trombocytopenia wywołana heparyną
Trombocytopenia wywołana heparyną (HIT – Heparin-Induced Thrombocytopenia) to poważne powikłanie związane ze stosowaniem heparyny, charakteryzujące się nagłym spadkiem liczby płytek krwi. Wyróżnia się dwa typy: HIT typu I (nieimmunologiczna, łagodna, samoograniczająca się) oraz HIT typu II (immunologiczna, potencjalnie zagrażająca życiu).
HIT typu II jest paradoksalnym stanem prozakrzepowym, gdzie przeciwciała skierowane przeciwko kompleksowi heparyna-czynnik płytkowy 4 (PF4) aktywują płytki krwi, prowadząc do ich agregacji i zużycia. Charakterystyczny jest spadek liczby płytek o >50% lub poniżej 100-150×10^9/l, typowo występujący 5-10 dni po ekspozycji na heparynę (lub wcześniej przy wcześniejszej ekspozycji).
Diagnostyka HIT opiera się na ocenie klinicznej (skala 4T), testach immunologicznych (ELISA) oraz czynnościowych (test uwalniania serotoniny). Leczenie wymaga natychmiastowego odstawienia heparyny i wdrożenia alternatywnej antykoagulacji (inhibitory trombiny, fondaparynuks), aby zapobiec powikłaniom zakrzepowym, które występują u 30-50% nieleczonych pacjentów.
Komplikacje HIT obejmują zakrzepicę żylną, tętniczą, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, a nawet zgon. W przeciwieństwie do innych trombocytopenii, przetaczanie płytek krwi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia zakrzepicy. Zapobieganie polega na ograniczeniu ekspozycji na heparynę oraz monitorowaniu liczby płytek podczas terapii heparyną.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Antytrombina – Działania niepożądane
Antytrombina, będąca kluczowym naturalnym inhibitorem krzepnięcia, jest stosowana w postaci preparatów pochodzących z ludzkiego osocza (Antithrombin III NF Takeda, Atenativ, Kybernin P). Terapia tymi produktami wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie reakcji nadwrażliwości i alergicznych, które mogą mieć różne nasilenie, od łagodnych objawów skórnych po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny. Objawy te obejmują m.in. obrzęk naczynioruchowy, pokrzywkę, świąd, duszność, tachykardię, a także objawy neurologiczne jak drżenie i zawroty głowy. Rzadko obserwowano gorączkę oraz trombocytopenię, w tym trombocytopenię typu II indukowaną przeciwciałami po heparynie, z liczbą płytek krwi spadającą poniżej 100 000/µl lub o 50%. Występują także miejscowe reakcje w miejscu podania, takie jak pieczenie i świąd. Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana lub rzadka, a ich monitorowanie jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa terapii.
alergiczne zapalenie skóry, antytrombina, ból pleców, duszność, HIT typu II, inhibitor krzepnięcia, krwawienie, leczenie przeciwwstrząsowe, nadmierna potliwość, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, płytka krwi, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, świszczący oddech, tachykardia, trombocytopenia, trombocytopenia typu II, trombocytopenia wywołana heparyną, uderzenie gorąca, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zibor 2500 j.m. anty Xa/0,2 ml
Bemiparyna sodowa (Zibor 2500 j.m. anty-Xa/0,2 ml) jest heparyną drobnocząsteczkową, której stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, substancje pomocnicze, sól heparyny oraz pochodzenia zwierzęcego (wieprzowego). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują immunologicznie potwierdzoną lub podejrzewaną trombocytopenię indukowaną heparyną (HIT), rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe (DIC) z trombocytopenią, czynne krwawienia, zaburzenia hemostazy zwiększające ryzyko krwawienia, a także zmiany organiczne o wysokim ryzyku krwawienia, takie jak czynna choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, udar krwotoczny, tętniak mózgu oraz nowotwór mózgu. Ponadto lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby i trzustki oraz ostrym lub przewlekłym zapaleniem wsierdzia.
bakteryjne zapalenie wsierdzia, bemiparyna sodowa, choroba wrzodowa żołądka, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, leczenie przeciwpłytkowe, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, niewydolność trzustki, niewydolność wątroby, nowotwór mózgu, ośrodkowy układ nerwowy, polipragmazja, powikłanie krwotoczne, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, tętniak mózgu, trombocytopenia wywołana heparyną, udar krwotoczny, zaburzenie hemostazy, zapalenie wsierdzia