Interakcje leku
Dessette 20 mcg + 150 mcg

Podczas stosowania tabletek powlekanych Dessette zawierających 20 µg etynyloestradiolu i 150 µg dezogestrelu, kluczowe jest monitorowanie interakcji farmakokinetycznych, zwłaszcza z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne cytochromu P450 (CYP). Indukcja enzymów CYP może zwiększać klirens hormonów płciowych, prowadząc do krwawień międzymiesiączkowych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina), antybiotyki (ryfampicyna), preparaty ziołowe (dziurawiec zwyczajny) oraz niektóre leki przeciwwirusowe (efawirenz, newirapina), wymagają stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów zaleca się zmianę na niehormonalne metody antykoncepcji. Ponadto, jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) może zwiększać stężenia hormonów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Podczas stosowania tabletek powlekanych Dessette (20 mikrogramów etynyloestradiolu + 150 mikrogramów dezogestrelu) należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje z innymi produktami leczniczymi. W celu określenia możliwych interakcji, konieczne jest zapoznanie się również z informacjami dotyczącymi jednocześnie stosowanych leków.1

Wpływ innych produktów leczniczych na preparat Dessette

Szczególnie istotne są interakcje z produktami leczniczymi lub produktami ziołowymi indukującymi enzymy mikrosomalne, zwłaszcza enzymy cytochromu P450 (CYP). Interakcje te mogą prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, co skutkuje krwawieniami międzymiesiączkowymi i/lub zmniejszoną skutecznością antykoncepcyjną.2

Indukcja enzymów może pojawić się już po kilku dniach od rozpoczęcia terapii. Maksymalny efekt indukcyjny zazwyczaj osiągany jest w ciągu kilku tygodni. Po przerwaniu stosowania induktora enzymatycznego, efekt może utrzymywać się przez około 4 tygodnie.3

Postępowanie w przypadku interakcji

W zależności od czasu trwania terapii lekami indukującymi enzymy, zaleca się różne postępowanie:

Krótkotrwałe leczenie

Pacjentki przyjmujące leki indukujące enzymy lub produkty ziołowe podczas stosowania preparatu Dessette powinny czasowo stosować metody mechaniczne lub dodatkową metodę antykoncepcji. Antykoncepcja mechaniczna musi być stosowana przez cały okres jednoczesnego przyjmowania induktorów enzymatycznych oraz przez 28 dni po ich odstawieniu.4

Jeżeli terapia lekiem indukującym enzymy wykracza poza liczbę tabletek w opakowaniu Dessette, następne opakowanie należy rozpocząć natychmiast po zakończeniu poprzedniego, pomijając standardową przerwę w stosowaniu tabletek.5

Długotrwałe leczenie

Kobietom długotrwale leczonym produktami indukującymi enzymy zaleca się stosowanie innej, skutecznej, niehormonalnej metody antykoncepcji, która nie podlega interakcjom z tymi lekami.6

Substancje wpływające na klirens preparatu Dessette

W literaturze opisano następujące grupy substancji wpływających na działanie Dessette:

Substancje zwiększające klirens (induktory enzymów)

Do leków i substancji zwiększających klirens preparatu Dessette poprzez indukcję enzymów należą:

  • Leki przeciwpadaczkowe: fenytoina, fenobarbital, prymidon, karbamazepina, okskarbazepina, topiramat, felbamat
  • Leki przeciwinfekcyjne: ryfampicyna, ryfabutyna, gryzeofulwina
  • Leki przeciwwirusowe: niektóre inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir) i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. efawirenz, newirapina)
  • Inne leki: bozentan
  • Preparaty ziołowe: dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)

7

Substancje o różnym wpływie na klirens

Jednoczesne stosowanie preparatu Dessette z niektórymi połączeniami inhibitorów proteazy HIV (np. nelfinawir) i nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy (np. newirapina) i/lub leków przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu C (HCV) (np. boceprewir, telaprewir) może zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenie progestagenów, w tym etonogestrelu lub estrogenów w osoczu. W niektórych przypadkach efekt netto tych zmian może mieć znaczenie kliniczne.8

Substancje zmniejszające klirens (inhibitory enzymów)

Znaczenie kliniczne potencjalnych interakcji z inhibitorami enzymów pozostaje nie w pełni poznane. Jednoczesne podawanie silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) lub umiarkowanych inhibitorów (np. flukonazol, diltiazem, erytromycyna) może zwiększać stężenie estrogenu lub progesteronu, w tym etonogestrelu w osoczu.9

Wykazano, że etorykoksyb w dawkach 60-120 mg na dobę powoduje 1,4- do 1,6-krotne zwiększenie stężenia etynyloestradiolu w osoczu krwi przy jednoczesnym stosowaniu ze złożonymi hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi 0,035 mg etynyloestradiolu.10

Wpływ preparatu Dessette na inne produkty lecznicze

Złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, w tym Dessette, mogą wpływać na metabolizm innych leków. Może to powodować zwiększenie (np. w przypadku cyklosporyny) lub zmniejszenie (np. w przypadku lamotryginy) ich stężenia w osoczu i tkankach.11

Badania kliniczne wskazują, że etynyloestradiol hamuje klirens substratów CYP1A2, co prowadzi do niewielkiego (np. w przypadku teofiliny) lub umiarkowanego (np. w przypadku tyzanidyny) zwiększenia ich stężenia w osoczu.12

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególnej uwagi wymaga jednoczesne stosowanie preparatu Dessette z lekami zawierającymi ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir, niezależnie od podawania rybawiryny, lub glekaprewir z pibrentaswirem. Takie połączenia mogą powodować zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT). Z tego względu przed rozpoczęciem leczenia tymi lekami, pacjentki przyjmujące Dessette powinny zastosować alternatywne metody antykoncepcji (np. środki zawierające wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne). Stosowanie Dessette można wznowić po około 2 tygodniach od zakończenia leczenia wymienionymi lekami.13

Wpływ na badania laboratoryjne

Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, takich jak Dessette, może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym na:

  • Parametry biochemiczne czynności wątroby
  • Parametry czynności tarczycy
  • Parametry czynności nadnerczy
  • Parametry czynności nerek
  • Stężenie białek nośnikowych w osoczu (np. transkortyna)
  • Frakcje lipidowe i lipoproteinowe
  • Parametry metabolizmu węglowodanów
  • Parametry krzepnięcia i fibrynolizy

Należy jednak podkreślić, że zmiany te zazwyczaj pozostają w zakresie wartości prawidłowych.14

Interakcje preparatu Dessette z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Dessette nie przedstawiono bezpośrednich informacji o interakcjach z alkoholem, istotne jest zrozumienie potencjalnych konsekwencji jednoczesnego stosowania złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych z alkoholem.

Alkohol może wpływać na metabolizm hormonów steroidowych, potencjalnie oddziałując na enzym CYP3A4, zaangażowany w przemiany etynyloestradiolu. Jednoczesne spożywanie alkoholu może teoretycznie prowadzić do zmian w metabolizmie składników Dessette, jednak stopień tych interakcji jest zazwyczaj klinicznie nieistotny przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu.

Warto jednak zauważyć, że regularne i intensywne spożywanie alkoholu może wpływać na funkcjonowanie wątroby, co pośrednio oddziałuje na metabolizm hormonów steroidowych, potencjalnie zmniejszając skuteczność antykoncepcyjną preparatu.

Ponadto, spożywanie alkoholu może wiązać się z większym ryzykiem nieprzestrzegania zaleconego schematu przyjmowania tabletek, co bezpośrednio wpływa na skuteczność antykoncepcyjną.

Pacjentki stosujące Dessette powinny być poinformowane, że umiarkowane spożywanie alkoholu nie wpływa znacząco na skuteczność metody, jednak spożywanie dużych ilości alkoholu nie jest zalecane.

Tabela interakcji leku Dessette

Grupa leków/substancji Przykłady substancji Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom ważności interakcji Zalecenia
Leki przeciwpadaczkowe Fenytoina, fenobarbital, prymidon, karbamazepina, okskarbazepina, topiramat, felbamat Indukcja enzymów CYP Zmniejszona skuteczność antykoncepcyjna, ryzyko krwawień międzymiesiączkowych Wysoki Stosowanie dodatkowej antykoncepcji mechanicznej podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu
Antybiotyki Ryfampicyna, ryfabutyna Indukcja enzymów CYP Zmniejszona skuteczność antykoncepcyjna Wysoki Stosowanie dodatkowej antykoncepcji mechanicznej
Leki przeciwgrzybicze Gryzeofulwina (induktor);
Ketokonazol, itrakonazol, flukonazol (inhibitory)
Indukcja lub inhibicja enzymów CYP Zmniejszona (induktory) lub zwiększona (inhibitory) ekspozycja na hormony Umiarkowany do wysokiego Rozważenie alternatywnych metod antykoncepcji (induktory) lub monitorowanie działań niepożądanych (inhibitory)
Leki przeciwwirusowe (HIV) Rytonawir, nelfinawir (inhibitory proteazy);
Efawirenz, newirapina (NNRTI)
Złożone interakcje z enzymami CYP Zmniejszona lub zwiększona ekspozycja na hormony Wysoki Stosowanie alternatywnych metod antykoncepcji
Leki przeciwwirusowe (HCV) Ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir; glekaprewir z pibrentaswirem Interakcje farmakodynamiczne Zwiększone ryzyko wzrostu aktywności AlAT Wysoki Przerwanie stosowania Dessette przed rozpoczęciem terapii; wznowienie możliwe 2 tygodnie po zakończeniu leczenia
Antybiotyki makrolidowe Klarytromycyna, erytromycyna Inhibicja enzymów CYP3A4 Zwiększone stężenie hormonów w osoczu Umiarkowany Monitorowanie działań niepożądanych
Leki blokujące kanały wapniowe Diltiazem Inhibicja enzymów CYP3A4 Zwiększone stężenie hormonów w osoczu Umiarkowany Monitorowanie działań niepożądanych
Leki przeciwbólowe Etorykoksyb Wpływ na metabolizm etynyloestradiolu Zwiększone stężenie etynyloestradiolu (1,4-1,6x) Niski do umiarkowanego Monitorowanie działań niepożądanych
Leki immunosupresyjne Cyklosporyna Wpływ na metabolizm wątrobowy Zwiększone stężenie cyklosporyny Umiarkowany Monitorowanie stężenia cyklosporyny
Leki przeciwpadaczkowe (inne) Lamotrygina Zwiększony metabolizm lamotryginy Zmniejszone stężenie lamotryginy Umiarkowany Monitorowanie stężenia lamotryginy, możliwa konieczność dostosowania dawki
Preparaty ziołowe Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) Indukcja enzymów CYP Zmniejszona skuteczność antykoncepcyjna Wysoki Unikanie jednoczesnego stosowania lub stosowanie dodatkowej antykoncepcji mechanicznej
Alkohol Etanol Potencjalny wpływ na metabolizm wątrobowy przy regularnym, intensywnym spożyciu Teoretycznie zmniejszona skuteczność antykoncepcyjna przy długotrwałym, intensywnym spożyciu Niski do umiarkowanego Umiarkowane spożycie alkoholu nie wpływa znacząco na skuteczność; unikanie intensywnego spożywania alkoholu
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl