przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej
Przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej (hipofizektomia przezklinowa) to neurochirurgiczna procedura polegająca na dostępie do przysadki mózgowej przez zatokę klinową. Technika ta jest obecnie standardowym podejściem w leczeniu gruczolaków przysadki oraz innych zmian patologicznych zlokalizowanych w okolicy siodła tureckiego.
Zabieg wykonywany jest najczęściej z dostępu przezklinowego endoskopowego (EETSA – Endoscopic Endonasal Transsphenoidal Approach), co pozwala na mniej inwazyjną procedurę w porównaniu do technik mikrochirurgicznych. Dostęp ten umożliwia precyzyjne usunięcie zmiany przy minimalnym uszkodzeniu otaczających struktur, co znacząco zmniejsza ryzyko powikłań neurologicznych i endokrynologicznych.
Wskazaniami do przezklinowego usunięcia przysadki są przede wszystkim gruczolaki przysadki (mikrogruczolaki i makrogruczolaki), torbiele Rathkego, kraniofaryngioma oraz inne nowotwory okolicy przysadkowej. Procedura ta jest szczególnie efektywna w przypadku hormonalnie czynnych gruczolaków przysadki, takich jak guzy wydzielające prolaktynę, hormon wzrostu czy ACTH (choroba Cushinga).
Potencjalne powikłania po zabiegu obejmują moczówkę prostą, niedoczynność przysadki, płynotok nosowy, zaburzenia widzenia, uszkodzenie tętnicy szyjnej wewnętrznej oraz infekcje. Nowoczesne techniki neuroobrazowania, neuroendoskopii i nawigacji śródoperacyjnej znacząco zmniejszyły częstość występowania tych komplikacji, czyniąc procedurę relatywnie bezpieczną w rękach doświadczonego zespołu neurochirurgicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xylometazoline + Dexpanthenol Teva (1 mg + 50 mg)/ml
Aerozol do nosa Xylometazoline + Dexpanthenol Teva zawiera ksylometazolinę chlorowodorek (1 mg/ml) oraz deksopantenol (50 mg/ml) i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, a także u dzieci ≤6 lat ze względu na wysokie stężenie substancji czynnych. Preparatu nie należy stosować u osób z suchym zapaleniem błony śluzowej nosa (rhinitis sicca), z wyjątkiem diagnostyki wysychającego lub zanikowego zapalenia błony śluzowej nosa. Ponadto, stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub innych zabiegach neurochirurgicznych z odsłonięciem opony twardej, ze względu na ryzyko penetracji substancji do ośrodkowego układu nerwowego.
aerozol do nosa, deksopantenol, ksylometazoliny chlorowodorek, nadwrażliwość na substancje czynne, odsłonięcie opony twardej, ośrodkowy układ nerwowy, przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej, reakcja alergiczna, rhinitis sicca, roztwór farmaceutyczny, suche zapalenie błony śluzowej nosa, wysychające zapalenie błony śluzowej nosa, Xylometazoline Dexpanthenol, zabieg neurochirurgiczny, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Septanazal dla dzieci (0,5 mg + 50 mg)/ml
Lek Septanazal dla dzieci, aerozol do nosa o stężeniu 0,5 mg ksylometazoliny chlorowodorku i 50 mg deksopantenolu na 1 ml roztworu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, a także u dzieci poniżej 2 roku życia. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również rhinitis sicca oraz stan po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub po zabiegach chirurgicznych z odsłonięciem opony twardej, ze względu na ryzyko poważnych powikłań neurochirurgicznych. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania preparatu w populacji pediatrycznej.
aerozol do nosa, deksopantenol, działanie niepożądane, dzieci poniżej 2 lat, farmakoterapia pediatryczna, ksylometazolina chlorowodorek, nadwrażliwość na substancje czynne, odsłonięcie opony twardej, przeciwwskazanie bezwzględne, przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej, rhinitis sicca, substancja pomocnicza, suche zapalenie błony śluzowej nosa, zaburzenia koordynacji ruchowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nasic Kids (0,05 mg + 5 mg)/dawkę
Lek Nasic Kids w formie aerozolu do nosa zawiera ksylometazolinę chlorowodorek (0,05 mg) oraz deksopantenol (5,0 mg) w każdej dawce 0,1 ml (0,10 g roztworu), a także 0,02 mg chlorku benzalkoniowego jako substancji konserwującej. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania są nadwrażliwość na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy, suchy nieżyt nosa (rhinitis sicca), wcześniejsze zabiegi neurochirurgiczne z odsłonięciem opony twardej (np. przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej) oraz wiek poniżej 2 lat. Stosowanie u najmłodszych pacjentów jest niezalecane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych i brak danych potwierdzających bezpieczeństwo.
aerozol do nosa, chlorek benzalkoniowy, deksopantenol, ksylometazoliny chlorowodorek, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, opona twarda, ośrodkowy układ nerwowy, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, polekowy nieżyt nosa, przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej, rhinitis medicamentosa, rhinitis sicca, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, suche zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon substancji czynnych
Ksylometazolina – Przeciwwskazania stosowania
Ksylometazolina, sympatykomimetyk o działaniu miejscowo obkurczającym naczynia błony śluzowej nosa, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie po zabiegach chirurgicznych z odsłonięciem opony twardej (np. przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej) ze względu na ryzyko penetracji do OUN. Ponadto, ksylometazolina nie powinna być stosowana u pacjentów z suchym, zanikowym lub wysychającym zapaleniem błony śluzowej nosa, gdyż może nasilać suchość i stan zapalny. U chorych z jaskrą z wąskim kątem przesączania lub podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym (np. preparat Orinox HA) stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia śródgałkowego.
bariera krew-mózg, bromek ipratropium, chlorek benzalkoniowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, hioscyjamina, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, ksylometazolina, naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa, nadwrażliwość, odsłonięcie opony twardej, przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej, rhinitis sicca, skopolamina, substancja atropinopodobna, suche zapalenie błony śluzowej nosa, sympatykomimetyk, wysychające zapalenie błony śluzowej nosa, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sudafed Xylospray DEX (1 mg + 50 mg)/ml
Sudafed Xylospray DEX, aerozol do nosa o stężeniu 1 mg/ml ksylometazoliny chlorowodorku i 50 mg/ml deksopantenolu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, suchym zapaleniem błony śluzowej nosa (rhinitis sicca), po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub innych zabiegach chirurgicznych z odsłonięciem opony twardej oraz u dzieci poniżej 6 roku życia. Lek zawiera ksylometazolinę, alfa-sympatykomimetyk, co wymaga ostrożności lub odradzenia stosowania u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobami sercowo-naczyniowymi (w tym niewydolnością wieńcową i zaburzeniami rytmu serca), jaskrą z wąskim kątem przesączania, nadczynnością tarczycy, cukrzycą oraz przerostem gruczołu krokowego. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do polekowego nieżytu nosa i tachyfilaksji.
alfa-sympatykomimetyk, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, jaskra, jaskra z wąskim kątem przesączania, metabolizm glukozy, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niewydolność wieńcowa, opona twarda, ośrodkowy układ nerwowy, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, polekowy nieżyt nosa, przerost gruczołu krokowego, przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej, skurcz naczyń krwionośnych, suche zapalenie błony śluzowej nosa, tachyfilaksja, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sudafed Xylospray DEX dla dzieci (0,5 mg + 50 mg)/ml
Sudafed Xylospray DEX, zawierający ksylometazoliny chlorowodorek (0,5 mg/ml) oraz deksopantenol (50 mg/ml), jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat ze względu na ryzyko działań niepożądanych wynikających z niedojrzałości układów metabolicznych i wydalniczych. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, a także u chorych z rhinitis sicca, gdzie może nasilić suchość i podrażnienie błony śluzowej nosa. Ponadto, przeciwwskazaniem jest historia przezklinowego usunięcia przysadki mózgowej lub innych zabiegów neurochirurgicznych z odsłonięciem opony twardej, ze względu na ryzyko penetracji substancji do OUN i poważnych działań niepożądanych.
aerozol do nosa, błona śluzowa nosa, deksopantenol, działanie niepożądane, ksylometazolina, nadwrażliwość, opona twarda, osmolalność, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent pediatryczny, pH, przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej, reakcja ogólnoustrojowa, substancja czynna, suche zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nasic (0,1 mg + 5 mg)/dawkę
Lek Nasic w postaci aerozolu do nosa zawiera ksylometazoliny chlorowodorek (0,1 mg) oraz deksopantenol (5,0 mg) na dawkę 0,1 ml roztworu. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na substancje czynne lub substancje pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (0,02 mg na dawkę), który może wywoływać reakcje alergiczne. Preparatu nie należy stosować u pacjentów z suchym zapaleniem błony śluzowej nosa (rhinitis sicca), ze względu na ryzyko nasilenia suchości i podrażnienia błony śluzowej. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub innych zabiegach neurochirurgicznych z odsłonięciem opony twardej, ze względu na ryzyko przedostania się substancji do ośrodkowego układu nerwowego.
Stosowanie leku Nasic u dzieci poniżej 6 roku życia jest niewskazane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa oraz potencjalnego zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Aerozol do nosa, będący przezroczystym, bezbarwnym roztworem, zawiera składniki o działaniu obkurczającym naczynia krwionośne (ksylometazolina) oraz regenerującym błonę śluzową (deksopantenol), co determinuje jego profil przeciwwskazań i wskazań. Przed zaleceniem terapii konieczne jest dokładne wykluczenie przeciwwskazań, zwłaszcza nadwrażliwości na składniki preparatu oraz obecność stanów zapalnych błony śluzowej nosa o charakterze suchym.
aerozol do nosa, błona śluzowa nosa, chlorek benzalkoniowy, deksopantenol, działanie niepożądane, ksylometazoliny chlorowodorek, nadwrażliwość na substancje czynne, obkurczenie naczyń krwionośnych, odsłonięcie opony twardej, ośrodkowy układ nerwowy, przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej, regeneracja błony śluzowej nosa, rhinitis sicca, substancja konserwująca, suche zapalenie błony śluzowej nosa, zabieg neurochirurgiczny - Leksykon substancji czynnych
Deksopantenol – Przeciwwskazania stosowania
Deksopantenol, stosowany w formie maści, kremów, aerozoli donosowych oraz preparatów doustnych, wykazuje działanie nawilżające, regenerujące i ochronne. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na deksopantenol lub składniki pomocnicze, takie jak chlorek benzalkoniowy, lanolina czy alkohole cetylowy i stearylowy. W przypadku preparatów miejscowych na skórę (np. Dermopanten, Recreol) przeciwwskazane jest stosowanie na duże, głębokie i zakażone rany oraz u pacjentów z hemofilią ze względu na ryzyko krwawienia. Preparaty donosowe zawierające deksopantenol (50 mg/ml) i ksylometazolinę (0,5–1 mg/ml) nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 2–12 lat (w zależności od preparatu), przy suchym lub zanikowym zapaleniu błony śluzowej nosa, po zabiegach przezklinowego usunięcia przysadki mózgowej oraz u pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, zwłaszcza w jaskrze wąskiego kąta. Stosowanie aerozoli donosowych z chlorkiem benzalkoniowym jest przeciwwskazane u osób uczulonych na ten konserwant.
anafilaksja, chlorek benzalkoniowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, deksopantenol, hemofilia, hiperkalcemia, hiperwitaminoza A, jaskra wąskiego kąta, ksylometazolina, opona twarda, preparat dermatologiczny, preparat donosowy, preparat doustny, preparat wielowitaminowy, przezklinowe usunięcie przysadki mózgowej, rhinitis sicca, zakażona rana, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa