długotrwałe stosowanie benzodiazepin
Długotrwałe stosowanie benzodiazepin (BZD) stanowi istotny problem kliniczny ze względu na ryzyko rozwoju tolerancji, uzależnienia oraz działań niepożądanych. Benzodiazepiny, stosowane głównie jako leki przeciwlękowe, nasenne i przeciwdrgawkowe, według zaleceń powinny być przepisywane na okres nieprzekraczający 2-4 tygodni.
Przy długotrwałym stosowaniu benzodiazepin (powyżej 3 miesięcy) rozwija się tolerancja na efekt przeciwlękowy i nasenny, co prowadzi do stopniowego zwiększania dawek. Konsekwencją jest uzależnienie fizyczne, którego objawem są nasilone objawy odstawienne po przerwaniu terapii: lęk, bezsenność, drżenia, nadwrażliwość na bodźce, a w cięższych przypadkach napady drgawkowe.
Przewlekłe przyjmowanie benzodiazepin wiąże się z zaburzeniami funkcji poznawczych, zwłaszcza pamięci i uwagi, zwiększonym ryzykiem upadków i złamań (szczególnie u osób starszych), oraz wypadków komunikacyjnych. Badania wskazują również na związek długotrwałego stosowania BZD ze zwiększonym ryzykiem rozwoju demencji oraz śmiertelności ogólnej.
W przypadku konieczności odstawienia długotrwale stosowanych benzodiazepin zaleca się powolną, stopniową redukcję dawki (10-25% co 2-4 tygodnie), niekiedy połączoną z włączeniem alternatywnych metod leczenia. Pacjenci długotrwale przyjmujący benzodiazepiny powinni być regularnie monitorowani pod kątem skuteczności leczenia oraz występowania działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lorazepam TZF
Lorazepam TZF w postaci roztworu do wstrzykiwań (2 mg/mL i 4 mg/mL) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu z opioidami, co może prowadzić do sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki i jak najkrótszego czasu terapii, z monitorowaniem objawów depresji oddechowej i sedacji. Dotętnicze podanie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka skurczu tętnic i zgorzeli. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z miastenią, ataksją, ostrym zatruciem alkoholem lub lekami działającymi hamująco na OUN, zespołem bezdechu sennego, ciężką niewydolnością oddechową, a także u osób w podeszłym wieku, z zaburzeniami układu krążenia, nerek i wątroby oraz u pacjentów z ryzykiem uzależnienia. Długotrwałe stosowanie (powyżej 2-4 tygodni) nie jest zalecane ze względu na wysokie ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego, nawet przy dawkach terapeutycznych.
ataksja rdzeniowo-móżdżkowa, benzodiazepiny, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, dehydrogenaza alkoholowa, depresja endogenna, depresja oddechowa, disulfiram, długotrwałe stosowanie benzodiazepin, glikol propylenowy, jaskra z zamkniętym kątem, leczenie doraźne, lorazepam, makrogol 400, martwica kanalików nerkowych, metronidazol, miastenia, morfologia krwi, niewydolność nerek, obniżony nastrój, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, osłabienie mięśniowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja paradoksalna, sedacja, stan padaczkowy, zaburzenia czynności wątroby, zespół bezdechu sennego, zespół Lennoxa-Gastauta - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Neurol 0,25
Terapia alprazolamem (Neurol) powinna być prowadzona przez możliwie najkrótszy okres, nieprzekraczający 2-4 tygodni, z koniecznością stopniowego zmniejszania dawki podczas odstawiania, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia objawów odstawiennych, które mogą pojawić się nawet między dawkami, zwłaszcza przy stosowaniu dużych dawek. Długotrwałe stosowanie zwiększa ryzyko rozwoju zależności psychicznej, a tolerancja dotyczy głównie działania uspokajającego, nie zaś przeciwlękowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów ze skłonnościami do nadużywania leków i alkoholu, gdyż uzależnienie może wystąpić nawet przy dawkach terapeutycznych. W przypadku konieczności przedłużenia terapii, wskazana jest regularna ocena kliniczna pacjenta.
alprazolam, benzodiazepina krótkodziałająca, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, długotrwałe stosowanie benzodiazepin, działanie przeciwlękowe, działanie uspokajające, nadużywanie leków, polipragmazja, śpiączka, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, zależność psychiczna, zespół odstawienny