inhibicja anhydrazy węglanowej

Inhibicja anhydrazy węglanowej to proces farmakologicznego hamowania aktywności enzymu anhydrazy węglanowej (CA), który katalizuje odwracalną reakcję hydratacji dwutlenku węgla do jonu wodorowęglanowego i protonu. Enzymy te odgrywają kluczową rolę w regulacji równowagi kwasowo-zasadowej organizmu oraz gospodarki wodno-elektrolitowej.

Inhibitory anhydrazy węglanowej, takie jak acetazolamid, metazolamid, dorzolamid czy brinzolamid, znajdują zastosowanie w leczeniu jaskry poprzez zmniejszanie wytwarzania cieczy wodnistej, co prowadzi do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego. Ponadto, wykorzystywane są jako leki moczopędne w terapii obrzęków, szczególnie w chorobach serca, wątroby i nerek, a także w leczeniu padaczki oraz choroby wysokościowej.

Mechanizm działania inhibitorów anhydrazy węglanowej opiera się na wiązaniu z aktywnym centrum enzymu, gdzie znajduje się jon cynku. Sulfonamidowe inhibitory tworzą kompleks z jonem cynku, blokując dostęp substratu do miejsca aktywnego. Skutkiem inhibicji jest zwiększone wydalanie sodu, potasu, wodorowęglanów i wody, prowadzące do alkalizacji moczu i kwasicy metabolicznej.

Efekty uboczne inhibicji anhydrazy węglanowej mogą obejmować parestezje, zaburzenia smaku, zmęczenie, hipokaliemię oraz rzadziej – reakcje nadwrażliwości, szczególnie u pacjentów z alergią na sulfonamidy. W praktyce klinicznej istotne jest monitorowanie równowagi elektrolitowej podczas terapii tymi lekami, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl