grupa etniczna

Grupa etniczna to zbiór osób, które podzielają wspólne pochodzenie, kulturę, język, religię, tożsamość i/lub tradycje. W kontekście medycznym, przynależność do określonej grupy etnicznej może mieć istotne znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne, ponieważ niektóre choroby i zaburzenia wykazują zróżnicowaną częstość występowania w różnych populacjach.

Badania epidemiologiczne wskazują na występowanie specyficznych predyspozycji genetycznych do pewnych chorób w określonych grupach etnicznych. Przykładowo, anemia sierpowata częściej dotyka osoby pochodzenia afrykańskiego, choroba Taya-Sachsa ma wyższą częstotliwość wśród Żydów aszkenazyjskich, a nietolerancja laktozy jest powszechniejsza w populacjach azjatyckich i afrykańskich.

W praktyce klinicznej, uwzględnienie przynależności etnicznej pacjenta może wpływać na interpretację wyników badań laboratoryjnych, dobór farmakoterapii oraz ocenę ryzyka rozwoju określonych schorzeń. Jednak istotne jest, aby unikać nadmiernych uogólnień i stereotypizacji, pamiętając, że różnorodność genetyczna w obrębie grup etnicznych jest znacząca, a czynniki środowiskowe i styl życia często mają większe znaczenie niż pochodzenie etniczne.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Mięśniaki macicy – Epidemiologia

Mięśniaki macicy (leiomyoma uteri) są najczęstszymi łagodnymi nowotworami układu rozrodczego kobiet, z częstością występowania wahającą się od 20% do 80% populacji, zależnie od metody diagnostycznej, wieku i grupy etnicznej. Globalnie w 2013 roku dotyczyły około 171 milionów kobiet. W latach 1990-2019 obserwowano wzrost standaryzowanej względem wieku częstości występowania mięśniaków (EAPC = 0,25; 95% CI: 0,24-0,27), przy jednoczesnym spadku wskaźnika DALY (EAPC = -0,27; 95% CI: -0,31 do -0,23). Najwyższe wskaźniki występowania odnotowano w Europie Wschodniej, a najszybszy wzrost w Ameryce Łacińskiej Tropikalnej. Czynniki ryzyka obejmują wiek (szczyt 30-50 lat), pochodzenie etniczne (2-3-krotnie wyższe ryzyko u kobiet rasy czarnej), czynniki genetyczne, reprodukcyjne, styl życia (otyłość, dieta bogata w czerwone mięso zwiększająca ryzyko o 70%), choroby współistniejące oraz ekspozycję na metale ciężkie, zwłaszcza rtęć. Diagnostyka opiera się głównie na ultrasonografii i MRI, a klasyfikacja FIGO wyróżnia mięśniaki śródścienne, podśluzówkowe i podsurowicówkowe.
badanie fizykalne, badanie obrazowe, biomarker, cukrzyca, DALY, ekspozycja na metale ciężkie, endometrium, ftalan, grupa etniczna, histerektomia, hormonalna terapia zastępcza, leiomyoma uteri, menopauza, miesiączka, mięśniak macicy, mięśniak podśluzówkowy, mięśniak podsurowicówkowy, mięśniak śródścienny, nadciśnienie tętnicze, niedobór witaminy D, palenie tytoniu, rezonans magnetyczny, rtęć, zespół policystycznych jajników
Leksykon chorób i schorzeń
Mononukleoza zakaźna – Epidemiologia

Wirus Epsteina-Barr (EBV) jest szeroko rozpowszechniony, z seropozytywnością sięgającą 90-95% dorosłych przed 30. rokiem życia. EBV jest głównym czynnikiem etiologicznym mononukleozy zakaźnej, której okres inkubacji wynosi około 4-6 tygodni (32-49 dni). Zapadalność na mononukleozę wynosi około 5/1000 osób rocznie, a w środowiskach takich jak uczelnie czy wojsko wzrasta do 11-48/1000. W około 5-10% przypadków mononukleoza jest wywołana przez inne patogeny, głównie cytomegalowirus (CMV). W krajach rozwijających się pierwotne zakażenie EBV następuje we wczesnym dzieciństwie i przebiega najczęściej bezobjawowo, natomiast w krajach rozwiniętych zakażenie pojawia się później, w wieku 15-24 lat, co zwiększa ryzyko objawowej mononukleozy. W USA seroprewalencja wśród dzieci i młodzieży wynosi około 66,5%, z wyższymi wskaźnikami u dziewcząt oraz populacji afroamerykańskiej i latynoskiej. Czynniki socjoekonomiczne i etniczne wpływają na wiek zakażenia i ryzyko klinicznej manifestacji choroby.
antygen kapsydu wirusa, chłoniak Burkitta, chłoniak Hodgkina, choroba pocałunków, cytomegalowirus, DNA EBV, forma latentna, gruczoł ślinowy, grupa etniczna, limfocyt, mononukleoza zakaźna, nieswoista choroba zapalna jelit, okres inkubacji, pierwotne zakażenie EBV, pochodzenie etniczne, przewlekła aktywna choroba EBV, rak nosogardła, seropozytywność EBV, seroprewalencja EBV, seroprewalencja przeciwciał, siewstwo wirusa, stwardnienie rozsiane, wirus Epsteina-Barr
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Olanzapine Bluefish 15 mg

Olanzapina w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej jest farmakokinetycznie biorównoważna z tabletkami powlekanymi, co umożliwia ich zamienne stosowanie. Lek charakteryzuje się dobrym wchłanianiem doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu po 5-8 godzinach, niezależnie od obecności pokarmu. Olanzapina wiąże się w około 93% z białkami osocza, głównie albuminami i α1-kwaśną glikoproteiną, co może wpływać na dostępność wolnej frakcji leku i interakcje farmakologiczne. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzymy CYP1A2 i CYP2D6, z powstaniem nieaktywnych metabolitów, a aktywność farmakologiczną wykazuje przede wszystkim postać niezmieniona leku.
10-N-glukuronid, białko osocza, biorównoważność, CYP1A2, CYP2D6, ekspozycja na lek, farmakokinetyka olanzapiny, grupa etniczna, indukcja enzymatyczna, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, klirens osoczowy, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, okres półtrwania, palenie tytoniu, płeć, podeszły wiek, stężenie maksymalne, zaburzenie czynności wątroby, α1-kwaśna glikoproteina
Leksykon substancji czynnych
Ewerolimus – Właściwości farmakokinetyczne

Ewerolimus wykazuje szybkie i proporcjonalne do dawki wchłanianie po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym w 1-2 godziny. Biodostępność względna tabletek do sporządzania zawiesiny wynosi około 90%. Spożycie pokarmu, zwłaszcza bogatotłuszczowego, znacząco obniża Cmax (o 60%) i AUC (o 16%), co wymaga konsekwentnego przyjmowania leku z lub bez jedzenia. Objętość dystrybucji (Vz/F) u pacjentów po przeszczepieniu nerki wynosi około 342 ± 107 l, a u chorych z zaawansowanymi guzami litymi Vd w kompartmencie centralnym i obwodowym wynosi odpowiednio 191 l i 517 l. Ewerolimus jest silnie wiązany z białkami osocza (~74%) i metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz glikoproteinę P. Okres półtrwania wynosi około 28-30 godzin, a klirens po podaniu doustnym (CL/F) waha się od 8,8 l/h u biorców przeszczepów do 24,5 l/h u pacjentów onkologicznych. Stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 2-4 dni, z kumulacją stężenia 2-3-krotnie wyższą niż po pierwszej dawce.
analiza farmakokinetyczna, biodostępność względna, cyklosporyna w mikroemulsji, dystrybucja leku, ekspozycja na lek, ewerolimus, faza eliminacji, fosfatydylocholina, glikoproteina p, grupa etniczna, guz lity, klirens leku, kompartment centralny, kompartment obwodowy, małopłytkowość, metabolit ewerolimusu, niewydolność nerek, objętość dystrybucyjna, odrzucenie przeszczepu, parametr farmakokinetyczny, półokres biologiczny, posiłek bogatotłuszczowy, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, stężenie terapeutyczne, substancja lecznicza, substrat CYP3A4, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza

grupa etniczna

Powiązane wpisy

Mięśniaki macicy – Epidemiologia

Mononukleoza zakaźna – Epidemiologia

Właściwości farmakokinetyczne – Olanzapine Bluefish 15 mg

Ewerolimus – Właściwości farmakokinetyczne