obniżona rezerwa oddechowa
Obniżona rezerwa oddechowa to stan, w którym zdolność płuc do zwiększenia wentylacji podczas wysiłku lub w sytuacjach stresowych jest zmniejszona. W warunkach fizjologicznych rezerwa oddechowa pozwala na szybkie zwiększenie wentylacji minutowej, co jest niezbędne do utrzymania prawidłowej wymiany gazowej podczas zwiększonego zapotrzebowania na tlen.
Stan ten może być konsekwencją różnych schorzeń układu oddechowego, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), śródmiąższowe choroby płuc, zwłóknienie płuc, a także chorób nerwowo-mięśniowych wpływających na mięśnie oddechowe. Może również występować w przypadku otyłości, kiedy nadmierna tkanka tłuszczowa ogranicza ruchy klatki piersiowej i przepony.
Diagnostyka obniżonej rezerwy oddechowej obejmuje badania spirometryczne, pletyzmografię całego ciała oraz testy wysiłkowe z oceną gazometryczną. Szczególnie istotne są parametry takie jak natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa (FEV1), pojemność życiowa płuc (VC) oraz maksymalna wentylacja dowolna (MVV).
Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje terapię choroby podstawowej, rehabilitację oddechową, trening mięśni oddechowych oraz w zaawansowanych przypadkach – tlenoterapię. U pacjentów z obniżoną rezerwą oddechową należy zachować szczególną ostrożność podczas zabiegów operacyjnych, gdyż może to zwiększać ryzyko powikłań oddechowych w okresie okołooperacyjnym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bunondol
Buprenorfina w postaci tabletek podjęzykowych (Bunondol) niesie ryzyko depresji oddechowej, nawet przy zalecanych dawkach, szczególnie u pacjentów z chorobami układu oddechowego, takimi jak astma oskrzelowa, niewydolność oddechowa, hiperkapnia czy obniżona rezerwa oddechowa. Antagoniści receptorów opioidowych, np. nalokson, mogą nie całkowicie odwracać działanie buprenorfiny, jednak ich stosowanie jest klinicznie uzasadnione. Wskazane jest także stosowanie leków pobudzających ośrodek oddechowy, takich jak doksapram. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków hamujących OUN (np. leki uspokajające, przeciwhistaminowe, pochodne fenotiazyny), zwłaszcza benzodiazepin, ze względu na ryzyko ciężkiej depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. W takich przypadkach zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek oraz ścisłą obserwację pacjenta.
antagonista receptora opioidowego, astma oskrzelowa, benzodiazepina, brak laktazy, buprenorfina, centralny bezdech senny, choroba Addisona, depresja oddechowa, doksapram, hiperkapnia, inhibitor MAO, kifoskolioza, lek przeciwhistaminowy, miastenia, nalokson, niedoczynność tarczycy, niedotlenienie narządów, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność oddechowa, obniżona rezerwa oddechowa, pochodna fenotiazyny, przerost prawej komory serca, psychoza, rozrost gruczołu krokowego, SNRI, śpiączka, SSRI, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uraz głowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności płuc, zaburzenie oddychania, zahamowanie czynności OUN, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiana wewnątrzczaszkowa, znieczulenie ogólne, zwężenie cewki moczowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – DHC Continus 60 mg
Dihydrokodeina w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (DHC Continus) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym osoby z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ze względu na zawartość laktozy (58,4 mg w tabletce 60 mg i 40,5 mg w tabletce 90 mg). Lek nie powinien być stosowany u chorych z ciężką POChP, ostrym sercem płucnym, ciężką astmą oskrzelową oraz ciężką depresją oddechową z niedotlenieniem, ze względu na ryzyko nasilenia depresji ośrodka oddechowego. Przeciwwskazania obejmują także uraz głowy lub podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedrożność porażenną jelit, alkoholizm w ostrej fazie oraz dzieci poniżej 12 roku życia. Dihydrokodeina może maskować objawy wzrostu ciśnienia śródczaszkowego i nasilać zaparcia, co jest szczególnie niebezpieczne w wymienionych stanach klinicznych.
alkoholizm, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba zapalna jelit, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, DHC Continus, dihydrokodeina, dziedziczna nietolerancja galaktozy, IMAO, inhibitor monoaminooksydazy, laktoza, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niedrożność porażenna jelit, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obniżona rezerwa oddechowa, ostre serce płucne, POChP, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, przerost prostaty, przewlekła obturacyjna choroba płuc, uraz głowy, zapalenie płuc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie cewki moczowej, zwężenie dróg żółciowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fentanyl Kalceks
Stosowanie fentanylu, jako silnego opioidu, wiąże się z ryzykiem depresji oddechowej zależnej od dawki, wymagającej monitorowania i gotowości do podania naloksonu, z uwzględnieniem możliwości konieczności powtórnych dawek antagonisty. W trakcie terapii należy zapewnić warunki umożliwiające utrzymanie drożności dróg oddechowych oraz dostęp do sprzętu resuscytacyjnego. Fentanyl może wywołać sztywność mięśni, w tym mięśni klatki piersiowej, którą można zapobiegać poprzez powolne dożylne podanie, premedykację benzodiazepinami lub stosowanie leków zwiotczających mięśnie szkieletowe. U pacjentów z niewystarczającym podaniem leków antycholinergicznych lub stosujących zwiotczające mięśnie bez działania wagolitycznego może wystąpić rzadkoskurcz, odwracalny atropiną. Opioid może powodować niedociśnienie tętnicze, szczególnie u pacjentów z hipowolemią, a szybkie podanie bolusowe u chorych z upośledzoną podatnością naczyń mózgowych może prowadzić do przejściowego spadku ciśnienia perfuzji mózgowej.
antagonista receptorów opioidowych, częstoskurcz, depresja oddechowa, dysfagia, działanie antycholinergiczne, hipertermia, hipowolemia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, lek antycholinergiczny, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, nalokson, neuroleptyk, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nużliwość mięśni, objawy pozapiramidowe, obniżona rezerwa oddechowa, ruchy miokloniczne, rzadkoskurcz, silnie działający opioid, skurcz zwieracza Oddiego, sztywność mięśni, uzależnienie, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zaburzona czynność nerek, zaburzona czynność wątroby, zespół odstawienny, zespół serotoninowy