiryna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, steroidowy środek antykoncepcyjny, stężenie aldosteronu, stężenie estrogenu, stężenie frakcji lipidów, stężenie progestagenu, teofilina, topiramat, tyzanidyna, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, wskaźnik krzepnięcia, złożona antykoncepcja doustna
Leksykon leków
Interakcje leku – Endofemine 2 mg

Endofemine zawiera 2 mg dienogestu, który jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4. Induktory tego enzymu, takie jak fenytoina, barbiturany, prymidon, karbamazepina, ryfampicyna, okskarbazepina, topiramat, felbamat, gryzeofulwina oraz ziele dziurawca zwyczajnego, mogą znacząco obniżać stężenie dienogestu, prowadząc do osłabienia działania terapeutycznego i zmian w profilu krwawień. Szczególnie ryfampicyna zmniejsza ekspozycję na dienogest o 83% (AUC 0-24h), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i erytromycyna, zwiększają stężenie dienogestu odpowiednio 2,9- i 1,6-krotnie, co może nasilać działania niepożądane i wymaga monitorowania pacjentek.
barbiturany, biodostępność dienogestu, cytochrom P450, cytochrom P450 3A4, dienogest, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, frakcje lipidów, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hormon płciowy, indukcja enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie z macicy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm wątrobowy, metabolizm węglowodanów, okskarbazepina, parametry czynności wątroby, prymidon, ryfampicyna, topiramat, wysokotłuszczowy posiłek
Leksykon substancji czynnych
Fenobarbital – Interakcje

Fenobarbital jest silnym induktorem mikrosomalnych enzymów wątrobowych (CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8/9, CYP3A4), co prowadzi do przyspieszonego metabolizmu licznych leków, skutkując obniżeniem ich stężeń i efektywności terapeutycznej. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, acenokumarol), gdzie fenobarbital obniża ich stężenia, wymagając monitorowania INR i dostosowania dawki, a także ryzyko krwawień po odstawieniu fenobarbitalu. Indukcja metabolizmu dotyczy także glikokortykosteroidów, hormonów tarczycy (lewotyroksyna), leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus) oraz wielu leków przeciwpadaczkowych (karbamazepina, fenytoina, prymidon, felbamat), co wymaga ścisłego monitorowania stężeń i dostosowania dawek. Fenobarbital nasila metabolizm leków sercowo-naczyniowych (beta-adrenolityki, antagoniści kanałów wapniowych, digoksyna), co może prowadzić do zmniejszenia ich skuteczności i wymaga kontroli klinicznej. Ponadto, fenobarbital obniża stężenia witaminy D, co u pacjentów długotrwale leczonych wymaga suplementacji w dawkach 1200-2000 IU/dzień, zwłaszcza u dzieci.
acetazolamid, amiodaron, antagonista kanałów wapniowych, antagonista witaminy K, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant, antykoncepcja hormonalna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, beta-adrenolityk, cyklofosfamid, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, depresja oddechowa, doksycyklina, encefalopatia, enfluran, erytromycyna, etosuksymid, felbamat, fenytoina, folian, glikokortykosteroid, gryzeofulwina, haloperydol, halotan, hiperamonemia, hormon tarczycy, ifosfamid, inhibitor anhydrazy węglanowej, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor proteazy HIV, irynotekan, itrakonazol, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, kofeina, kwas walproinowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnowotworowy, lek znieczulający ogólnie, leukoworyna, lewotyroksyna, meksyletyna, metoksyfluran, metotreksat, metyloksantyna, mikrosomalny enzym wątrobowy, neuroleptyk, niedociśnienie ortostatyczne, opioid, osteopenia, pochodna fenotiazyny, pochodna hydantoiny, pochodna kwasu bursztynowego, prokarbazyna, prymidon, takrolimus, teofilina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, witamina D
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxcarbazepin NeuroPharma 150 mg

Oxcarbazepin NeuroPharma, zawierający okskarbazepinę i jej aktywny metabolit monohydroksypochodną (MHD), działa jako induktor enzymów CYP3A4 i CYP3A5 oraz słaby induktor UDP-glukuronylotransferaz, co wpływa na metabolizm wielu leków, w tym immunosupresyjnych, doustnych środków antykoncepcyjnych oraz innych leków przeciwpadaczkowych. Indukcja enzymatyczna rozwija się i zanika w ciągu 2-3 tygodni od zmiany dawkowania. Szczególnie istotna jest interakcja z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi, gdzie okskarbazepina zmniejsza AUC etynyloestradiolu o 48-52% oraz lewonorgestrelu o 32-52%, co może prowadzić do nieskuteczności antykoncepcji i wymaga stosowania alternatywnych metod zapobiegania ciąży. Ponadto okskarbazepina hamuje CYP2C19, co może zwiększać stężenia fenytoiny nawet o 40% przy dawkach okskarbazepiny >1200 mg/dobę, wskazując na konieczność monitorowania i ewentualnej korekty dawki fenytoiny.
cyklosporyna, cymetydyna, CYP2C19, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie niepożądane, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, induktor enzymatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, monohydroksypochodna, napad drgawkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, politerapia, próg drgawkowy, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon substancji czynnych
Drospirenon – Interakcje

Drospirenon, progestagen o właściwościach antagonistycznych wobec aldosteronu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Indukcja enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P-450 (CYP3A4), przez leki przeciwdrgawkowe (np. karbamazepina, fenytoina), antybiotyki (ryfampicyna), leki stosowane w HIV/AIDS (rytonawir, efawirenz) oraz zioła (dziurawiec zwyczajny) prowadzi do zwiększonego klirensu drospirenonu i obniżenia jego stężenia w osoczu, co skutkuje krwawieniami śródcyklicznymi i zmniejszoną skutecznością antykoncepcyjną. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu lub rozważenie zmiany na niehormonalną metodę antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, flukonazol, klarytromycyna, werapamil) mogą zwiększać stężenie drospirenonu nawet do 2,7-krotności, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje farmakodynamiczne z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować ponad 5-krotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT), wskazujące na ryzyko uszkodzenia wątroby. W takich sytuacjach konieczna jest zmiana metody antykoncepcji na alternatywną przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej oraz powrót do drospirenonu dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia.
aminotransferaza wątrobowa, antagonista aldosteronu, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturany, bloker kanału wapniowego, bozentan, cukrzyca, cytochrom P-450, dazabuwir, diltiazem, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hiperkaliemia, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lek moczopędny, lek przeciwdrgawkowy, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, steroidowy środek antykoncepcyjny, topiramat, welpataswir, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, worykonazol, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Astha 0,03 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Astha wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu WZW typu C (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować wzrost aktywności aminotransferaz (AlAT) powyżej 5-krotności górnej granicy normy, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania Asthy w trakcie terapii. W takich przypadkach zaleca się stosowanie alternatywnych metod antykoncepcji (np. progestagenowych lub niehormonalnych) i powrót do Asthy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia przeciwwirusowego. Ponadto, induktory enzymów mikrosomalnych wątroby (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, rytonawir, newirapina, efawirenz, dziurawiec zwyczajny) mogą zwiększać klirens hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej i krwawień śródcyklicznych. W przypadku krótkotrwałego leczenia induktorami enzymów zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu wskazane jest rozważenie niehormonalnej metody antykoncepcji.
aminotransferaza alaninowa, atorwastatyna, barbiturany, benzodiazepiny, bosentan, cyklosporyna, diazepam, dienogest, doustny lek przeciwcukrzycowy, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy cytochromu P450, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir z pibrentaswirem, glikokortykosteroidy, globulina wiążąca hormony płciowe, gryzeofulwina, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, indukcja enzymów mikrosomalnych, indynawir, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, klofibrat, krwawienie śródcykliczne, kwas askorbinowy, lamotrygina, lorazepam, morfina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbamazepina, ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, paracetamol, parametry krzepnięcia, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem, teofilina, topiramat, troleandomycyna
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eslibon 200 mg

Octan eslikarbazepiny, należący do pochodnych karboksamidu (kod ATC: N03AF04), wykazuje działanie przeciwpadaczkowe głównie poprzez stabilizację nieaktywnego stanu kanałów sodowych bramkowanych napięciem, co zapobiega powtarzającym się wyładowaniom neuronów. Jego aktywny metabolit, eslikarbazepina, odgrywa kluczową rolę w mechanizmie terapeutycznym. W badaniach klinicznych III fazy u dorosłych pacjentów z częściową padaczką oporną na leczenie, dawki 800 mg i 1200 mg podawane raz na dobę znacząco redukowały częstość napadów, z odsetkiem odpowiedzi (redukcja napadów ≥50%) wynoszącym odpowiednio 30,5% i 35,3%, w porównaniu do 19,3% w grupie placebo. W monoterapii u pacjentów z nowo rozpoznanymi napadami częściowymi, octan eslikarbazepiny wykazał skuteczność porównywalną do karbamazepiny o kontrolowanym uwalnianiu, z 71,1% pacjentów wolnych od napadów po 26 tygodniach terapii (vs 75,6% dla karbamazepiny).
analiza Kaplana-Meiera, działanie niepożądane, eslikarbazepina, felbamat, hiponatremia, infekcja górnych dróg oddechowych, kanał sodowy bramkowany napięciem, karbamazepina o kontrolowanym uwalnianiu, leczenie wspomagające, lek przeciwpadaczkowy, miareczkowanie, monoterapia, napad częściowy, napad padaczkowy, octan eslikarbazepiny, okskarbazepina, padaczka częściowa, padaczka częściowa oporna, pochodna karboksamidu, podwójna ślepa próba, produkt przeciwpadaczkowy, regresja Coxa, senność, terapia skojarzona, zapalenie nosogardzieli, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Fypalan 4 mg

Perampanel nie wykazuje silnego działania indukującego lub hamującego enzymy cytochromu P450 ani transferazę glukuronylową (UGT), co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Jednakże, badania kliniczne fazy I-III wykazały, że karbamazepina powoduje trzykrotny wzrost klirensu perampanelu, a fenytoina i okskarbazepina dwukrotny, co wymaga dostosowania dawki perampanelu. Inne leki przeciwpadaczkowe, takie jak klonazepam, lewetiracetam, fenobarbital, topiramat, zonisamid, klobazam, lamotrygina i kwas walproinowy, nie wpływają istotnie na farmakokinetykę perampanelu. Perampanel w dawce do 12 mg/dobę nie zmienia klinicznie istotnie klirensu większości leków przeciwpadaczkowych, z wyjątkiem okskarbazepiny, której klirens zmniejsza o 26%, choć wpływ na aktywny metabolit monohydroksykarbazepinę nie jest jeszcze poznany. Zaleca się indywidualne dostosowanie dawki perampanelu niezależnie od stosowanych leków towarzyszących.
ataksja, cytochrom P450, dziurawiec, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, ketokonazol, klobazam, klonazepam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetiracetam, lewodopa, lewonorgestrel, midazolam, monohydroksykarbazepina, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, perampanel, ryfampicyna, skala POMS, topiramat, transferaza glukuronylowa, zaburzenie poznawcze, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Vibin 3 mg + 0,03 mg

Produkt leczniczy Vibin, zawierający drospirenon (3 mg) i etynyloestradiol (0,02 mg), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii wirusowego zapalenia wątroby typu C (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir + dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), ze względu na ryzyko znacznego wzrostu aktywności aminotransferaz (AlAT >5-krotnie powyżej normy). W takich przypadkach zaleca się zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, a powrót do Vibin dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej. Drospirenon, jako antagonista aldosteronu, wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na gospodarkę potasową, zwłaszcza antagonistów aldosteronu i diuretyków oszczędzających potas, z koniecznością monitorowania stężenia potasu w surowicy podczas pierwszego cyklu leczenia.
aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, antagonista mineralokortykosteroidów, cyklosporyna, drospirenon, działania niepożądane układu pokarmowego, dziurawiec zwyczajny, etorykoksyb, felbamat, fenytoina, glekaprewir z pibrentaswirem, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hiperkaliemia, indukcja enzymatyczna, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, ombitaswir z parytaprewirem, prymidon, ryfampicyna, sofosbuwir z welpataswirem, stężenie potasu w surowicy, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia, zwiększona aktywność aminotransferaz
Leksykon substancji czynnych
Gestoden – Interakcje

Gestadon, jako składnik złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, rytonawir), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do obniżenia stężenia gestodenu i ryzyka krwawień śródcyklicznych oraz nieskuteczności antykoncepcji. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowych mechanicznych metod antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego leczenia – rozważenie alternatywnych metod niehormonalnych. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, klarytromycyna, werapamil) mogą zwiększać stężenia gestodenu i estrogenów, choć zwykle nie wymagają modyfikacji dawkowania. Warto również zwrócić uwagę na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą powodować zmienne zmiany stężeń hormonów płciowych oraz istotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na niehormonalną przed rozpoczęciem terapii i powrotu do gestadonu dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, barbituran, bosentan, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, deksametazon, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenylbutazon, fenytoina, flukonazol, fosfataza zasadowa, gestadon, glekaprewir, glikokortykosteroid, globulina wiążąca tyroksynę, gryzeofulwina, indukcja enzymów, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, melatonina, metabolizm hormonów steroidowych, metabolizm węglowodanów, modafinil, newirapina, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbamazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, pochodna azolowa, prymidon, rybawiryna, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, siarczan dehydroepiandrosteronu, sofosbuwir, stężenie folianów, teofilina, tizanidyna, topiramat, walproinian, welpataswir, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, worykonazol, złożony doustny środek antykoncepcyjny, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon substancji czynnych
Eslikarbazepina – Właściwości farmakodynamiczne

Eslikarbazepina octan, należąca do pochodnych karboksamidu (kod ATC: N03AF04), wykazuje działanie przeciwpadaczkowe poprzez stabilizację nieaktywnego stanu kanałów sodowych bramkowanych napięciem, co zapobiega powtarzającym się wyładowaniom neuronów. W badaniach klinicznych III fazy u dorosłych z padaczką częściową oporną na leczenie standardowe, dawki 800 mg i 1200 mg raz na dobę znacząco redukowały częstość napadów, z odpowiedzią kliniczną (≥50% redukcji napadów) odpowiednio 30,5% i 35,3%, w porównaniu do 19,3% w grupie placebo. W monoterapii u pacjentów z nowo rozpoznanymi napadami częściowymi, eslikarbazepina w dawkach 800-1600 mg/dobę wykazała skuteczność porównywalną do karbamazepiny o kontrolowanym uwalnianiu, z 71,1% pacjentów wolnych od napadów w 26-tygodniowym okresie oceny. W badaniach konwersji do monoterapii, częstość napadów wynosiła 7,4-10,0% przy dawkach 1200-1600 mg/dobę. U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) częstość działań niepożądanych wyniosła 65,3%, z najczęstszymi objawami: zawroty głowy (12,5%), senność (9,7%) i hiponatremia (8,3%).
analiza Kaplana-Meiera, badanie podwójnie ślepej próby, częściowy napad padaczkowy, działanie niepożądane, działanie przeciwdrgawkowe, eslikarbazepina, felbamat, hiponatremia, kanał sodowy bramkowany napięciem, karbamazepina o kontrolowanym uwalnianiu, kontrolowane placebo, leczenie wspomagające, lek przeciwpadaczkowy, monoterapia, napad częściowy, napad padaczkowy, octan eslikarbazepiny, okskarbazepina, padaczka częściowa, pochodna karboksamidu, regresja Coxa, wskaźnik retencji, zapalenie nosogardzieli
Leksykon leków
Interakcje leku – Kelzy PR 2 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Kelzy PR zawierający dienogest 2 mg i etynyloestradiol 0,02 mg wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne wątrobowe (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, gryzeofulwina, ziele dziurawca zwyczajnego), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji i krwawień międzymiesiączkowych. W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym leczeniu konieczna jest zmiana na niehormonalną metodę antykoncepcji. Ponadto, inhibitory proteazy i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy stosowane w terapii HIV/HCV mogą powodować zmiany stężeń hormonów, co wymaga stosowania dodatkowej metody antykoncepcji barierowej. Silne inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenia etynyloestradiolu i dienogestu, co może nasilać działania niepożądane.
AlAT, aminotransferaza, antykoncepcja barierowa, barbiturany, cyklosporyna, cytochrom P450, dienogest, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hormon płciowy, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor proteazy, karbamazepina, lamotrygina, metabolizm węglowodanów, metoda barierowa, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbamazepina, parametry wątrobowe, prymidon, ryfampicyna, steroidowy środek antykoncepcyjny, teofilina, topiramat, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Symonette 75 mcg

Dezogestrel, stosowany jako hormonalny środek antykoncepcyjny, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją enzymów mikrosomalnych, co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych i potencjalnego zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej preparatu Symonette. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy CYP450, takie jak karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, czy preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, które mogą powodować krwawienia śródcykliczne i zwiększać ryzyko nieplanowanej ciąży. Efekt indukcji enzymatycznej pojawia się już po kilku dniach, osiągając maksimum po kilku tygodniach, a po odstawieniu induktora utrzymuje się około 4 tygodnie. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów enzymatycznych zaleca się stosowanie dodatkowej antykoncepcji barierowej przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu należy rozważyć alternatywne metody antykoncepcji.
antykoncepcja barierowa, barbiturany, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, tabletka zawierająca progestagen, telaprewir, topiramat, zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Diane – 35 2 mg + 0,035 mg

Produkt leczniczy Diane-35, zawierający 2 mg octanu cyproteronu i 0,035 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo. Induktory enzymów mikrosomalnych, takie jak fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna czy ziele dziurawca, zwiększają klirens hormonów płciowych, co prowadzi do zmniejszenia skuteczności preparatu i ryzyka krwawień międzymiesiączkowych. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Antybiotyki (z wyjątkiem ryfampicyny i gryzeofulwiny) mogą również obniżać skuteczność Diane-35, dlatego mechaniczna antykoncepcja powinna być stosowana przez cały okres antybiotykoterapii i 7 dni po jej zakończeniu. Ponadto, inhibitory proteazy HIV/HCV oraz nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą powodować zmienne zmiany stężeń hormonów, co wymaga indywidualnego dostosowania terapii.
aminotransferaza, antybiotykoterapia, barbiturat, biodostępność, cyklosporyna, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV/HCV, karbamazepina, klirens hormonu płciowego, krzepnięcie krwi, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, octan cyproteronu, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, rybawiryna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, teofilina, tizanidyna, topiramat, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir
Leksykon leków
Interakcje leku – Symbella 0,03 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Symbella zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, a jego skuteczność antykoncepcyjna może być istotnie obniżona przez interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne wątroby. Indukcja enzymatyczna prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, co skutkuje krwawieniami śródcyklicznymi i/lub zmniejszoną skutecznością antykoncepcyjną. Efekt indukcji pojawia się już po kilku dniach i może utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu terapii indukującej. W przypadku stosowania leków takich jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir) czy preparaty zawierające ziele dziurawca, zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu induktorów enzymów wątrobowych rekomendowana jest zmiana na niehormonalną metodę antykoncepcji.
aminotransferaza alaninowa, barbiturany, białka osoczowe, bosentan, chlormadynon, cyklosporyna, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, frakcje lipidowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwwirusowy HIV, metabolizm hormonów steroidowych, metabolizm węglowodanów, metoda mechaniczna, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, parametry biochemiczne wątroby, parametry czynności nadnerczy, parametry czynności nerek, parametry funkcji tarczycy, prymidon, ryfampicyna, topiramat, wskaźniki krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Midiana 3 mg + 0,03 mg

Podczas stosowania leku Midiana, zawierającego etynyloestradiol i drospirenon, istotne są interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne wpływające na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie ważne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem ± rybawiryna, glekaprewir/pibrentaswirem, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować znaczące (>5-krotne) zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT). W takich przypadkach zaleca się przejście na alternatywną metodę antykoncepcji (np. progestagenową lub niehormonalną) przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej i powrót do Midiany dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia. Induktory enzymów mikrosomalnych (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą zwiększać klirens hormonów, prowadząc do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej; w przypadku krótkotrwałego leczenia konieczne jest stosowanie dodatkowej metody mechanicznej przez cały czas terapii i 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu zalecana jest zmiana na niehormonalną antykoncepcję.
aminotransferaza, antagonista aldosteronu, barbituran, bosentan, cyklosporyna, drospirenon, dysfagia, dziurawiec, efawirenz, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, induktor enzymu wątrobowego, induktory enzymatyczne, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, klirens, lamotrygina, lek moczopędny, metabolizm hormonalny, midazolam, mineralokortykosteroid, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oksykarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, omeprazol, progestagen, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, substrat CYP1A2, symwastatyna, teofilina, topiramat, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon substancji czynnych
Etonogestrel – Interakcje

Etonogestrel, stosowany w preparatach antykoncepcyjnych, podlega licznym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Indukcja enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P450 (CYP), przez leki przeciwpadaczkowe (np. fenytoina, karbamazepina), antybiotyki (ryfampicyna) oraz preparaty ziołowe (dziurawiec zwyczajny) prowadzi do zwiększenia klirensu etonogestrelu, obniżenia jego stężenia w osoczu i ryzyka krwawień śródcyklicznych. Efekt indukcji pojawia się po kilku dniach, osiąga maksimum w ciągu kilku tygodni i utrzymuje się do 4 tygodni po odstawieniu induktora. Z kolei inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie etonogestrelu, choć kliniczne znaczenie tych interakcji jest niejednoznaczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia progestagenów, a w przypadku terapii HCV zawierającej ombitaswir/parytaprewir/rytonawir obserwuje się wzrost aktywności AlAT u pacjentek stosujących preparaty z etonogestrelem i etynyloestradiolem, co wymaga zmiany metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen.
aminotransferaza alaninowa, bosentan, cyklosporyna, dasabuwir, diltiazem, dopochwowy system terapeutyczny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy cytochromu P450, erytromycyna, etonogestrel, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rybawiryna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, środek plemnikobójczy, topiramat, układ krzepnięcia, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir
Leksykon leków
Interakcje leku – Lamitrin 25 mg

Lamotrygina, metabolizowana głównie przez urydyno-5′-difosforo-glukuronylotransferazy (UGT), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Induktory enzymów, takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna oraz kombinacje lopinawiru/rytonawiru i atazanawiru/rytonawiru, znacząco zwiększają klirens lamotryginy, obniżając jej stężenia w osoczu i skracając okres półtrwania, co wymaga dostosowania dawkowania. Przykładowo, lopinawir/rytonawir zmniejsza stężenie lamotryginy o około 50%, a połączenie etynyloestradiolu (30 µg) i lewonorgestrelu (150 µg) podwaja klirens, redukując AUC i Cmax odpowiednio o 52% i 39%. Z kolei walproinian hamuje glukuronidację lamotryginy, niemal dwukrotnie wydłużając jej okres półtrwania, co również wymaga modyfikacji dawkowania. Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy cytochromu P450 i UGT przyspieszają metabolizm lamotryginy, co może prowadzić do objawów ze strony OUN, takich jak zawroty głowy czy ataksja, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu karbamazepiny.
aripiprazol, ataksja, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450, działanie sedatywne, etynyloestradiol, farmakokinetyka lamotryginy, felbamat, fenobarbital, fenytoina, gabapentyna, glukonian litu, glukuronylotransferaza, hamowanie glukuronidacji, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, indukcja enzymu wątrobowego, indukcja UGT, karbamazepina, klirens lamotryginy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetiracetam, lopinawir/rytonawir, metabolizm lamotryginy, okskarbazepina, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, perampanel, podwójne widzenie, pregabalina, produkt antykoncepcyjny, prymidon, receptor GABA-ergiczny, ryfampicyna, rysperydon, stan stacjonarny, topiramat, transporter kationów organicznych, walproinian, zaburzenia koncentracji, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Convival Chrono 300 mg

Sodu walproinian, substancja czynna Convival Chrono, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Wśród leków przeciwpadaczkowych walproinian hamuje metabolizm fenobarbitalu i lamotryginy, zwiększając ich stężenia i ryzyko sedacji oraz ciężkich wysypek, co wymaga monitorowania i dostosowania dawek. Z kolei zmniejsza całkowite stężenie fenytoiny, jednocześnie zwiększając stężenie jej wolnej frakcji, co może prowadzić do objawów przedawkowania. Interakcje z karbamazepiną, prymidonem, rufinamidem i felbamatem również wpływają na toksyczność i metabolizm tych leków. Ponadto, walproinian wpływa na stężenia leków takich jak zydowudyna, olanzapina, propofol i nimodypina (zwiększając jej biodostępność o około 50%), co wymaga odpowiedniej obserwacji klinicznej i ewentualnej korekty dawkowania.
acetazolamid, benzodiazepina, cholestyramina, cymetydyna, czas protrombinowy, dysfagia, encefalopatia, enzym mikrosomalny, farmakodynamika, farmakokinetyka, felbamat, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja, hepatotoksyczność, hiperamonemia, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, karbamazepina, karbapenem, kwas acetylosalicylowy, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lopinawir, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, metamizol, neuroleptyk, neutropenia, nimodypina, olanzapina, próg drgawkowy, propofol, prymidon, rufinamid, rytonawir, sodu walproinian, topiramat, wysypka polekowa, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxepilax 600 mg

Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują indukcyjne działanie na enzymy wątrobowe, zwłaszcza CYP3A4 i CYP3A5, co może obniżać stężenia leków immunosupresyjnych (np. cyklosporyna, takrolimus) oraz innych przeciwpadaczkowych (np. karbamazepina). Indukcja enzymatyczna rozwija się i zanika stopniowo w ciągu 2-3 tygodni po rozpoczęciu lub przerwaniu terapii. Okskarbazepina znacząco obniża efektywność hormonalnych środków antykoncepcyjnych, zmniejszając AUC etynyloestradiolu o 48-52% oraz lewonorgestrelu o 32-52%, co wymaga stosowania alternatywnych metod antykoncepcji. Ponadto, okskarbazepina hamuje CYP2C19, co może zwiększać stężenia fenytoiny nawet o 40% przy dawkach powyżej 1200 mg/dobę, wskazując na konieczność monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania.
ataksja, cyklosporyna, cymetydyna, CYP 2C19, CYP 3A4, CYP 3A5, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, działanie sedatywne, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, induktor enzymu, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, lit, monohydroksypochodna, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, rifampicyna, synergizm farmakodynamiczny, takrolimus, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Aidee 0,03 mg + 2 mg

Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających dienogest 2 mg i etynyloestradiol 0,03 mg, takich jak Aidee, wiąże się z ryzykiem istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne wątroby (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, leki przeciwretrowirusowe, dziurawiec zwyczajny), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej i ryzyka krwawień międzymiesiączkowych. Indukcja enzymatyczna pojawia się po kilku dniach terapii, osiąga maksimum w ciągu kilku tygodni i może utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu leczenia. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego stosowania leków indukujących enzymy – rozważenie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, u pacjentek leczonych inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy w terapii HIV/HCV, możliwe są zmiany stężeń hormonów w osoczu, co wymaga stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej oraz konsultacji charakterystyki produktu leczniczego przeciwwirusowego.
aminotransferaza, antykoncepcja progestagenowa, barbiturany, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, dienogest i etynyloestradiol, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP3A4, enzym mikrosomalny wątroby, etorykoksyb, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor enzymatyczny, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, izoenzym CYP1A2, karbamazepina, ketokonazol, klirens hormonów płciowych, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwretrowirusowy, metabolizm wątrobowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, preparat ziołowy, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, steroidowy środek antykoncepcyjny, teofilina, topiramat, tyzanidyna, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir
Leksykon leków
Interakcje leku – Endovelle 2 mg

Produkt leczniczy Endovelle zawiera dienogest, który jest metabolizowany głównie przez enzym cytochromu P450 3A4 (CYP3A4) w jelitach i wątrobie. Induktory CYP3A4, takie jak fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna czy ziele dziurawca zwyczajnego, mogą zwiększać klirens dienogestu, co prowadzi do zmniejszenia jego stężenia i skuteczności terapeutycznej, a także do zmian profilu krwawienia. Przykładowo, ryfampicyna zmniejsza ekspozycję na dienogest o 83%. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i erytromycyna, mogą zmniejszać klirens dienogestu, zwiększając jego stężenie w osoczu odpowiednio 2,9- i 1,6-krotnie, co może nasilać działania niepożądane. Równoczesne stosowanie inhibitorów proteazy HIV, nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy oraz inhibitorów HCV może powodować zmienne zmiany stężenia hormonów, wymagające indywidualnej oceny i ewentualnej modyfikacji dawki.
barbituran, biodostępność dienogestu, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, dienogest, dziurawiec zwyczajny, Endovelle, erytromycyna, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, frakcje lipoprotein, funkcja tarczycy, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hormon płciowy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja z alkoholem, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie z macicy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, parametry czynności wątroby, parametry krzepnięcia, posiłek wysokotłuszczowy, primidon, profil lipidowy, progestagen, ryfampicyna, topiramat, walerianian estradiolu
Leksykon leków
Interakcje leku – Depakine 288,2 mg/5 ml

Walproinian sodu (Depakine) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi, psychotropowymi oraz innymi grupami leków. Istotne jest monitorowanie stężeń leków takich jak fenobarbital (zwiększenie stężenia w osoczu, ryzyko sedacji, szczególnie u dzieci), lamotrygina (wydłużenie okresu półtrwania, ryzyko ciężkiej wysypki), fenytoina (wzrost frakcji wolnej, ryzyko toksyczności), karbamazepina (zwiększona toksyczność) oraz leków z grupy antybiotyków karbapenemowych (spadek stężenia walproinianu o 60-100% w ciągu 2 dni, ryzyko napadów). Ponadto walproinian może zwiększać stężenia zydowudyny, felbamatu, rufinamidu i propofolu, a zmniejszać stężenie olanzapiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko encefalopatii i hiperamonemii przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu lub acetazolamidu oraz na potencjalne uszkodzenie wątroby, zwłaszcza przy kojarzeniu z kanabidiolem (dawki 10-25 mg/kg mc., u 19% pacjentów obserwowano >3-krotny wzrost AIAT). W przypadku leków silnie wiążących się z białkami (np. kwas acetylosalicylowy) dochodzi do wzrostu frakcji wolnego walproinianu, co wymaga ostrożności.
acetazolamid, adefowir, aminotransferaza, antybiotyk karbapenemowy, benzodiazepina, cholestyramina, cymetydyna, czas protrombinowy, doustny lek antykoncepcyjny, encefalopatia, erytromycyna, estrogen, felbamat, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynemii, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, kanabidiol, karbamazepina, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lopinawir, meflochina, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, neutropenia, niedobór karnityny, nimodypina, olanzapina, progesteron, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, terapia skojarzona, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian sodu, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Absenor 500 mg

Kwas walproinowy, substancja czynna preparatu Absenor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność oraz bezpieczeństwo terapii. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina i prymidon, obniżają stężenie kwasu walproinowego w surowicy, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki. Szczególnie istotna jest interakcja z karbapenemami, które mogą obniżyć stężenie walproinianu o 60-100% w ciągu około 2 dni, co może prowadzić do utraty kontroli napadów padaczkowych i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Leki takie jak cymetydyna, erytromycyna, fluoksetyna i felbamat zwiększają stężenie kwasu walproinowego, co może nasilać działania niepożądane i wymaga monitorowania. Produkty silnie wiążące się z białkami osocza, np. kwas acetylosalicylowy, mogą zwiększać stężenie wolnego kwasu walproinowego, co jest szczególnie niebezpieczne u dzieci i młodzieży. Hormonalne środki antykoncepcyjne indukują enzymy UGT, zwiększając klirens walproinianu i potencjalnie zmniejszając jego skuteczność, co wymaga kontroli stężenia leku w osoczu.
acetazolamid, antagonista witaminy K, antykoncepcja hormonalna, barbiturany, benzodiazepiny, biodostępność walproinianu, ciało ketonowe, ciężka reakcja skórna, depresja OUN, diazepam, działanie niepożądane, encefalopatia hiperamonemiczna, felbamat, glukuronylotransferaza, hepatotoksyczność, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor MAO, karbapenemy, kwas walproinowy, kwasica ketonowa, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, metamizol, monitorowanie stężenia leku, napad padaczkowy, neutropenia, nimodypina, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, terapia skojarzona, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Seasonique 150 mcg + 30 mcg (tabl. różowa); 10 mcg (tabl. biała)

Produkt leczniczy Seasonique, będący złożonym środkiem antykoncepcyjnym, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne wątroby, takie jak fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, rytonawir czy preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, które zwiększają metabolizm hormonów płciowych, prowadząc do obniżenia skuteczności antykoncepcji i ryzyka krwawień międzymiesiączkowych. Maksymalna indukcja enzymatyczna pojawia się około 10 dni od rozpoczęcia terapii i może utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów enzymów (z wyjątkiem ryfampicyny) zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 7 dni po jej zakończeniu, natomiast przy ryfampicynie okres ten wydłuża się do 28 dni. Długotrwałe stosowanie induktorów wymaga rozważenia alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji.
aktywność AlAT, antybiotyk, barbituran, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny wątroby, felbamat, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, klirens hormonu płciowego, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm wątrobowy, newirapina, oksykarbamazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, prymidon, ryfampicyna, sofosbuwir/welpataswir, topiramat, układ krzepnięcia, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxcarbazepin NeuroPharma 300 mg

Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują zdolność do indukcji enzymów CYP3A4, CYP3A5 oraz UDP-glukuronylotransferaz, co prowadzi do obniżenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, w tym immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus), doustnych środków antykoncepcyjnych oraz innych leków przeciwpadaczkowych. Indukcja enzymatyczna rozwija się i ustępuje stopniowo w ciągu 2-3 tygodni od rozpoczęcia lub przerwania terapii okskarbazepiną. Szczególnie istotna jest interakcja z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi, gdzie AUC etynyloestradiolu i lewonorgestrelu zmniejsza się odpowiednio o 48-52% i 32-52%, co może skutkować obniżeniem skuteczności antykoncepcji i wymaga stosowania alternatywnych metod zapobiegania ciąży. Ponadto, okskarbazepina hamuje CYP2C19, co przy dawkach >1200 mg/dobę może podnieść stężenie fenytoiny w osoczu nawet o 40%, wskazując na konieczność dostosowania dawki fenytoiny.
cyklosporyna, cymetydyna, CYP 3A5, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, indukcja enzymatyczna, induktor cytochromu P450, induktor enzymu CYP 3A4, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klirens metabolitu, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, MAOI, metabolit farmakologicznie czynny, monohydroksypochodna, monoterapia okskarbazepiną, napad padaczkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, rifampicyna, sedacja, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Lesiplus 3 mg + 0,02 mg

Produkt antykoncepcyjny zawierający drospirenon (3 mg) i etynyloestradiol (0,02 mg) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir), które mogą zwiększać aktywność AlAT, co wymaga stosowania alternatywnych metod antykoncepcji przez minimum 2 tygodnie po zakończeniu terapii. Indukcja enzymów mikrosomalnych wątroby przez leki takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, czy leki przeciwretrowirusowe (rytonawir, newirapina, efawirenz) prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów, co może skutkować krwawieniami śródcyklicznymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji przez cały okres terapii induktorem oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego stosowania – całkowitą zmianę metody na niehormonalną.
aktywność AlAT, aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, barbiturany, bosentan, cyklosporyna, cytochrom P450, drospirenon, działanie antymineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne wątroby, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, nadciśnienie płucne, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbamazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir dazabuwir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, steroidowy produkt antykoncepcyjny, stężenie aldosteronu, tizanidyna, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia i fibrynolizy, zakrzepica, złożony doustny produkt antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Axia 0,02 mg + 3 mg

Produkt leczniczy Axia zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, szczególnie z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca), które mogą zwiększać klirens hormonów płciowych, prowadząc do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Indukcja enzymatyczna pojawia się już po kilku dniach stosowania induktorów i może utrzymywać się do 4 tygodni po ich odstawieniu. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów zaleca się stosowanie dodatkowej metody barierowej przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym leczeniu induktorami enzymów wątrobowych wskazane jest przejście na niehormonalne metody antykoncepcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia hormonów, a w przypadku terapii HCV z ombitaswirem/parytaprewirem/rytonawirem i innymi kombinacjami obserwuje się znaczne ryzyko hepatotoksyczności (AlAT >5x ULN), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na progestagenową lub niehormonalną na czas leczenia oraz 2 tygodnie po jego zakończeniu.
aminotransferaza alaninowa, antagonista aldosteronu, barbituran, bosentan, cyklosporyna, drospirenon, dziurawiec zwyczajny, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oksykarbamazepina, prymidon, ryfampicyna, steroidowy produkt antykoncepcyjny, substrat CYP1A2, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Madinette 0,03 mg + 2 mg

Lek Madinette zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, a jego stosowanie wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV, takimi jak ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir oraz sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, które mogą powodować ponad pięciokrotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. W takich przypadkach zaleca się zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, a powrót do Madinette jest możliwy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej. Ponadto, leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna) zwiększają klirens hormonów zawartych w Madinette, co może prowadzić do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W trakcie i przez 28 dni po terapii indukującej enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji, a w przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymatycznych wskazana jest zmiana metody antykoncepcji na niehormonalną.
aminotransferaza alaninowa, antykoncepcja hormonalna, atorwastatyna, barbituran, benzodiazepimy, bosentan, cyklosporyna, dazabuwir z rybawiryną, diazepam, dziurawiec, efawirenz, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, frakcje lipidów, glekaprewir z pibrentaswirem, globulina wiążąca kortykosteroidy, glukuronizacja wątrobowa, gryzeofulwina, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, indukcja enzymatyczna, induktor enzymów mikrosomalnych, indynawir, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, klofibrat, krwawienie śródcykliczne, kwas askorbinowy, lamotrygina, leczenie HCV, lek przeciwcukrzycowy, lorazepam, metabolizm węglowodanów, metoklopramid, modafinil, morfina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbazepina, ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, paracetamol, parametry biochemiczne wątroby, parametry czynności nadnerczy, parametry czynności tarczycy, perystaltyka przewodu pokarmowego, prednizolon, progestagen, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir z welpataswirem, steroid antykoncepcyjny, teofilina, tolerancja glukozy, topiramat, troleandomycyna, węgiel aktywny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Lamilept 50 mg

Lamotrygina (Lamilept) jest metabolizowana głównie przez glukuronidację katalizowaną przez enzymy UGT, a jej klirens może być istotnie modyfikowany przez leki indukujące lub hamujące te enzymy. Walproinian hamuje glukuronidację lamotryginy, wydłużając jej okres półtrwania prawie dwukrotnie, co wymaga dostosowania dawkowania. Z kolei induktory UGT, takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna oraz inhibitory proteaz (lopinawir/rytonawir, atazanawir/rytonawir) znacząco obniżają stężenia lamotryginy (np. lopinawir/rytonawir zmniejsza stężenie o około 50%, a etynyloestradiol/lewonorgestrel o 52% AUC i 39% Cmax), co również wymaga odpowiedniego schematu leczenia. Paracetamol obniża AUC lamotryginy o 20% i Cmin o 25%, co wskazuje na konieczność monitorowania efektów klinicznych. Leki przeciwpadaczkowe takie jak gabapentyna, lewetyracetam, pregabalina, topiramat, zonisamid, lakozamid oraz niektóre psychotropowe (bupropion, lit) nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę lamotryginy i zwykle nie wymagają zmiany dawkowania.
aripiprazol, ataksja, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450 3A4, doustna tabletka antykoncepcyjna, etynyloestradiol lewonorgestrel, felbamat, fenobarbital, fenytoina, funkcja poznawcza, gabapentyna, glukuronidacja, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja glukuronidacji, karbamazepina, klirens lamotryginy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, lopinawir/rytonawir, metabolizm wątrobowy, napad padaczkowy, okskarbazepina, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, paracetamol, perampanel, podwójne widzenie, pregabalina, prymidon, ryfampicyna, rysperydon, topiramat, transporter kationów organicznych 2, walproinian, zawrót głowy, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Syndi-35 2 mg + 0,035 mg

Produkt leczniczy Syndi-35, zawierający 2 mg octanu cyproteronu i 0,035 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez modulację enzymów mikrosomalnych metabolizujących hormony płciowe. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne, takie jak fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, rytonawir oraz preparaty z dziurawca zwyczajnego, które mogą obniżać stężenia hormonów w osoczu, prowadząc do krwawień międzymiesiączkowych i zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu, a w razie konieczności kontynuacji antykoncepcji bez przerwy 7-dniowej należy rozpocząć kolejne opakowanie Syndi-35. Ponadto, inhibitory proteazy HIV/HCV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą powodować zmienne zmiany stężeń hormonów, co wymaga monitorowania skuteczności i działań niepożądanych.
aminotransferaza, antybiotyk, barbiturat, cyklosporyna, czynność wątroby, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, funkcja nadnerczy, funkcja nerek, funkcja tarczycy, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hormon płciowy, inhibitor proteazy, karbamazepina, krwawienie międzymiesiączkowe, krzepnięcie krwi, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lipoproteina, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, octan cyproteronu, okskarbazepina, ombitaswir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, skuteczność antykoncepcyjna, sofosbuwir, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon substancji czynnych
Walproinian magnezu – Interakcje

Walproinian magnezu wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi oraz innymi substancjami, które mają istotne znaczenie kliniczne. Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak fenobarbital, fenytoina i karbamazepina, zwiększają metabolizm walproinianu, co prowadzi do obniżenia jego stężenia w osoczu i ryzyka osłabienia efektu terapeutycznego oraz potencjalnej hiperamonemii i hepatotoksyczności. Walproinian magnezu z kolei zwiększa stężenia fenobarbitalu (wzrost sedacji), 10,11-epoksydu karbamazepiny (ryzyko toksyczności metabolitu), lamotryginy (wymaga redukcji dawki z powodu ryzyka reakcji skórnych), etosuksymidu oraz felbamatu (wzajemne zwiększenie stężeń o 18% i 50%). Ponadto, walproinian nasila działanie depresyjne na OUN leków takich jak barbiturany, benzodiazepiny, neuroleptyki i przeciwdepresanty, co wymaga monitorowania i dostosowania dawek.
10, 11-epoksyd karbamazepiny, alkohol etylowy, barbiturany, benzodiazepiny, ciała ketonowe, cymetydyna, diazepam, doustne leki przeciwzakrzepowe, dysfagia, działanie depresyjne, działanie sedatywne, enzymy wątrobowe, erytromycyna, etosuksymid, felbamat, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hepatotoksyczność, hiperamonemia, karbamazepina, karbapenemy, kodeina, krzepliwość krwi, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, kwasica ketonowa, lamotrygina, leki neuroleptyczne, leki przeciwdepresyjne, lorazepam, meflochina, nimodypina, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parametry krzepnięcia krwi, prymidon, reakcja skórna, sedacja, walproinian magnezu, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Trileptal 60 mg/ml

Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez indukcję enzymów CYP3A4/5 oraz hamowanie CYP2C19. Indukcja CYP3A4/5 prowadzi do obniżenia stężeń leków takich jak cyklosporyna, takrolimus, doustne środki antykoncepcyjne (etynyloestradiol i lewonorgestrel, z redukcją AUC odpowiednio o 48-52% i 32-52%) oraz niektórych leków przeciwpadaczkowych (np. karbamazepiny). Okskarbazepina jest również słabym induktorem UDP-glukuronylotransferaz, co może wpływać na metabolizm leków eliminowanych przez sprzęganie. Hamowanie CYP2C19 przez okskarbazepinę może zwiększać stężenia fenytoiny nawet o 40% przy dawkach okskarbazepiny powyżej 1200 mg/dobę, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. W terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, zwłaszcza induktorami enzymów (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna), obserwuje się zmniejszenie stężenia MHD o 29-49% u dorosłych i wzrost klirensu o około 35% u dzieci, co wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania i monitorowania stężeń leków.
ataksja, cyklosporyna, cymetydyna, CYP 2C19, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek immunosupresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek trójpierścieniowy, lewonorgestrel, monohydroksypochodna, napad padaczkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Epitrigine 50 mg tabletki 50 mg

Lamotrygina jest metabolizowana głównie przez enzymy UDP-glukuronylotransferazy (UGT), a jej klirens może być istotnie modyfikowany przez leki indukujące lub hamujące glukuronidację. Walproinian hamuje glukuronidację lamotryginy, wydłużając jej okres półtrwania prawie dwukrotnie, co wymaga dostosowania dawkowania. Leki indukujące enzymy UGT, takie jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital i prymidon, przyspieszają metabolizm lamotryginy, co również wymaga zwiększenia dawki. Hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające 30 µg etynyloestradiolu i 150 µg lewonorgestrelu podwajają klirens lamotryginy, zmniejszając jej AUC o 52% i Cmax o 39%, co może wymagać korekty dawki. Inhibitory proteazy, takie jak lopinawir/rytonawir i atazanawir/rytonawir, obniżają stężenia lamotryginy odpowiednio o około 50% i 32%, co również wymaga odpowiedniego schematu dawkowania. Ryfampicyna znacząco zwiększa klirens lamotryginy i skraca jej okres półtrwania, co jest klinicznie istotne.
arypiprazol, ataksja, atazanawir/rytonawir, bupropion, cytochrom P450 3A4, diplopia, etynyloestradiol, felbamat, fenelzyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, gabapentyna, glukonian litu, glukuronidacja lamotryginy, haloperidol, indukcja enzymów, karbamazepina, klonazepam, klozapina, kwas walproinowy, lakozamid, lewetyracetam, lewonorgestrel, lopinawir/rytonawir, lorazepam, metformina, napad padaczkowy, oksykarbazepina, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, perampanel, pregabalina, próg drgawkowy, prymidon, ryfampicyna, rysperydon, sertralina, topiramat, transporter kationów organicznych 2, trazodon, UDP-glukuronylotransferaza, wareniklina, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Depakine Chronosphere 500 (333,30 mg + 145,14 mg)/sasz.

Walproinian sodu, substancja czynna produktu Depakine Chronosphere, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami neuropsychiatrycznymi (neuroleptyki, inhibitory MAO, leki przeciwdepresyjne, benzodiazepiny), które mogą ulegać nasileniu, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Walproinian wpływa także na metabolizm i stężenia leków przeciwpadaczkowych, takich jak fenobarbital (zwiększenie stężenia i ryzyko sedacji), fenytoina (wzrost stężenia wolnej frakcji i toksyczności), lamotrygina (wydłużenie okresu półtrwania niemal dwukrotnie, zwiększone ryzyko ciężkiej wysypki) oraz karbamazepina (nasilenie toksyczności). Leki indukujące enzymy wątrobowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina) mogą obniżać stężenie walproinianu, co wymaga dostosowania dawek. Szczególną uwagę należy zwrócić na antybiotyki typu karbapenemu, które mogą obniżyć stężenie walproinianu nawet o 60-100% w ciągu 2 dni, zwiększając ryzyko napadów padaczkowych.
acetazolamid, aminotransferaza, antagonista witaminy K, antybiotyk karbapenemowy, benzodiazepina, białko osocza, biodostępność leku, cholestyramina, cymetydyna, encefalopatia, erytromycyna, felbamat, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja, hiperamonemia, hipokarnitynemia, hormon tarczycy, hormonalny środek antykoncepcyjny, imipenem, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, interakcja farmakologiczna, kanabidiol, karbamazepina, ketonuria, klirens leku, kwas acetylosalicylowy, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lopinawir, meflochina, meropenem, metabolizm wątrobowy, neuroleptyk, neutropenia, niedobór karnityny, niedoczynność tarczycy, okres półtrwania, olanzapina, panipenem, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, rytonawir, salicylan, środek przeciwzakrzepowy, stężenie litu, supresja szpiku kostnego, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, wskaźnik protrombinowy, związek ketonowy, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Dessette Forte 30 mcg + 150 mcg

Produkt leczniczy Dessette forte, zawierający 30 mikrogramów etynyloestradiolu i 150 mikrogramów dezogestrelu, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne cytochromu P450 (CYP). Indukcja tych enzymów prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, co może skutkować krwawieniami międzymiesiączkowymi oraz obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. Efekt indukcji pojawia się po kilku dniach i utrzymuje do około 4 tygodni po odstawieniu induktora. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów enzymów (np. fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna, ziele dziurawca) zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji mechanicznej przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym leczeniu induktorami enzymów wskazane jest zastosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, inhibitory enzymów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenia hormonów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
aminotransferaza alaninowa, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, CYP1A2, cytochrom P450, dazabuwir, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP, erytromycyna, etonogestrel, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glekaprewir, gryzeofulwina, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, rybawiryna, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, teofilina, topiramat, tyzanidyna, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Trileptal 300 mg

Produkt leczniczy Trileptal, zawierający okskarbazepinę i jej aktywny metabolit monohydroksypochodną (MHD), wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez indukcję enzymów CYP3A4/5 oraz hamowanie CYP2C19. Okskarbazepina jest słabym induktorem CYP3A4/5, co prowadzi do obniżenia stężeń leków takich jak cyklosporyna, takrolimus, doustne środki antykoncepcyjne (etyloestradiol i lewonorgestrel – AUC zmniejszona odpowiednio o 48-52% i 32-52%) oraz niektórych leków przeciwpadaczkowych (np. karbamazepiny, fenytoiny). Indukcja enzymatyczna rozwija się i zanika stopniowo w ciągu 2-3 tygodni od rozpoczęcia lub przerwania terapii. Wysokie dawki Trileptalu (>1200 mg/dobę) mogą zwiększać stężenie fenytoiny w osoczu nawet o 40%, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Ponadto okskarbazepina hamuje CYP2C19, co może podnosić stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, np. fenytoiny. Współstosowanie z lekami silnie indukującymi (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna) obniża stężenia MHD o 29-49%, co jest szczególnie istotne u dzieci (wzrost klirensu MHD o około 35%).
ból głowy, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, induktor enzymu CYP, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, lewonorgestrel, lit, monohydroksypochodna, nudności, okskarbazepina, ryfampicyna, senność, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Fypalan 10 mg

Perampanel, substancja czynna leku Fypalan, nie wykazuje silnej indukcji ani inhibicji enzymów cytochromu P450 czy transferazy glukuronylowej (UGT), co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Jednakże, perampanel podawany w dawkach do 12 mg/dobę wykazuje istotne interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi będącymi induktorami enzymów metabolicznych, takimi jak karbamazepina (3-krotne zwiększenie klirensu perampanelu), fenytoina i okskarbazepina (2-krotne zwiększenie klirensu). Perampanel zmniejsza również klirens okskarbazepiny o 26%, choć wpływ na aktywny metabolit monohydroksykarbazepinę pozostaje nieokreślony. Wysokie dawki perampanelu (12 mg/dobę) mogą obniżać skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych zawierających lewonorgestrel, zmniejszając Cmax i AUC o 40%, co wymaga stosowania dodatkowych metod antykoncepcji. Ponadto, perampanel w dawce 6 mg/dobę obniża AUC midazolamu (substratu CYP3A) o 13%, a inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC perampanelu o 20% i wydłużają jego okres półtrwania o 15% (do 67,8 h). Silne induktory CYP, np. ryfampicyna i dziurawiec, mogą znacząco obniżać stężenie perampanelu, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania.
dziurawiec, etynyloestradiol, farmakokinetyka okskarbazepiny, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor cytochromu P450, inhibitor cytochromu P450, inhibitor cytochromu P450 3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, klobazam, klonazepam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetiracetam, lewodopa, lewonorgestrel, midazolam, monohydroksykarbazepina, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, perampanel, ryfampicyna, substrat CYP3A, topiramat, transferaza glukuronylowa, wewnątrzmaciczna wkładka antykoncepcyjna, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Dessette 20 mcg + 150 mcg

Podczas stosowania tabletek powlekanych Dessette zawierających 20 µg etynyloestradiolu i 150 µg dezogestrelu, kluczowe jest monitorowanie interakcji farmakokinetycznych, zwłaszcza z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne cytochromu P450 (CYP). Indukcja enzymów CYP może zwiększać klirens hormonów płciowych, prowadząc do krwawień międzymiesiączkowych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina), antybiotyki (ryfampicyna), preparaty ziołowe (dziurawiec zwyczajny) oraz niektóre leki przeciwwirusowe (efawirenz, newirapina), wymagają stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów zaleca się zmianę na niehormonalne metody antykoncepcji. Ponadto, jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) może zwiększać stężenia hormonów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
aminotransferaza alaninowa, antykoncepcja niehormonalna, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP1A2, enzym CYP3A4, erytromycyna, etorykoksyb, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glekaprewir z pibrentaswirem, gryzeofulwina, hormonalne środki antykoncepcyjne, indukcja enzymatyczna, induktory CYP, inhibitory enzymatyczne, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, nelfinawir, newirapina, okskarbazepina, ombitaswir z parytaprewirem, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, teofilina, topiramat, transkortyna, tyzanidyna
Leksykon substancji czynnych
Chlormadinon octan – Interakcje

Chlormadinon octan, stosowany w preparacie Clormetin (0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadinonu octanu), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dasabuwir, glekaprewir/pibrentaswir), które mogą zwiększać ryzyko podwyższenia aktywności AlAT, co wymaga zmiany metody antykoncepcji na progestagenową lub niehormonalną przed rozpoczęciem terapii i powrotu do chlormadinonu po 2 tygodniach od jej zakończenia. Indukcja enzymów mikrosomalnych przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna czy preparaty z dziurawcem zwyczajnym prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów i ryzyka krwawień międzymiesiączkowych oraz obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej, co wymaga stosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas i 28 dni po terapii indukującej enzymy. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymatycznych zaleca się stosowanie alternatywnych metod antykoncepcji.
alkohol etylowy, aminotransferaza alaninowa, atorwastatyna, badanie laboratoryjne, barbituran, chlormadinon octan, cyklosporyna, diazepam, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny wątroby, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, funkcja nadnerczy, funkcja tarczycy, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, indukcja glukuronizacji, indynawir, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, karbamazepina, klirens hormonów, klofibrat, krwawienie międzymiesiączkowe, kwas askorbinowy, lamotrygina, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny imidazolowy, lorazepam, metabolizm węglowodanów, metoklopramid, morfina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbazepina, ombitaswir, paracetamol, parametr czynności wątroby, prednizolon, progestagen, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, teofilina, tolerancja glukozy, topiramat, troleandomycyna, węgiel aktywny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Drosfemine 0,02 mg + 3 mg

Produkt Drosfemine zawierający etynyloestradiol 0,02 mg i drospirenon 3 mg wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz profil bezpieczeństwa terapii. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, bosentan), które zwiększają klirens hormonów płciowych, co może skutkować krwawieniami międzymiesiączkowymi i utratą skuteczności antykoncepcji. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. Równocześnie, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) mogą zwiększać stężenia drospirenonu (2,7-krotnie) i etynyloestradiolu (1,4-krotnie), co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Ponadto, stosowanie leków przeciwwirusowych HIV i HCV może powodować zmienne stężenia hormonów lub istotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co wymaga rozważenia alternatywnych metod antykoncepcji i odroczenia ponownego stosowania Drosfemine o co najmniej 2 tygodnie po zakończeniu terapii przeciwwirusowej.
aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, barbiturany, bosentan, cyklosporyna, CYP3A4, dazabuwir z rybawiryną, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, glekaprewir z pibrentaswirem, gryzeofulwina, indukcja enzymów, indukcja enzymów mikrosomalnych, induktor enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwpadaczkowy, midazolam, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, ombitaswir z parytaprewirem, omeprazol, parametr czynności nadnerczy, parametr czynności tarczycy, parametr czynności wątroby, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, simwastatyna, sofosbuwir z welpataswirem, steroidowy środek antykoncepcyjny, stężenie aldosteronu, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, wirus zapalenia wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon leków
Interakcje leku – Marvelon 0,15 mg + 0,03 mg

Produkt leczniczy Marvelon, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,03 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P450 (CYP). Leki indukujące enzymy, takie jak przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina), przeciwgruźlicze (ryfampicyna), przeciwwirusowe (rytonawir, efawirenz) oraz ziołowe preparaty z dziurawca zwyczajnego, mogą zwiększać klirens hormonów, co skutkuje zmniejszeniem skuteczności antykoncepcyjnej i ryzykiem krwawień międzymiesiączkowych. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Z kolei inhibitory enzymów CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) mogą podnosić stężenia hormonów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV, które mogą podwyższać aktywność aminotransferazy alaninowej (AlAT), co wymusza zmianę metody antykoncepcji na progestagenową lub niehormonalną przed rozpoczęciem terapii oraz powrót do Marvelonu dopiero po 2 tygodniach od jej zakończenia.
aminotransferaza alaninowa, antykoncepcja mechaniczna, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, enzym wątrobowy, erytromycyna, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymu, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lamotrygina, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP1A2, telaprewir, teofilina, terapia przeciwwirusowa, topiramat, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C