gen CACNA1S
Gen CACNA1S (Calcium Voltage-Gated Channel Subunit Alpha1 S) koduje podjednostkę alfa-1S kanału wapniowego zależnego od napięcia. Białko to odgrywa kluczową rolę w sprzężeniu elektromechanicznym w mięśniach szkieletowych, będąc receptorem dla dihydropirydyny w błonie kanalików T.
Mutacje w genie CACNA1S są związane z hipokalemicznym okresowym porażeniem typu 1 (HypoPP1), chorobą dziedziczoną autosomalnie dominująco, charakteryzującą się epizodami osłabienia mięśni związanymi z obniżeniem poziomu potasu w surowicy. Ponadto, warianty tego genu powiązano z wrażliwością na hipertermię złośliwą (MHS5), potencjalnie zagrażającą życiu reakcją na środki znieczulenia ogólnego.
Diagnostyka molekularna genu CACNA1S ma istotne znaczenie w rozpoznawaniu porażeń okresowych oraz w ocenie ryzyka wystąpienia hipertermii złośliwej. Badania sekwencjonowania tego genu są szczególnie ważne u pacjentów z wywiadem rodzinnym wskazującym na występowanie tych schorzeń oraz przed planowanymi procedurami wymagającymi znieczulenia ogólnego u osób z grupy ryzyka.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwa hipertermia (MH) to rzadkie, autosomalnie dominujące zaburzenie farmakogenetyczne mięśni szkieletowych, związane głównie z mutacjami w genie RYR1 (odpowiedzialnym za 50-70% przypadków) oraz rzadziej w CACNA1S i STAC3. Patofizjologia opiera się na niekontrolowanym uwalnianiu jonów wapnia z siateczki sarkoplazmatycznej do cytoplazmy miocytów, co prowadzi do nadmiernej aktywacji skurczu mięśni, wzrostu metabolizmu komórkowego, produkcji ciepła, kwasicy metabolicznej i rabdomiolizy. Epizody MH wywołują przede wszystkim anestetyki wziewne (halotan, sewofluran, desfluran, izofluran) oraz sukcynylocholina, a w rzadkich przypadkach także intensywny wysiłek fizyczny czy ekspozycja na wysoką temperaturę. Częstość epizodów MH szacuje się na około 1:100 000 znieczuleń, a podatność genetyczna występuje u około 1:2000 osób, z penetracją mutacji RYR1 na poziomie około 40% i ryzykiem rozwoju MH po ekspozycji na czynniki wyzwalające około 25% (wzrost do 76% po wcześniejszym epizodzie).
anestetyk wziewny, arytmia serca, barbiturany, benzodiazepiny, choroba central core, dantrolene, desfluran, dystrofia mięśniowa, dziedziczenie autosomalne dominujące, etomidat, gen CACNA1S, gen RYR1, halotan, hiperkaliemia, kanał wapniowy, ketamina, kwasica metaboliczna, mięsień szkieletowy, mioglobinuria, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odpowiedź hipermetaboliczna, podatność na złośliwą hipertermię, podtlenek azotu, propofol, rabdomioliza, receptor rianodynowy, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, sewofluran, siateczka sarkoplazmatyczna, sukcynylocholina, test kontraktury kofeina-halotan, zaburzenie farmakogenetyczne, zaburzenie gospodarki wapniowej, zaburzenie krzepnięcia, złośliwa hipertermia -
Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwa hipertermia (ZH) to rzadkie, autosomalnie dominujące zaburzenie farmakogenetyczne mięśni szkieletowych, wywołujące hipermetaboliczną reakcję na wziewne anestetyki halogenowe (halotan, sewofluran, desfluran) oraz depolaryzujące środki zwiotczające (sukcynylocholina). Częstość epizodów ZH podczas znieczulenia waha się od 1:5 000 do 1:250 000, z wyższą zapadalnością u dzieci (około 1:30 000) niż u dorosłych (około 1:100 000). Predyspozycje genetyczne występują znacznie częściej (1:300 do 1:3 000), jednak niepełna penetracja i zmienna ekspresja genów RYR1, CACNA1S i STAC3 ograniczają liczbę klinicznych przypadków. ZH dotyczy głównie młodych pacjentów (mediana wieku 18,3 lat), z przewagą mężczyzn (stosunek 2-3:1). Epidemiologia wykazuje zróżnicowanie geograficzne, z wyższą częstością w niektórych regionach USA, Nowej Zelandii, Japonii i Francji. Współistniejące choroby mięśniowe, takie jak central core disease czy dystrofie mięśniowe, zwiększają ryzyko ZH.
dantrolen sodowy, desfluran, dystrofia mięśniowa Beckera, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, dziedziczenie autosomalne dominujące, gen CACNA1S, gen RYR1, halotan, hipotonia, kapnografia, kurczliwość, niepełna penetracja, podatność na złośliwą hipertermię, reakcja hipermetaboliczna, sewofluran, sukcynylocholina, wskaźnik śmiertelności, zatrzymanie krążenia, złośliwa hipertermia, znieczulenie, znieczulenie ogólne
