próba tuberkulinowa Mantoux
Próba tuberkulinowa Mantoux (PTM) to diagnostyczny test skórny służący do wykrywania zakażenia prątkiem gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Polega na śródskórnym podaniu standaryzowanej dawki tuberkuliny – oczyszczonego białkowego ekstraktu z prątków gruźlicy – i obserwacji reakcji skórnej w miejscu iniekcji po upływie określonego czasu.
Procedura wykonania testu Mantoux obejmuje wstrzyknięcie 0,1 ml roztworu PPD (Purified Protein Derivative) śródskórnie w przedramię, co powoduje utworzenie niewielkiego bąbla. Odczyt wyniku następuje po 48-72 godzinach i polega na pomiarze średnicy nacieku (induracji) w miejscu iniekcji. Za wynik dodatni, wskazujący na kontakt z prątkiem gruźlicy, przyjmuje się naciek o średnicy ≥10 mm u osób bez czynników ryzyka oraz ≥5 mm u osób z podwyższonym ryzykiem.
Interpretacja wyniku próby tuberkulinowej wymaga uwzględnienia wielu czynników, takich jak wcześniejsze szczepienie BCG, wiek pacjenta, stan immunologiczny oraz występowanie chorób towarzyszących. Test Mantoux cechuje się ograniczoną swoistością ze względu na możliwość reakcji krzyżowych z niegruźliczymi mykobakteriami oraz u osób szczepionych BCG. W praktyce klinicznej próba tuberkulinowa jest wykorzystywana głównie w diagnostyce infekcji latentnej, w badaniach przesiewowych oraz jako element złożonej diagnostyki aktywnej gruźlicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tuberkulina – Interakcje
Test tuberkulinowy Mantoux z użyciem Tuberkulina PPD RT 23 jest podatny na liczne interakcje farmakologiczne i kliniczne, które mogą wpływać na wiarygodność wyników. Szczególnie istotne są leki immunosupresyjne, takie jak kortykosteroidy, które mogą powodować wyniki fałszywie ujemne poprzez hamowanie odpowiedzi immunologicznej. Podobny efekt obserwuje się po podaniu szczepionek zawierających żywe wirusy (odra, świnka, różyczka), gdzie zaleca się wykonanie testu jednocześnie ze szczepieniem lub odroczenie go o 4-6 tygodni. Tuberkulina PPD RT 23 AJV może być natomiast bezpiecznie stosowana z żywymi szczepionkami inaktywowanymi. Wśród chorób obniżających reaktywność tuberkulinową wymienia się m.in. ostre infekcje wirusowe, zakażenie HIV, ciężki przebieg gruźlicy prosówkowej, sarkoidozę oraz nowotwory złośliwe. Czynniki fizjologiczne takie jak zaawansowany wiek, niedożywienie, niewydolność nerek i cukrzyca również mogą modyfikować odpowiedź immunologiczną, prowadząc do wyników fałszywie ujemnych.
alkoholizm, anergia tuberkulinowa, choroba nowotworowa, cukrzyca, gruźlica, gruźlica prosówkowa, infekcja wirusowa, kortykosteroid, metoda diagnostyczna, mononukleoza zakaźna, Mycobacterium tuberculosis, niedożywienie, niewydolność nerek, odra, ospa wietrzna, prątki niegruźlicze, próba tuberkulinowa Mantoux, różyczka, sarkoidoza, świnka, szczepionka BCG, szczepionka z żywymi wirusami, test Mantoux, tuberkulina, tuberkulina PPD RT 23, układ immunologiczny, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, zakażenie HIV - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tuberculin PPD RT23 AJV 2 T.U./dawkę 0,1 ml
Tuberculin PPD RT23 AJV to roztwór do wstrzykiwań zawierający tuberkulinę PPD RT23 w dawce 2 jednostek tuberkulinowych (T.U.) na 0,1 ml, co odpowiada 0,04 mikrogramom tuberkuliny. Preparat jest stosowany wyłącznie w diagnostyce zakażeń prątkami Mycobacterium tuberculosis poprzez próbę tuberkulinową Mantoux, umożliwiającą wykrycie nabytej odporności komórkowej na antygeny prątka gruźlicy. Produkt jest wskazany do stosowania u pacjentów w każdym wieku, od noworodków po osoby starsze, co podkreśla jego uniwersalność w praktyce klinicznej. Ponadto, Tuberculin PPD RT23 AJV jest wykorzystywany w kontekście szczepienia BCG zarówno do kwalifikacji osób z ujemnym wynikiem testu do szczepienia, jak i do oceny odpowiedzi immunologicznej po szczepieniu.
antygen prątka gruźlicy, Bacillus Calmette-Guérin, disodu fosforan dwuwodny, immunizacja, jednostka tuberkulinowa, Mycobacterium tuberculosis, odporność komórkowa, odpowiedź immunologiczna, potasu diwodorofosforan, potasu hydroksychinoliny siarczan, próba tuberkulinowa Mantoux, sodu chlorek, szczepienie BCG, tuberkulina PPD RT23, zakażenie prątkami gruźlicy - Leksykon substancji czynnych
Tuberkulina – Wskazania do stosowania
Preparat Tuberculin PPD RT 23 AJV zawiera tuberkulinę w stężeniu 2 T.U./0,1 ml, co odpowiada 0,04 mikrograma Tuberkuliny PPD RT 23 na dawkę. Jest to roztwór do wstrzykiwań o klarownej, bezbarwnej do jasnożółtej barwie, stosowany wyłącznie w diagnostyce zakażeń prątkami gruźlicy. Tuberkulina wykorzystywana jest przede wszystkim w próbie tuberkulinowej metodą Mantoux, która pozostaje podstawowym testem w rozpoznawaniu zakażeń prątkami Mycobacterium tuberculosis. Preparat jest przeznaczony do stosowania u pacjentów w każdym wieku, co umożliwia diagnostykę zarówno u dzieci, jak i dorosłych, w tym w badaniach przesiewowych oraz w diagnostyce gruźlicy u niemowląt i małych dzieci, u których objawy kliniczne mogą być niecharakterystyczne.
Bacillus Calmette-Guérin, badanie przesiewowe, chlorek sodu, diwodorofosforan potasu, fosforan disodu dwuwodny, gruźlica, próba tuberkulinowa Mantoux, roztwór do wstrzykiwań, siarczan hydroksychinoliny potasu, substancja pomocnicza, szczepienie BCG, test tuberkulinowy, tuberkulina, właściwości fizykochemiczne, zakażenie prątkami gruźlicy - Leksykon substancji czynnych
Tuberkulina – Dawkowanie i sposób podawania
Tuberkulina PPD RT23 AJV jest stosowana w diagnostyce zakażenia prątkiem gruźlicy, podawana śródskórnie w dawce 0,1 ml (2 jednostki tuberkulinowe, T.U.) w środkowej trzeciej części przedramienia. Do wykonania próby Mantoux zaleca się użycie strzykawki 1 ml z igłą 25 Ga lub 26 Ga, krótką i skośnie ściętą. Prawidłowe podanie powoduje powstanie bladego uwypuklenia o średnicy 8-10 mm utrzymującego się około 10 minut. Reakcję odczytuje się po 48-72 godzinach, mierząc średnicę nacieku (stwardnienia) poprzecznie do osi przedramienia. Interpretacja wyników: ujemny (0-5 mm), dodatni (6-14 mm) oraz silnie dodatni (>15 mm). Należy uwzględnić, że zaczerwienienie nie jest brane pod uwagę, a reakcje >15 mm rzadko wynikają z wcześniejszego szczepienia BCG lub ekspozycji na środowiskowe mykobakterie.
efekt wzmocnienia, gruźlica, infekcja mykobakteriami, jednostka tuberkulinowa, konwersja próby skórnej, Mycobacterium africanum, Mycobacterium bovis, Mycobacterium microti, Mycobacterium tuberculosis, mykobakterie, odporność komórkowa, podanie śródskórne, prątek gruźlicy, prątki niegruźlicze, próba tuberkulinowa, próba tuberkulinowa Mantoux, reakcja dodatnia, skóra właściwa, szczepionka BCG, tuberkulina PPD RT23, wartość predykcyjna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tuberculin PPD RT23 AJV 2 T.U./dawkę 0,1 ml
Podstawowa dawka diagnostyczna Tuberculin PPD RT 23 AJV wynosi 0,1 ml roztworu, co odpowiada 2 jednostkom tuberkulinowym (T.U.), i jest podawana wyłącznie śródskórnie w środkowej trzeciej części przedramienia. Prawidłowa technika obejmuje użycie strzykawki 1 ml z precyzyjną podziałką oraz krótkiej igły 25 Ga lub 26 Ga, wprowadzonej niemal równolegle do powierzchni skóry z ścięciem skierowanym ku górze. Po wstrzyknięciu roztworu powinno pojawić się blade uwypuklenie o średnicy 8-10 mm utrzymujące się około 10 minut; brak uwypuklenia wskazuje na zbyt głębokie podanie i wymaga powtórzenia próby w innym miejscu. Ocena reakcji następuje po 48-72 godzinach, mierząc średnicę nacieku (stwardnienia) poprzecznie do osi przedramienia, przy czym dodatnia reakcja to naciek ≥6 mm, a silnie dodatnia >15 mm, niezależnie od zaczerwienienia skóry.
efekt wzmocnienia, infekcja mykobakteriami, jednostka tuberkulinowa, konwersja próby skórnej, Mycobacterium africanum, Mycobacterium bovis, Mycobacterium microti, Mycobacterium tuberculosis, naciek skórny, odporność komórkowa, podanie śródskórne, prątek gruźlicy, prątki niegruźlicze, próba tuberkulinowa, próba tuberkulinowa Mantoux, skóra właściwa, szczepionka BCG, tuberkulina PPD, wartość predykcyjna - Leksykon substancji czynnych
Tuberkulina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tuberkulina PPD RT23 AJV, stosowana w próbach skórnych typu Mantoux, wymaga ścisłego przestrzegania techniki śródskórnego podania w dawce 2 T.U./0,1 ml, zawierającej 0,04 µg tuberkuliny PPD RT23. Nieprawidłowe podanie, np. podskórne lub domięśniowe, uniemożliwia powstanie charakterystycznego bąbla, co zafałszowuje wynik testu i wymaga powtórzenia próby na drugim ramieniu lub w odległości co najmniej 4 cm od pierwotnego miejsca iniekcji. Preparat jest klarownym roztworem o barwie od bezbarwnej do jasnożółtej, zawierającym substancje pomocnicze, w tym disodu fosforan dwuwodny, potasu diwodorofosforan, NaCl oraz potasu hydroksychinoliny siarczan, przy czym zawartość potasu i sodu jest poniżej 1 mmol na dawkę (odpowiednio 39 mg i 23 mg), co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami gospodarki elektrolitowej.
bąbel skórny, chlorek sodu, diwodorofosforan potasu, fosforan disodu dwuwodny, podanie podskórne i domięśniowe, podanie śródskórne, próba tuberkulinowa Mantoux, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, siarczan hydroksychinoliny potasu, substancja czynna, tuberkulina PPD RT23, zaburzenie gospodarki elektrolitowej