allogeniczna transplantacja szpiku

Allogeniczna transplantacja szpiku jest procedurą medyczną polegającą na przeniesieniu komórek macierzystych od dawcy (niespokrewnionego lub spokrewnionego) do organizmu biorcy. Stanowi kluczową metodę leczenia wielu chorób hematologicznych, w tym białaczek, chłoniaków, zespołów mielodysplastycznych oraz niektórych wrodzonych zaburzeń immunologicznych i metabolicznych.

Proces ten obejmuje pobranie komórek macierzystych od dawcy (ze szpiku kostnego, krwi obwodowej po mobilizacji lub krwi pępowinowej), a następnie ich wprowadzenie do organizmu biorcy po wcześniejszym przygotowaniu go poprzez zastosowanie chemioterapii i/lub radioterapii (kondycjonowanie). Głównym celem tej terapii jest zastąpienie nieprawidłowego układu krwiotwórczego pacjenta zdrowym systemem hematopoetycznym dawcy.

Kluczowym aspektem allogenicznej transplantacji szpiku jest dobór odpowiedniego dawcy, co wiąże się z typowaniem antygenów zgodności tkankowej (HLA). Im większa zgodność HLA między dawcą a biorcą, tym niższe ryzyko wystąpienia powikłań, zwłaszcza choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD). Jednocześnie, występowanie efektu przeszczep przeciwko nowotworowi (GvL) stanowi istotny mechanizm terapeutyczny w leczeniu chorób nowotworowych układu krwiotwórczego.

Potencjalne powikłania tej procedury obejmują reakcję przeszczep przeciwko gospodarzowi, infekcje, niewydolność przeszczepu oraz nawrót choroby podstawowej. Nowoczesne protokoły leczenia, w tym kondycjonowanie o zredukowanej intensywności, profilaktyka GvHD oraz zaawansowane metody monitorowania i leczenia powikłań, znacząco poprawiły wyniki allogenicznych transplantacji szpiku w ostatnich dekadach.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl