tuberkulina

Tuberkulina to ekstrakt białkowy pozyskiwany z prątków gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis), stosowany w diagnostyce zakażenia prątkiem gruźlicy. Została odkryta w 1890 roku przez Roberta Kocha i początkowo była używana jako potencjalny lek na gruźlicę, jednak później okazała się być cennym narzędziem diagnostycznym.

Najczęściej stosowanym preparatem jest oczyszczona tuberkulina PPD (Purified Protein Derivative), wykorzystywana w próbie tuberkulinowej (próba Mantoux). Test polega na śródskórnym podaniu standaryzowanej dawki tuberkuliny i ocenie miejscowej reakcji skórnej po 48-72 godzinach. Dodatni wynik wskazuje na kontakt układu immunologicznego z prątkiem gruźlicy w przeszłości.

Interpretacja wyniku próby tuberkulinowej zależy od wielkości nacieku (induracji) w miejscu podania oraz od czynników ryzyka pacjenta. Wynik dodatni może świadczyć zarówno o aktywnej gruźlicy, jak i o przebytym zakażeniu prątkiem lub przeprowadzonym szczepieniu BCG, co stanowi pewne ograniczenie testu.

W diagnostyce zakażeń prątkiem gruźlicy tuberkulina jest stopniowo zastępowana przez nowocześniejsze testy IGRA (Interferon-Gamma Release Assay), które wykazują większą swoistość, szczególnie u osób szczepionych BCG. Jednak ze względu na niski koszt i prostotę wykonania, próba tuberkulinowa pozostaje ważnym narzędziem diagnostycznym, zwłaszcza w krajach o ograniczonych zasobach.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl