astrowate
Astrowate (Asteraceae) to jedna z najbardziej licznych rodzin roślin kwiatowych, obejmująca ponad 23 000 gatunków, które występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktyki. Z punktu widzenia medycznego, wiele roślin z tej rodziny jest wykorzystywanych w fitoterapii ze względu na zawartość związków bioaktywnych, takich jak flawonoidy, terpeny, laktony seskwiterpenowe i poliacetyleny.
Znaczenie medyczne astrowatych wiąże się z ich właściwościami przeciwzapalnymi, przeciwutleniającymi i przeciwbakteryjnymi. Do ważnych przedstawicieli o zastosowaniu leczniczym należą: rumianek (Matricaria chamomilla) stosowany w łagodzeniu stanów zapalnych i problemów trawiennych, jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) wspierająca układ odpornościowy, arnika górska (Arnica montana) używana zewnętrznie przy stłuczeniach oraz mniszek lekarski (Taraxacum officinale) o działaniu moczopędnym i wspomagającym funkcje wątroby.
Związki aktywne występujące w roślinach astrowatych są przedmiotem intensywnych badań klinicznych i farmakologicznych. Ekstrakty z tych roślin znajdują zastosowanie zarówno w preparatach recepturowych, jak i gotowych produktach leczniczych oraz suplementach diety. Warto jednak pamiętać, że niektóre gatunki astrowatych mogą wywoływać reakcje alergiczne, szczególnie u osób uczulonych na pyłki roślin z tej rodziny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Tinctura Calendulae Phytopharm –
Tinctura Calendulae Phytopharm to koncentrat zawierający nalewkę z koszyczka nagietka (Calendula officinalis L., anthodium) w proporcji 1:5, rozpuszczalnik ekstrakcyjny to etanol 70% V/V, a całkowita zawartość etanolu w produkcie wynosi 60-70% V/V. Preparat jest przeznaczony do sporządzania roztworu do płukania jamy ustnej i gardła oraz do stosowania na skórę. Pomimo korzystnego profilu bezpieczeństwa, obserwowano występowanie skórnych reakcji uczuleniowych, których częstość nie została dokładnie określona. Reakcje te mogą manifestować się jako wysypka, świąd, zaczerwienienie lub podrażnienie w miejscu aplikacji, zarówno przy stosowaniu na skórę, jak i podczas płukania jamy ustnej i gardła.
astrowate, działanie niepożądane, etanol, monitorowanie bezpieczeństwa leku, nadwrażliwość, nagietek, nagietek lekarski, płukanie jamy ustnej i gardła, podrażnienie skóry, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, skórna reakcja uczuleniowa, świąd, wysypka, wywiad alergologiczny, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaczerwienienie skóry - Leksykon substancji czynnych
Rumianek pospolity – Przeciwwskazania stosowania
Rumianek pospolity (Matricaria recutita L., Chamomilla recutita (L.) Rauschert) jest szeroko stosowanym surowcem roślinnym w różnych preparatach leczniczych, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rumianek lub inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Dotyczy to zarówno preparatów homeopatycznych (np. Camilia, Sedalia), jak i złożonych (np. Traumeel S), gdzie nadwrażliwość na rumianek, arnikę lub krwawnik pospolity wyklucza ich stosowanie. Preparaty zewnętrzne z rumiankiem mają specyficzne przeciwwskazania zależne od formy aplikacji: kąpiele lecznicze z dodatkiem rumianku są niewskazane przy otwartych ranach, dużych uszkodzeniach skóry, ostrych chorobach skóry, wysokiej gorączce, ciężkich zakażeniach, poważnych zaburzeniach krążenia oraz niewydolności serca. Kąpiele częściowe i nasiadówki mają podobne, choć nieco węższe przeciwwskazania.
alkohol cetostearylowy, arnika, astrowate, Chamomilla vulgaris, choroba wątroby, ciężkie zakażenie, Compositae, disulfiram, etanol, kąpiel lecznicza, krwawnik pospolity, kwas benzoesowy, nadwrażliwość, nadwrażliwość na rumianek, nadwrażliwość na substancję czynną, nasiadówka, niewydolność serca, ostra choroba skóry, otwarta rana, postać farmaceutyczna, preparat homeopatyczny, reakcja skórna, rumianek pospolity, sacharoza, stan zapalny, wysoka gorączka, zaburzenie krążenia - Leksykon substancji czynnych
Nagietek – Działania niepożądane
Nagietek lekarski (Calendula officinalis), obecny w preparatach takich jak Azucalen, Padma 28 Formuła oraz Tinctura Calendulae Phytopharm, wykazuje potencjał wywoływania działań niepożądanych, głównie skórnych reakcji nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, świąd, rumień, obrzęk). W przypadku Padma 28 Formuła częstość występowania wysypki i świądu wynosi ≥ 1/1000 do <1/100. Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje alergiczne, takie jak duszność, zespół Quinckego, zapaść naczyniowa oraz wstrząs anafilaktyczny, które mogą pojawić się po kontakcie z błonami śluzowymi. Choć dokumentacja Azucalen wskazuje na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych głównie w kontekście rumianku, podobne zagrożenie dotyczy również nagietka ze względu na podobną charakterystykę alergenną. Ponadto, w preparacie Padma 28 Formuła obserwowano niezbyt często (≥ 1/1000 do <1/100) zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak dyspepsja, nudności, zgaga i biegunka, choć ich przypisanie wyłącznie nagietkowi jest utrudnione ze względu na wieloskładnikowy charakter preparatu.
astrowate, błona śluzowa, dyspepsja, działanie niepożądane, nagietek lekarski, obrzęk naczynioruchowy, Padma 28 Formuła, pokrzywka, postępowanie przeciwwstrząsowe, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, reakcja uczuleniowa, rumień, substancja aktywna, test alergiczny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Ziele nawłoci – Działania niepożądane
Ziele nawłoci (Solidago virgaurea L.) stosowane w preparatach leczniczych takich jak Fitolizyna, Nefrol oraz Urofort wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie reakcje alergiczne (świąd, wysypka, pokrzywka, alergiczny nieżyt nosa) oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, bóle brzucha). Częstość występowania tych działań niepożądanych jest określona jako nieznana, co wskazuje na ograniczone dane epidemiologiczne. Dodatkowo, preparat Fitolizyna może wywoływać zawroty głowy oraz nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe (UV), co wymaga szczególnej uwagi podczas ekspozycji pacjentów na światło słoneczne lub sztuczne źródła UV. W przypadku preparatu Nefrol ryzyko reakcji alergicznych może być związane także z obecnością mniszka, co podkreśla konieczność dokładnej analizy składu preparatu u pacjentów z historią alergii na rośliny z rodziny astrowatych.
alergiczny nieżyt nosa, astrowate, biegunka, ból brzucha, farmakoterapia, Fitolizyna, MedDRA, nadwrażliwość na promieniowanie UV, Nefrol, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, oparzenie słoneczne, pokrzywka, preparat leczniczy, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, słownik MedDRA, Solidago virgaurea, świąd, Urofort, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zapalenie skóry, zawroty głowy, ziele nawłoci - Leksykon substancji czynnych
Naowocnia fasoli – Przeciwwskazania stosowania
Naowocnia fasoli (Phaseoli pericarpium), będąca składnikiem aktywnym preparatu Urosept (78 mg naowocni fasoli w jednej tabletce drażowanej), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję lub inne składniki preparatu, w tym liście brzozy, korzeń pietruszki, liście borówki brusznicy oraz ziele rumianku. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych, zwłaszcza że Urosept zawiera rumianek. Ponadto, przeciwwskazaniem jest nietolerancja laktozy lub sacharozy, obecnych jako substancje pomocnicze w preparacie. Preparat zawiera także potas (19 mg) i sód (16 mg) w postaci cytrynianów, co wymaga ostrożności u pacjentów stosujących leki moczopędne oszczędzające potas lub suplementy potasu.
alergia na rośliny, astrowate, choroba przewodu pokarmowego, ciąża, cukrzyca, cytrynian potasu, cytrynian sodu, interakcja lekowa, karmienie piersią, korzeń pietruszki, lek moczopędny, liść borówki brusznicy, liść brzozy, nadwrażliwość, naowocnia fasoli, nietolerancja laktozy, nietolerancja sacharozy, niewydolność serca, Phaseoli pericarpium, preparat Urosept, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, substancja czynna, substancja pochodzenia roślinnego, substancja pomocnicza, tabletka drażowana, wyciąg złożony, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie połykania, ziele rumianku - Leksykon substancji czynnych
Czerwone drzewo sandałowe – Przeciwwskazania stosowania
Czerwone drzewo sandałowe (Pterocarpus santalinus L., lignum) jest składnikiem leku Padma 28 Formuła w dawce 30 mg na kapsułkę. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na czerwone drzewo sandałowe oraz na pozostałe składniki czynne, takie jak korzeń auklandii (40 mg), kwiat nagietka (5 mg), owoc miodli indyjskiej, owoc kardamonu i owoc migdałecznika. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergią na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), gdyż preparat zawiera składniki z tej grupy (np. Saussurea costus, Calendula officinalis), co może powodować reakcje krzyżowe. Ponadto przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje pomocnicze, takie jak siarczan wapnia półwodny (20 mg) i D-kamfora (4 mg).
alergia krzyżowa, astrowate, czerwone drzewo sandałowe, D-kamfora, formuła ziołowa, indeks terapeutyczny, kardamon, korzeń auklandii, miodla indyjska, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, obrzęk warg, Padma 28 Formuła, porost islandzki, Pterocarpus santalinus, reakcja alergiczna, rośliny z rodziny astrowatych, siarczan wapnia półwodny, trudność w oddychaniu, wysypka skórna, wywiad alergologiczny, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alvia Zaparcia –
Lek Alvia Zaparcia w formie syropu jest homeopatycznym produktem leczniczym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne (Bryonia D4 i D12, Graphites D6, Lycopodium clavatum D3 i D6, Sepia officinalis D6, Strychnos nux vomica D3 i D6, Silybum marianum D3, Taraxacum officinalis D3) obecne w stężeniu 0,50 g na 100 g syropu. Szczególną uwagę należy zwrócić na substancje pomocnicze, takie jak sorbitol (8,64 g w dawce 10 ml) oraz etanol, które mogą stanowić istotne przeciwwskazania u pacjentów z nietolerancją fruktozy, chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, a także u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz dzieci.
alkoholizm, astrowate, Bryonia, choroba alkoholowa, choroba wątroby, ciąża, dziedziczna nietolerancja fruktozy, etanol, Graphites, homeopatia, homeopatyczny produkt leczniczy, karmienie piersią, Lycopodium clavatum, mniszek lekarski, nadwrażliwość na składniki leku, nietolerancja fruktozy, padaczka, Sepia officinalis, Silybum marianum, sorbitol, Strychnos nux vomica, Taraxacum officinalis, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vagosan –
Preparat ziołowy Vagosan zawiera mieszankę kory dębu (25,0 g), kwiatu rumianku (20,0 g), ziela rdestu ptasiego (17,5 g), liścia szałwii (17,5 g), liścia pokrzywy (17,5 g) oraz kwiatu nagietka (2,5 g) na 100 g mieszanki. Stosowanie preparatu może wywołać działania niepożądane, głównie o charakterze alergicznym, sklasyfikowane według MedDRA. Zgłaszane reakcje obejmują zaburzenia układu immunologicznego, takie jak duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa oraz wstrząs anafilaktyczny, o nieznanej częstości występowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji krzyżowych u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), do której należą składniki preparatu (rumianek, nagietek).
astrowate, duszność, działanie niepożądane leku, kontaktowe zapalenie skóry, kora dębu, kwiat nagietka, kwiat rumianku, lek przeciwhistaminowy, liść pokrzywy, liść szałwii, MedDRA, miejscowy kortykosteroid, objaw nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pokrzywka, rdest ptasi, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja uczuleniowa skóry, rumień, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Ziele rdestu ptasiego – Działania niepożądane
Ziele rdestu ptasiego (Polygonum aviculare L., herba) jest składnikiem preparatów Fitolizyna (15,0 części wyciągu złożonego) oraz Vagosan (17,5 g/100 g mieszanki ziołowej). Stosowanie tych preparatów wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym reakcji alergicznych o różnym nasileniu. W Fitolizynie obserwowano świąd, wysypkę, pokrzywkę i alergiczny nieżyt nosa, natomiast w Vagosanie odnotowano ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa i wstrząs anafilaktyczny. Szczególnie istotne są reakcje krzyżowe u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Ponadto, preparaty mogą wywoływać skórne reakcje uczuleniowe, nadwrażliwość na promieniowanie UV (Fitolizyna), zawroty głowy (Fitolizyna) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia. Częstość występowania tych działań jest klasyfikowana jako „nieznana”.
alergiczny nieżyt nosa, astrowate, atopia, biegunka, duszność, Fitolizyna, fotodermatoza, fotosensybilizacja, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość na promienie UV, nudności, obrzęk Quinckego, ośrodkowy układ nerwowy, pasta doustna, podrażnienie błony śluzowej, rdest ptasi, reakcja alergiczna, reakcja dermatologiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja uczuleniowa skóry, Vagosan, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wzdęcia, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapaść naczyniowa, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Sylimaryna – Przeciwwskazania stosowania
Sylimaryna, pozyskiwana z ostropestu plamistego (Silybum marianum), jest stosowana w terapii schorzeń wątroby, jednak jej podawanie wymaga uwzględnienia przeciwwskazań alergicznych. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na sylimarynę lub na roślinę macierzystą, a także na inne rośliny z rodziny Asteraceae, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Preparaty takie jak Lagosa (150 mg sylimaryny), Legalon 140 (140 mg), SanoHepatic (70 mg), Silimax (70 mg) i Sylifar (140 mg) nie powinny być stosowane u pacjentów z potwierdzoną alergią na te składniki. Dodatkowo, należy zwrócić uwagę na obecność substancji pomocniczych, które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub być przeciwwskazane u pacjentów z nietolerancją laktozy (np. Silimax zawiera 97,6 mg laktozy na kapsułkę) czy sacharozy (Lagosa), a także barwników azorubiny (E122) i żółcieni pomarańczowej (E110) obecnych w Sylifar.
astrowate, azorubina, charakterystyka produktu leczniczego, galaktozemia, Lagosa, Legalon, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, ostropest plamisty, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rodzina Asteraceae, SanoHepatic, schorzenie wątroby, Silimax, Silybum marianum, substancja pochodzenia roślinnego, substancja pomocnicza, Sylifar, sylimaryna, wywiad alergologiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ziele Krwawnika
Ziele krwawnika (Achillea millefolium L., herba) stosowane jako produkt leczniczy może wywoływać działania niepożądane, głównie w postaci reakcji alergicznych skóry, takich jak świąd, zaczerwienienie, wysypka czy kontaktowe zapalenie skóry. Częstotliwość występowania tych reakcji nie jest dokładnie określona. W przypadku pojawienia się objawów niepożądanych zaleca się przerwanie stosowania preparatu, obserwację pacjenta oraz, w razie nasilenia symptomów, konsultację dermatologiczną. Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania ziela krwawnika jest kluczowe, a wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane do odpowiednich organów, takich jak Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.
achillea millefolium, asteraceae, astrowate, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, fachowy personel medyczny, konsultacja dermatologiczna, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość skórna, personel medyczny, podrażnienie skóry, praktyka kliniczna, preparat ziołowy, produkt leczniczy, reakcja alergiczna skóry, stosunek korzyści do ryzyka, świąd, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wysypka skórna, wywiad alergologiczny, zaczerwienienie skóry, ziele krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Karczoch – Przeciwwskazania stosowania
Karczoch (Cynara scolymus L.) jest stosowany w farmakoterapii w celu poprawy funkcji wątroby i układu żółciowego, jednak jego użycie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne, zwłaszcza u osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), w tym arnikę, rumianek czy jeżówkę. Przeciwwskazania obejmują także schorzenia dróg żółciowych, takie jak kamica żółciowa, niedrożność mechaniczną lub czynnościową przewodów żółciowych oraz aktywne zapalenie dróg żółciowych. Ponadto, preparaty z karczochem nie powinny być stosowane w przypadku zapalenia wątroby (zarówno wirusowego, jak i niewirusowego) oraz innych ostrych i przewlekłych chorób miąższu wątroby. W preparatach złożonych, np. Cholitol zawierający nalewkę z pokrzyku, należy uwzględnić dodatkowe przeciwwskazania, takie jak częstoskurcz, arytmia, jaskra, przerost gruczołu krokowego czy niedrożność jelit.
arytmia, astrowate, ból brzucha, choroba wrzodowa, ciąża, Cynara scolymus, częstoskurcz serca, jaskra, kamica żółciowa, karczoch, nadwrażliwość na substancje czynne, nalewka alkoholowa, niedrożność dróg żółciowych, niedrożność jelit, przerost gruczołu krokowego, reakcja krzyżowa, układ żółciowy, uzależnienie od alkoholu, wątroba, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Korzeń Łopianu –
Przy kwalifikacji pacjenta do terapii z wykorzystaniem korzenia łopianu (Arctium lappa L. i pokrewne gatunki) kluczowe jest wykluczenie nadwrażliwości na substancję czynną lub inne składniki preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stwierdzenie reakcji alergicznych na korzeń łopianu, a także na rośliny z rodziny Asteraceae (np. rumianek, arnika, nagietek, mniszek lekarski, krwawnik) ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. W wywiadzie należy szczegółowo zbadać występowanie objawów takich jak wysypka, pokrzywka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, duszność, skurcz oskrzeli, nudności, wymioty, bóle brzucha oraz objawy anafilaksji po ekspozycji na korzeń łopianu lub inne rośliny z rodziny Asteraceae.
anafilaksja, Arctium lappa, Arctium minus, Arctium tomentosum, arnika, astrowate, ból brzucha, duszność, korzeń łopianu, krwawnik, mniszek lekarski, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, nagietek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina Asteraceae, rumianek, skurcz oskrzeli, świąd, wymioty, wysypka - Leksykon substancji czynnych
Ziele krwawnika pospolitego – Działania niepożądane
Ziele krwawnika pospolitego (Achillea millefolium L., herba) jest składnikiem leczniczym o korzystnym profilu bezpieczeństwa, stosowanym m.in. w preparacie Imupret, gdzie jedna tabletka zawiera 4,00 mg tej substancji. Działania niepożądane występują rzadko, jednak szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae, do której należy również kwiat rumianku obecny w Imuprecie. Reakcje te mogą manifestować się świądem, wysypką, obrzękiem lub innymi objawami nadwrażliwości. Zaburzenia przewodu pokarmowego, takie jak nudności, bóle brzucha czy wzdęcia, występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100 pacjentów) i zwykle ustępują po odstawieniu preparatu.
achillea millefolium, alergia krzyżowa, alergiczna reakcja krzyżowa, astrowate, ból brzucha, ciężka reakcja systemowa, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, dyskomfort w jamie brzusznej, działanie niepożądane, Imupret, kwiat rumianku, Matricaria recutita, nudności, objaw skórny, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rodzina Asteraceae, wzdęcia, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ziele krwawnika pospolitego - Leksykon substancji czynnych
Siarczan wapnia – Przeciwwskazania stosowania
Siarczan wapnia (calcii sulfas hemihydricus) jest substancją aktywną w preparacie Padma 28 Formuła, występującą w dawce 20 mg na kapsułkę twardą. Lek zawiera również liczne składniki roślinne, w tym kwiat nagietka (5 mg), korzeń lukrecji (15 mg), korzeń kozłka (10 mg) oraz D-kamforę (4 mg). Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na siarczan wapnia półwodny oraz na pozostałe składniki preparatu, zwłaszcza na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), do której należy nagietek. Dodatkowo, korzeń lukrecji wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, nerek, nadciśnieniem, hipokaliemią oraz przyjmujących glikozydy nasercowe, natomiast korzeń kozłka może wchodzić w interakcje z lekami uspokajającymi i nasennymi. D-kamfora jest przeciwwskazana u pacjentów z epilepsją lub zaburzeniami czynności wątroby.
astrowate, choroba wątroby, dysfagia, epilepsja, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowa, hipokaliemia, interakcja lekowa, kamfora, kapsułka twarda, kozłek lekarski, lek uspokajający, lukrecja, nadciśnienie, nadwrażliwość, nadwrażliwość na rośliny, nagietek, opcja terapeutyczna, Padma 28, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, siarczan wapnia, siarczan wapnia półwodny, substancja aktywna, substancja czynna, substancja pomocnicza, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wapniowej, zaburzenie połykania - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sora Forte
Szampon leczniczy Sora Forte zawiera permetrynę w stężeniu 10 mg/ml i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania zewnętrznego na owłosioną skórę głowy. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z historią reakcji alergicznych na składniki leku, zwłaszcza u osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Należy unikać aplikacji na brwi, rzęsy oraz obszar łonowy ze względu na ryzyko podrażnień i konieczność stosowania innych preparatów w przypadku wszawicy łonowej. Kontakt z oczami i błonami śluzowymi może powodować silne podrażnienia, dlatego w razie przypadkowego kontaktu należy natychmiast przemyć oczy dużą ilością wody i w przypadku utrzymującego się dyskomfortu skonsultować się z lekarzem.
astrowate, glikol propylenowy, nadwrażliwość, nadwrażliwość na chryzantemy, odczyn alergiczny, paraben, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, permetryna, podrażnienie błon śluzowych, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, stosowanie zewnętrzne, substancja pomocnicza, szampon leczniczy, wszawica łonowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kwiat Nagietka –
Preparat Kwiat nagietka w saszetkach (1 g substancji czynnej na saszetkę) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na Calendula officinalis L. oraz inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Ze względu na możliwość reakcji krzyżowych, szczególną ostrożność należy zachować u osób z alergią na rośliny takie jak rumianek, arnika, krwawnik czy mniszek lekarski. Przeciwwskazania obejmują również pacjentów z potwierdzonymi testami alergicznymi na nagietek oraz tych, którzy doświadczyli reakcji skórnych po wcześniejszym kontakcie z tą rośliną lub preparatami ją zawierającymi.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z ziela tymianku – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg płynny z ziela tymianku, będący składnikiem preparatów takich jak Dentosept A, stosowany jest wyłącznie miejscowo w jamie ustnej. Preparat zawiera 35-45% (V/V) etanolu, co stanowi istotny czynnik ryzyka, zwłaszcza u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci poniżej 12. roku życia. Obecność benzokainy w preparacie dodatkowo ogranicza jego stosowanie w populacji pediatrycznej. Brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa u dzieci wymaga ostrożności i indywidualnej oceny korzyści i ryzyka przez lekarza. Pacjentów należy poinformować o konieczności stosowania preparatu zgodnie z zaleceniami i unikaniu połykania produktu.
Acorus calamus, arnika, astrowate, benzokaina, beta-azaron, czynnik alergizujący, Dentosept A, etanol, garbnik, genotoksyczność, karwakrol, kora dębu, Matricaria recutita, Mentha piperita, mentol, mięta pieprzowa, nadwrażliwość, olejek eteryczny, podrażnienie błony śluzowej, preparat złożony, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rumianek, Salvia officinalis, stosowanie zewnętrzne, szałwia lekarska, tatarak, tymol, wyciąg z tymianku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ziele Nawłoci –
Produkt leczniczy ZIELE NAWŁOCI (1g/g, zioła do zaparzania) zawierający Solidago virgaurea L., herba jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ziele nawłoci pospolitej lub inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych i nadwrażliwości. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi chorobami serca i nerek, gdzie nadmierna podaż płynów, wynikająca ze stosowania naparu, może prowadzić do przeciążenia układu krążenia, nasilenia objawów niewydolności serca lub zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Melissed
Melissed to syrop zawierający wyciągi roślinne z ziela melisy, kwiatostanu głogu, kwiatu lipy oraz kwiatu rumianku w proporcjach 2/2/2/1,5, z łączną zawartością 7,5 g wyciągu płynnego na 100 g produktu. Preparat zawiera do 7% (V/V) etanolu, co odpowiada około 270 mg alkoholu w dawce 5 ml, oraz 4,05 g sacharozy w tej samej objętości. Ze względu na obecność alkoholu, lek wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką oraz u osób z chorobą alkoholową, gdyż etanol może nasilać objawy chorobowe, wpływać na metabolizm leków, obniżać próg drgawkowy i stanowić ryzyko nawrotu uzależnienia. Ponadto, zawartość sacharozy jest istotna klinicznie u pacjentów z cukrzycą oraz u osób z dziedzicznymi zaburzeniami metabolicznymi, takimi jak nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy oraz niedobór sacharazy-izomaltazy, gdzie stosowanie leku jest przeciwwskazane.
astrowate, choroba alkoholowa, choroba wątroby, Crataegus, cukrzyca, kontrola glikemii, kwiat lipy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, Matricaria recutita, Melissa officinalis, napad padaczkowy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, padaczka, reakcja alergiczna, Tilia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele melisy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Azucalen
Preparat Azucalen w postaci płynu na skórę zawiera wyciągi roślinne z rumianku (Matricaria recutita L.) oraz nagietka (Calendula officinalis L.) w stężeniu 470 mg + 470 mg/ml oraz znaczną ilość etanolu (58-66% V/V), co odpowiada 7,92 g etanolu na 15 ml dawki. Podczas terapii konieczne jest monitorowanie stanu skóry pacjenta, zwłaszcza pod kątem nasilenia objawów chorobowych oraz pojawienia się symptomów zakażenia skóry, takich jak zaczerwienienie wykraczające poza pierwotny obszar zmiany, ból, obrzęk, ropna wydzielina czy podwyższona temperatura miejscowa, które wymagają konsultacji lekarskiej. Wysoka zawartość etanolu może powodować miejscowe reakcje niepożądane, zwłaszcza pieczenie przy aplikacji na uszkodzoną skórę, dlatego pacjent powinien być o tym poinformowany.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tinctura Calendulae Phytopharm –
Tinctura Calendulae Phytopharm (4,55 g/5 ml) jest preparatem zawierającym wysokie stężenie etanolu (60-70% V/V) i wyciąg z koszyczka nagietka (Calendula officinalis L.). Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na składniki, zwłaszcza alergia na nagietek lub inne rośliny z rodziny Asteraceae, ze względu na dobrze udokumentowane reakcje krzyżowe. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u dzieci, ze względu na toksyczny wpływ etanolu i ryzyko nasilenia objawów uzależnienia lub uszkodzenia płodu. Należy również zachować ostrożność u pacjentów z chorobami neurologicznymi oraz tych przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem, w tym leki depresyjne na OUN, przeciwdrgawkowe, przeciwzakrzepowe i przeciwcukrzycowe.
alergia, astrowate, choroba wątroby, ciąża, etanol, funkcja wątroby, historia alergii, interakcja lekowa, kwalifikacja do terapii, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwzakrzepowy, leki depresyjne, nadwrażliwość, nalewka, objawy alergii, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent geriatryczny, pacjent pediatryczny, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, teratogenność, uczulenie, uzależnienie od alkoholu, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Jeżówka – Przeciwwskazania stosowania
Jeżówka (Echinacea) wykazuje właściwości immunomodulujące i jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tę roślinę oraz na inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), takich jak mniszek lekarski, nagietek, arnika górska, rumianek czy krwawnik pospolity, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, należy uwzględnić możliwość nadwrażliwości na substancje pomocnicze zawarte w preparatach, np. etanol (Limfodrenaż-Pascoe Basic zawiera 39% V/V etanolu, co odpowiada 79 mg alkoholu na 10 kropli; Syrop z babki lancetowatej i jeżówki zawiera 8% m/m etanolu, tj. 0,51 g alkoholu w 5 ml syropu), alkohol cetostearylowy (Traumeel S) oraz sacharozę (3,75 g w 5 ml syropu). W przypadku preparatu Limfodrenaż-Pascoe Basic, zawierającego również nalewkę z mniszka lekarskiego, przeciwwskazaniem są choroby dróg żółciowych.
alkohol cetostearylowy, arnika górska, asteraceae, astrowate, babka lancetowata, babkowate, choroba dróg żółciowych, dziurawiec zwyczajny, etanol, jeżówka, krwawnik pospolity, mniszek lekarski, nadwrażliwość, nagietek lekarski, oczar wirginijski, pokrzyk wilcza jagoda, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rumianek pospolity, sacharoza, stokrotka pospolita, substancja pomocnicza, tojad mocny, właściwości immunomodulujące, żywokost lekarski - Leksykon substancji czynnych
Rumianek pospolity – Działania niepożądane
Rumianek pospolity (Matricaria recutita L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza alergicznych i immunologicznych. Do najczęstszych reakcji należą zaburzenia skórne, takie jak wysypka, pokrzywka, świąd, rumień, obrzęk oraz fotosensytyzacja, których częstość występowania w przypadku preparatu Azulan i Traumeel S jest określana jako nieznana lub rzadka (≥ 1/10000 do < 1/1000). Najpoważniejsze działania niepożądane to zaburzenia układu immunologicznego, w tym szok anafilaktyczny, astma, obrzęk Quinckego, duszność i zapaść naczyniowa, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergią na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), u których może wystąpić reakcja krzyżowa na rumianek.
alergia na rośliny, astma, astrowate, duszność, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, infekcja wtórna, lichenifikacja, nadwrażliwość na bylicę, niewydolność narządowa, obrzęk, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność oddechowa, pokrzywka, reakcja alergiczna miejscowa, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumianek pospolity, rumień, świąd skóry, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, wywiad alergologiczny, zaburzenie skórne, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie skóry, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Calendula officinalis – Wskazania do stosowania
Calendula officinalis, stosowana w formie kropli do oczu (np. Homeoptic, 3 DH, 0,25 g/100 g), wykazuje skuteczność w łagodzeniu stanów podrażnienia spojówek i przemęczenia oczu wywołanych czynnikami środowiskowymi takimi jak ekspozycja na ekrany, dym papierosowy, suche powietrze czy chlor w wodzie basenowej. Preparaty te są wskazane u pacjentów z objawami takimi jak zaczerwienienie, pieczenie, uczucie piasku pod powiekami oraz nadmierne łzawienie, zwłaszcza u osób wykonujących długotrwałą pracę wzrokową, korzystających z soczewek kontaktowych lub przebywających w klimatyzowanych pomieszczeniach. Działanie przeciwzapalne i łagodzące nagietka przyczynia się do poprawy komfortu widzenia i redukcji dolegliwości.
astrowate, drenaż limfatyczny, dym papierosowy, dyskomfort oczny, działanie przeciwzapalne, infekcja górnych dróg oddechowych, nadmierne łzawienie, nagietek lekarski, obrzęk limfatyczny, obrzęk węzłów chłonnych, podrażnienie spojówek, przemęczenie oczu, soczewki kontaktowe, uczucie piasku pod powiekami, układ limfatyczny, węzły chłonne szyjne, zaburzenie odpływu limfy, zaczerwienienie oka, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego, zapalenie zatok, zmęczenie mięśni oka - Leksykon substancji czynnych
Sida cordifolia – Przeciwwskazania stosowania
Sida cordifolia L. jest składnikiem preparatu leczniczego Padma 28 Formuła, w którym jedna kapsułka zawiera 10 mg ziela tej rośliny. Stosowanie tego leku wymaga szczególnej ostrożności ze względu na przeciwwskazania związane z nadwrażliwością na Sida cordifolia oraz na inne składniki preparatu, w tym rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), do której Sida nie należy, ale inne komponenty preparatu tak. Ponadto, preparat zawiera 19 innych substancji czynnych pochodzenia roślinnego, takich jak korzeń auklandii (40 mg), plecha porostu islandzkiego (40 mg), owoc miodli indyjskiej (35 mg), owoc kardamonu (30 mg), owoc migdałecznika (30 mg) oraz czerwone drzewo sandałowe (30 mg), a także substancje pomocnicze jak siarczan wapnia półwodny i D-kamfora, które mogą wywołać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów.
astrowate, drzewo sandałowe, kapsułka twarda, kardamon, korzeń auklandii, migdałecznik, miodla indyjska, nadwrażliwość na substancje, Padma 28 Formuła, porost islandzki, przeciwwskazania do stosowania, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rośliny astrowate, siarczan wapnia, Sida cordifolia, substancja czynna, substancja pomocnicza, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Essylimar 100 mg
Lek Essylimar w dawce 100 mg (tabletka powlekana) zawiera kompleks sylimarynowo-fosfolipidowy, w którym sylimaryna stanowi 30% flawonolignanów w przeliczeniu na sylibinę, a fosfor 1,5%. Głównym przeciwwskazaniem do stosowania tego preparatu jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji alergicznych na sylimarynę lub inne składniki preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość reakcji krzyżowych u osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), do której należy ostropest plamisty – naturalne źródło sylimaryny.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nefrol –
Lek Nefrol w formie płynu doustnego (4,5 g/5 ml) zawiera nalewki z ziela nawłoci, korzenia mniszka z zielem, owocu aminka oraz owocni fasoli, a jego skład obejmuje wysoką zawartość etanolu (61-69% v/v). Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na mniszek lekarski, inne rośliny z rodziny astrowatych oraz pozostałe składniki preparatu. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z kamicą żółciową, innymi chorobami dróg żółciowych (np. stany zapalne, zwężenia) oraz niedrożnością dróg moczowych, w tym kamicą nerkową powodującą blokadę odpływu moczu.
aminek, astrowate, choroba wątroby, choroby dróg żółciowych, etanol, interakcje lekowe, kamica nerkowa, kamica żółciowa, mniszek lekarski, nadwrażliwość, nalewka ziołowa, nawłoć, Nefrol, niedrożność dróg moczowych, reakcja krzyżowa, stan zapalny, uzależnienie od alkoholu, zaburzenie odpływu moczu, zwężenie cewki moczowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nefrol –
Lek Nefrol w postaci płynu doustnego zawiera wyciągi roślinne, w tym korzeń mniszka z zielem (Taraxaci radice cum herba) w stężeniu 3,7 g na 100 g produktu, co jest głównym czynnikiem wywołującym reakcje alergiczne. Objawy te mogą obejmować wysypkę, świąd, pokrzywkę, a w cięższych przypadkach obrzęk naczynioruchowy. Ze względu na obecność etanolu w stężeniu 61-69% (v/v), istnieje ryzyko działań niepożądanych związanych z alkoholem, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką lub schorzeniami OUN, a także wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Monitorowanie pacjentów, zwłaszcza tych z nadwrażliwością na rośliny z rodziny Asteraceae, jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.
astrowate, charakterystyka produktu leczniczego, choroba OUN, choroba wątroby, działanie niepożądane, etanol, farmakoterapia, korzeń mniszka z zielem, mniszek lekarski, monitorowanie niepożądanych działań, nadwrażliwość na mniszek, Nefrol, objaw skórny, obrzęk naczynioruchowy, owoc aminka, owocnia fasoli, padaczka, pokrzywka, reakcja alergiczna, świąd, wysypka skórna, ziele nawłoci - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hepatosan fix –
Produkt leczniczy Hepatosan fix, zawierający m.in. ziele i korzeń mniszka lekarskiego, ziele karczocha, liść mięty pieprzowej, ziele krwawnika oraz ziele dziurawca, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników, w tym mentol i rośliny z rodziny Asteraceae ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Nie należy stosować preparatu w przypadku niedrożności dróg żółciowych, kamicy pęcherzyka żółciowego, zapalenia wątroby, innych chorób wątroby i dróg żółciowych, czynnej choroby wrzodowej oraz niedrożności jelit. Preparat jest również przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 roku życia oraz u pacjentów z bólami brzucha o nieustalonej etiologii, gdyż może maskować objawy poważniejszych schorzeń.
astrowate, ból brzucha o nieustalonej przyczynie, choroba dróg żółciowych, choroba refluksowa przełyku, choroba wątroby, choroba wrzodowa, cytochrom P450, dysfagia, dzieci poniżej 12 roku życia, dziurawiec, enzymy wątrobowe, kamica nerkowa, kamica pęcherzyka żółciowego, karczoch, krwawnik, mentol, mięta pieprzowa, mniszek lekarski, nadwrażliwość na składniki, nadwrażliwość na światło, niedrożność dróg żółciowych, niedrożność jelit, reakcja fototoksyczna, wąski indeks terapeutyczny, zapalenie wątroby, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Przeciwwskazania – SanoHepatic 70 mg sylimaryny w przeliczeniu na sylibininę
Preparat SanoHepatic zawiera 120,07 mg wyciągu z owocu ostropestu plamistego (Silybum marianum), co odpowiada 70 mg sylimaryny w przeliczeniu na sylibininę w jednej tabletce powlekanej. Lek ten jest stosowany jako hepatoprotekcyjny, jednak jego użycie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na ostropest plamisty, sylimarynę, rośliny z rodziny Asteraceae (np. rumianek, arnika, nagietek, mniszek lekarski) oraz na substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, aby wykluczyć ryzyko reakcji uczuleniowych, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii na rośliny astrowate.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Infectoscab 5% krem
Produkt leczniczy INFECTOSCAB 5% KREM zawiera permetrynę w stężeniu 50 mg/g i wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Szczególną uwagę należy zwrócić u pacjentów z nadwrażliwością na chryzantemy lub rośliny z rodziny astrowatych, u których leczenie powinno być stosowane wyłącznie przy ścisłych wskazaniach i przerwane w przypadku wystąpienia reakcji alergicznych. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę, a kontakt z oczami, błonami śluzowymi oraz otwartymi ranami może powodować podrażnienia i zaburzenia gojenia. Zaleca się stosowanie rękawiczek ochronnych podczas aplikacji, aby zapobiec wchłanianiu permetryny przez skórę osoby aplikującej. U dzieci w wieku 2-23 miesięcy leczenie powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarskim ze względu na ograniczone dane kliniczne.
alkohol cetostearylowy, astrowate, błona śluzowa, jama nosowo-gardłowa, kontaktowe zapalenie skóry, kwas sorbinowy, nadwrażliwość na chryzantemy, nadzór medyczny, niemowlęta, otwarta rana, parafina ciekła, permetryna, podanie przezskórne, prezerwatywa, reakcja nadwrażliwości, rękawiczki ochronne, wazelina biała, wkładka domaciczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Urosan fix –
Produkt leczniczy Urosan fix, zawierający składniki roślinne takie jak ziele skrzypu, liść brzozy, korzeń podróżnika oraz liść borówki brusznicy, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na te składniki, w szczególności na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae) oraz u osób z alergią na pyłek brzozy ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, gdyż może nasilać dolegliwości i pogarszać stan kliniczny. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego oraz ocena stanu układu pokarmowego.
alergia pyłkowa, alergia sezonowa, astrowate, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, działanie moczopędne, gospodarka wodno-elektrolitowa, korzeń podróżnika, liść borówki brusznicy, liść brzozy, nadwrażliwość na składniki preparatu, niewydolność nerek, niewydolność serca, pyłek brzozy, reakcja krzyżowa, równowaga wodno-elektrolitowa, Urosan fix, wywiad alergologiczny, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, ziele skrzypu, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Korzeń mniszka – Przeciwwskazania stosowania
Korzeń mniszka lekarskiego (Taraxaci radix) jest składnikiem wielu preparatów fitoterapeutycznych, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na mniszka lub inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae) ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, preparaty zawierające korzeń mniszka, takie jak Nefrol czy Gastrobonisol, nie powinny być stosowane u pacjentów z kamicą żółciową lub innymi chorobami dróg żółciowych, gdyż działanie żółciopędne może nasilać dolegliwości i prowadzić do zaostrzenia objawów. Niedrożność dróg moczowych również stanowi istotne przeciwwskazanie, ze względu na potencjalne nasilenie objawów przez działanie moczopędne korzenia mniszka.
astrowate, choroba wątroby, choroby dróg żółciowych, działanie żółciopędne, fitoterapia, kamica żółciowa, korzeń mniszka, korzeń mniszka lekarskiego, nadwrażliwość, nadwrażliwość na mentol, nalewka z mięty, niedrożność dróg moczowych, padaczka, płynna postać leku, reakcja krzyżowa, uzależnienie od alkoholu, właściwości moczopędne - Leksykon substancji czynnych
Olejek miętowy – Przeciwwskazania stosowania
Olejek miętowy (Menthae piperitae aetheroleum) jest składnikiem aktywnym w wielu preparatach leczniczych, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na olejek miętowy, mentol lub składniki pomocnicze. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby i dróg żółciowych, takimi jak zapalenie dróg żółciowych, kamica żółciowa, achlorhydria oraz inne schorzenia tego układu. Preparaty Oleomint, Olejek miętowy NO-SPA oraz Krople miętowe zawierające nalewkę miętową są przeciwwskazane w tych stanach. Dodatkowo, preparat Salviasept wymaga wykluczenia pacjentów z astmą oskrzelową ze względu na ryzyko skurczu tchawicy i oskrzeli. W przypadku Olejku miętowego NO-SPA istnieją ograniczenia wiekowe i wagowe: nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 lat oraz u pacjentów o masie ciała poniżej 40 kg.
achlorhydria, anetol, astma oskrzelowa, astrowate, balsam peruwiański, charakterystyka produktu leczniczego, choroba dróg żółciowych, choroba wątroby, jasnotowate, kamica żółciowa, Menthae piperitae aetheroleum, mentol, nadwrażliwość, nalewka miętowa, olejek miętowy, oparzenie, ostry stan zapalny skóry, otwarta rana, schorzenia wątroby i dróg żółciowych, selerowate, skurcz tchawicy i oskrzeli, stan zanikowy błony śluzowej, zapalenie dróg żółciowych - Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru – Przeciwwskazania stosowania
Owoc kopru (Foeniculum vulgare) jest składnikiem preparatów leczniczych, w tym koncentratów do płukania gardła, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na owoc kopru lub inne rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), takich jak anyż, kminek, seler czy kolendra. Ponadto, obecność anetolu, fenylopropenowego związku aromatycznego, wyklucza stosowanie u pacjentów uczulonych na ten składnik. Preparaty zawierające owoc kopru nie powinny być stosowane u chorych z astmą oskrzelową, zwłaszcza w połączeniu z olejkami eterycznymi, ze względu na ryzyko skurczu tchawicy i oskrzeli. W preparatach złożonych, takich jak Salviasept, należy również uwzględnić przeciwwskazania dotyczące innych składników roślinnych z rodzin Astrowatych (Asteraceae) i Jasnotowatych (Lamiaceae), a także składników takich jak balsam peruwiański, olejek mięty pieprzowej i mentol.
anetol, astma oskrzelowa, astrowate, balsam peruwiański, choroba alkoholowa, choroba wątroby, ciąża, ekstrakt etanolowy, Foeniculum vulgare, jasnotowate, mentol, nadwrażliwość, olejek eteryczny, olejek goździkowy, olejek majerankowy, olejek mięty pieprzowej, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, owoc kopru, rodzina selerowatych, skurcz oskrzeli - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fitolizyna –
Fitolizyna, będąca złożonym produktem ziołowym zawierającym wyciąg z dziewięciu surowców roślinnych (m.in. kłącze perzu, łuska cebuli, liście brzozy, nasiona kozieradki, korzeń pietruszki, ziele nawłoci, ziele skrzypu, korzeń lubczyku, ziele rdestu ptasiego), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na te składniki, a także na rośliny z rodzin astrowatych (Asteraceae) i baldaszkowatych (Apiaceae). Dodatkowo, przeciwwskazania obejmują uczulenie na anetol, olejek miętowy lub mentol, parahydroksybenzoesan etylu (E 214) oraz skrobię pszenną, co jest istotne u pacjentów z celiakią lub alergią na pszenicę. Obecność alergenów pyłku brzozy (Betula pendula Roth, Betula pubescens Ehrh.) również stanowi ryzyko reakcji alergicznych.
alergen pyłku brzozy, alergia na pszenicę, anetol, astrowate, baldaszkowate, celiakia, choroba wątroby, ciężka choroba nerek, ciężka choroba serca, działanie moczopędne, efekt diuretyczny, etanol, gospodarka wodno-elektrolitowa, mentol, nadwrażliwość alergiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, olejek miętowy, padaczka, parahydroksybenzoesan etylu, pasta doustna Fitolizyna, skrobia pszeniczna, uszkodzenie mózgu, uzależnienie od alkoholu - Leksykon substancji czynnych
Solanum nigrum – Przeciwwskazania stosowania
Solanum nigrum, obecna w preparacie Liv.52 w dawce 32 mg na tabletkę (Solani nigri herba), jest rośliną, której stosowanie wymaga uwzględnienia przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na tę substancję czynną lub inne składniki preparatu, w tym substancje pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergią na psiankowate oraz na możliwe reakcje krzyżowe u osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych, gdyż Liv.52 zawiera również Achilleae millefolii semen (16 mg), należące do tej rodziny. Pomimo braku specyficznych przeciwwskazań w dotychczasowych obserwacjach klinicznych, konieczne jest zachowanie ostrożności i indywidualna ocena ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.
astrowate, charakterystyka produktu leczniczego, interakcja lekowa, kora kaparów ciernistych, lek doustny, Liv.52, Mandur Bhasma, nadwrażliwość na astrowate, nadwrażliwość na substancję czynną, nasiona cykorii podróżnik, nasiona kasji zachodniej, nasiona krwawnika pospolitego, politerapia, psianka czarna, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, substancje pomocnicze, zaburzenie połykania, ziele psianki czarnej, ziele tamaryszku francuskiego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sylicynar 28,6 mg + 140 mg
Sylicynar to lek w formie tabletek powlekanych, zawierający 140 mg wyciągu suchego z ziela karczocha oraz 28,6 mg wyciągu suchego z łuski ostropestu. Pomimo braku udokumentowanych działań niepożądanych, możliwe są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak dyskomfort w jamie brzusznej, nudności, wzdęcia i bóle brzucha, a także łagodne działanie przeczyszczające objawiające się zwiększoną częstotliwością wypróżnień i zmianą konsystencji stolca. Ponadto, mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym wysypka, świąd, obrzęk, a w cięższych przypadkach trudności w oddychaniu. Częstotliwość tych działań niepożądanych pozostaje nieznana ze względu na brak zgłoszonych przypadków.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele drapacza lekarskiego – Właściwości farmakodynamiczne
Ziele drapacza lekarskiego (Cnicus benedictus L., herba) jest składnikiem preparatu Krople złożone Solidaginis, gdzie stanowi 1 część z pięciu roślinnych komponentów, ekstraktowanym w 70% etanolu (V/V) z uzyskaniem ekstraktu w stosunku 1:3,5-4,5. Pomimo braku szczegółowych badań farmakodynamicznych, tradycyjnie przypisuje się mu działanie żółciopędne, żółciotwórcze, poprawiające trawienie, przeciwzapalne oraz łagodnie przeciwbakteryjne. Aktywne związki biologiczne to głównie laktony seskwiterpenowe (knicyna), flawonoidy, olejki eteryczne i garbniki, które mogą odpowiadać za te efekty. Gotowy preparat zawiera 66-72% etanolu, co wpływa na biodostępność ekstraktów zarówno hydro- jak i lipofilowych.
W Kroplach złożonych Solidaginis ziele drapacza lekarskiego współdziała potencjalnie synergistycznie z innymi składnikami: ziele nawłoci pospolitej (4 części), kwiat nagietka (2 części), owoc jarzębiny (1 część) oraz liść pokrzywy (1 część). Stosowanie preparatu opiera się na wielowiekowej tradycji fitoterapeutycznej, bez potwierdzenia w badaniach klinicznych, dlatego w praktyce klinicznej należy uwzględniać indywidualne potrzeby pacjenta oraz doświadczenie terapeutyczne. Ziele drapacza lekarskiego w tym kontekście traktuje się jako źródło potencjalnie aktywnych związków, których mechanizmy działania wymagają dalszych badań naukowych.
astrowate, badanie farmakodynamiczne, biodostępność, drapacz lekarski, działanie przeciwzapalne, działanie żółciopędne, działanie żółciotwórcze, etanol 70%, flawonoid, garbnik, jarzębina, Krople złożone Solidaginis, lakton seskwiterpenowy, medycyna ludowa, nagietek lekarski, nalewka złożona, nawłoć pospolita, olejek eteryczny, pokrzywa, stosunek surowca do ekstraktu, synergizm, ziołolecznictwo, związek hydrofilowy, związek lipofilowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rumianek fix –
Produkt leczniczy Rumianek fix zawiera 1,5 g kwiatu rumianku (Matricaria recutita L., flos) w każdej saszetce i jest stosowany jako zioła do zaparzania. Pomimo powszechnego zastosowania, preparat może wywoływać działania niepożądane, głównie reakcje nadwrażliwości, które choć bardzo rzadkie, mogą mieć różny przebieg – od łagodnej alergii kontaktowej po ciężkie, zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Szczególnie narażeni są pacjenci z alergią na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), u których może wystąpić reakcja krzyżowa. Opisane działania niepożądane obejmują duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniową oraz wstrząs anafilaktyczny, których częstość występowania pozostaje nieznana, co wymaga szczególnej czujności klinicznej podczas stosowania preparatu.
alergia kontaktowa, astrowate, bezpieczeństwo farmakoterapii, ciężka reakcja alergiczna, duszność, interwencja medyczna, kwiat rumianku, monitoring działań niepożądanych, obrzęk Quinckego, personel medyczny, pokrzywka, postępowanie ratunkowe, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rośliny astrowate, Rumianek fix, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, trudności w oddychaniu, wstrząs anafilaktyczny, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Ziele szałwii – Przeciwwskazania stosowania
Ziele szałwii (Salvia officinalis L.) jest składnikiem preparatu Gastrovit TraviComplex, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na szałwię lub inne rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), do której należą także mięta, melisa, tymianek i lawenda. Dodatkowo, preparat zawiera ziele krwawnika (Achillea millefolium L.) z rodziny astrowatych (Asteraceae), co wyklucza jego stosowanie u osób uczulonych na tę rodzinę roślin. Aktywna choroba wrzodowa stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na potencjalne drażniące działanie składników na błonę śluzową przewodu pokarmowego. Ponadto, obecność kory wierzby (Salix spp.) w preparacie wymaga ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na salicylany lub NLPZ.
astrowate, choroba wątroby, choroba wrzodowa, działanie drażniące na błonę śluzową, Gastrovit TraviComplex, jasnotowate, kora wierzby, lek syntetyczny, nadwrażliwość na salicylany, nadwrażliwość na składnik, niesteroidowe leki przeciwzapalne, padaczka, preparat gastryczny, uzależnienie od alkoholu, wywiad alergologiczny, zawartość etanolu, ziele krwawnika, ziele szałwii - Leksykon substancji czynnych
Nagietek lekarski – Przedawkowanie
Nagietek lekarski (Calendula officinalis) jest szeroko stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak maści (Homeoplasmine, Traumeel S), tabletki drażowane (Homeovox, Sedatif PC) oraz krople doustne (Limfodrenaż-Pascoe Basic). Analiza dostępnej dokumentacji medycznej nie wykazała żadnych zgłoszonych przypadków przedawkowania tej substancji, nawet przy stosunkach zawartości od 0,05 mg (Sedatif PC) do 0,45 g na 100 g produktu (Traumeel S). Brak objawów toksycznych sugeruje niski profil toksyczności Calendula officinalis oraz szeroki indeks terapeutyczny, co jest szczególnie istotne w kontekście preparatów homeopatycznych o niskim stężeniu substancji czynnej.
astrowate, calendula officinalis, charakterystyka produktu leczniczego, dane kliniczne, dawka terapeutyczna, Homeoplasmine, Homeovox, indeks terapeutyczny, krople doustne, Limfodrenaż-Pascoe Basic, nadwrażliwość na rośliny, nagietek lekarski, nalewka, postać farmaceutyczna, preparat homeopatyczny, profil toksyczności, przedawkowanie substancji, reakcja alergiczna, reakcja skórna, rodzina Asteraceae, Sedatif PC, tabletka drażowana, Traumeel S, wytyczna terapeutyczna - Leksykon substancji czynnych
Ziele nawłoci – Przeciwwskazania stosowania
Ziele nawłoci (Solidago virgaurea) jest składnikiem preparatów stosowanych w schorzeniach układu moczowego, takich jak Fitolizyna, Nefrol i Urofort. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na nawłoć lub rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), a także na inne składniki preparatów, np. anetol, olejek miętowy, mentol czy mniszek lekarski. Ze względu na działanie moczopędne, stosowanie nawłoci jest niewskazane u pacjentów wymagających ograniczenia podaży płynów, w tym przy ciężkich chorobach serca, zaawansowanej niewydolności nerek oraz obrzękach związanych z dysfunkcją tych narządów. Dodatkowo preparat Nefrol jest przeciwwskazany u pacjentów z niedrożnością dróg moczowych oraz kamicą żółciową i innymi chorobami dróg żółciowych, ze względu na obecność korzenia mniszka lekarskiego.
alkoholizm, astrowate, baldaszkowate, choroby dróg żółciowych, choroby wątroby, dysfunkcja nerek, działanie moczopędne, etanol, gospodarka wodno-elektrolitowa, kamica żółciowa, nadwrażliwość na rośliny, nadwrażliwość na substancje, niedrożność dróg moczowych, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, obrzęki, padaczka, schorzenia układu moczowego, schorzenia urologiczne, ziele nawłoci - Leksykon substancji czynnych
Korzennik – Przeciwwskazania stosowania
Korzennik (Pimenta dioica) w preparacie Padma 28 Formuła występuje w dawce 25 mg na kapsułkę i jest jednym z wielu składników roślinnych tego złożonego produktu leczniczego. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na korzennik lub inne składniki preparatu, w tym rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), takich jak korzeń auklandii (40 mg), kwiat nagietka (5 mg) czy liść sałaty (6 mg). Ze względu na obecność licznych substancji roślinnych i pomocniczych, konieczne jest dokładne przeanalizowanie historii alergii pacjenta przed rozpoczęciem terapii. Preparat występuje w postaci twardych kapsułek zawierających brązowy proszek, co może stanowić względne przeciwwskazanie u pacjentów z zaburzeniami połykania.
astrowate, babka lancetowata, drzewo sandałowe, dysfagia, goździk, kaempferia galanga, kamfora, kapsułka twarda, kardamon, korzeń auklandii, korzennik, kozłek, lukrecja, marmelos, migdałecznik, miodla indyjska, nadwrażliwość na astrowate, nadwrażliwość na substancję czynną, nagietek, orlik, Padma 28, pięciornik złoty, porost islandzki, rdest ptasi, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, sałata, siarczan wapnia, Sida cordifolia, zaburzenie połykania - Leksykon substancji czynnych
Ziele mięty pieprzowej – Przeciwwskazania stosowania
Ziele mięty pieprzowej (Mentha x piperita L.) wykazuje liczne właściwości lecznicze, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne, takie jak olejek miętowy (1,1 g/100 g produktu) i mentol (2,0 g/100 g produktu), zwłaszcza w preparatach złożonych typu Salviasept, który zawiera również 58% (V/V ± 10%) etanolu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest astma oskrzelowa oraz przewlekła obturacyjna choroba płuc z komponentą skurczową, ze względu na ryzyko wywołania skurczu oskrzeli i nasilenia objawów. Należy także zachować ostrożność u pacjentów z nadreaktywnością oskrzeli, gdyż lotne składniki olejku mogą wywołać paradoksalny skurcz dróg oddechowych. Reakcje krzyżowe mogą wystąpić u osób uczulonych na rośliny z rodzin Lamiaceae, Asteraceae i Apiaceae, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii.
alergia kontaktowa, alergia na pyłki roślin, anetol, astma oskrzelowa, astrowate, balsam peruwiański, duszność, jasnotowate, Mentha piperita, mentol, nadreaktywność oskrzeli, nadwrażliwość, olejek goździkowy, olejek majerankowy, olejek mięty pieprzowej, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, padaczka, POChP, reakcja alergiczna, selerowate, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, wywiad alergologiczny, zaburzenia czynności wątroby, ziele mięty pieprzowej - Leksykon substancji czynnych
Benzokaina – Przeciwwskazania stosowania
Benzokaina jest miejscowym środkiem znieczulającym dostępnym w różnych formach farmaceutycznych, takich jak tabletki do ssania, płyny do jamy ustnej, zawiesiny i żele dermatologiczne. Podstawowym przeciwwskazaniem do jej stosowania jest nadwrażliwość na benzokainę oraz inne składniki preparatów złożonych (np. chlorheksydyna, chlorek benzalkoniowy, tlenek cynku, lewomentol, heparyna sodowa, ekstrakty roślinne z rodziny Asteraceae). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko methemoglobinemii, zwłaszcza u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami enzymatycznymi, chorobami układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, anemią lub niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Przeciwwskazania wiekowe różnią się w zależności od preparatu, np. tabletki do ssania DoppelSept Gardło, Faringan i Sebidin Intensive nie są zalecane u dzieci poniżej 12 lat, a DoriTri poniżej 2 lat. Preparaty dermatologiczne nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 12 lat bez konsultacji lekarskiej, a puder płynny z anestezyną jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat ze względu na ryzyko methemoglobinemii.
anemia, astrowate, benzokaina, cholinoesteraza osoczowa, ester kwasu paraaminobenzoesowego, methemoglobinemia, nadwrażliwość, nadwrażliwość na benzokainę, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, nietolerancja fruktozy, nowotwór jelita grubego, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie jamy ustnej, radioterapia, rana jamy ustnej, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, środek znieczulający, sulfonamid, test prowokacyjny, utlenienie hemoglobiny, zakażenie ropne skóry, zapalenie skóry, zmiana wysiękowa, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Limfodrenaż-Pascoe Sensitiv
Produkt leczniczy Limfodrenaż-Pascoe Sensitiv, zawierający homeopatyczne składniki Conium maculatum D2 (4,0 g/100 g), Calendula officinalis TM (2,0 g/100 g), Hydrargyrum biiodatum D5 (0,1 g/100 g) oraz Stibium sulfuratum nigrum D2 (0,1 g/100 g), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Preparat nie jest zalecany u dzieci poniżej 12. roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa. Należy zwrócić uwagę na obecność substancji pomocniczych, takich jak alkohol cetylostearylowy i etanol (94 mg alkoholu etylowego na 3 cm kremu, 11% w/w), które mogą wywoływać miejscowe podrażnienia skóry, zwłaszcza przy aplikacji na uszkodzoną skórę. Obrzęki węzłów chłonnych utrzymujące się powyżej 2 tygodni lub towarzyszące im objawy zapalne i ogólnoustrojowe wymagają konsultacji lekarskiej.
astrowate, calendula officinalis, Conium maculatum, Hydrargyrum biiodatum, kontaktowe zapalenie skóry, Limfodrenaż, nadwrażliwość, obrzęk węzłów chłonnych, ostre zapalenie, podrażnienie skóry, preparat homeopatyczny, reakcja alergiczna, reakcja skórna, składnik homeopatyczny, Stibium sulfuratum nigrum, wywiad alergiczny