Przeciwwskazania stosowania
Sylimaryna

Przeciwwskazania stosowania sylimaryny

Sylimaryna, jako substancja pochodzenia roślinnego pozyskiwana z owoców ostropestu plamistego (Silybum marianum), występuje w wielu preparatach leczniczych stosowanych w schorzeniach wątroby. Pomimo korzystnego profilu bezpieczeństwa, istnieją określone przeciwwskazania do jej stosowania, które lekarze powinni brać pod uwagę podczas kwalifikacji pacjentów do terapii.^{1 2}

Nadwrażliwość na sylimarynę

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających sylimarynę jest nadwrażliwość na substancję czynną. Dotyczy to wszystkich dostępnych preparatów, niezależnie od dawki i postaci farmaceutycznej. Pacjenci, u których w wywiadzie stwierdzono reakcje nadwrażliwości na sylimarynę, nie powinni przyjmować leków takich jak Lagosa (150 mg sylimaryny), Legalon 140, SanoHepatic (70 mg sylimaryny), Silimax (70 mg) czy Sylifar (140 mg).^{3 4}

Nadwrażliwość na ostropest plamisty

Przeciwwskazaniem do stosowania sylimaryny jest również nadwrażliwość na ostropest plamisty (Silybum marianum), z którego pozyskiwana jest ta substancja czynna. Pacjenci z rozpoznaną alergią na tę roślinę powinni unikać przyjmowania preparatów zawierających sylimarynę, takich jak SanoHepatic, Legalon 140 czy inne.^{5 6}

Nadwrażliwość na rośliny z rodziny Asteraceae

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nadwrażliwością na rośliny z rodziny Asteraceae (astrowate, dawniej określane jako złożone – Compositae). Ostropest plamisty należy do tej rodziny botanicznej, dlatego u osób uczulonych na inne rośliny z tej grupy (np. rumianek, arnikę, nagietka czy chryzantemę) może wystąpić reakcja krzyżowa. W takiej sytuacji stosowanie preparatów sylimaryny, takich jak Legalon 140, SanoHepatic, Silimax czy Sylifar, jest przeciwwskazane.^{7 8 9 10}

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Przeciwwskazaniem do stosowania konkretnych preparatów zawierających sylimarynę może być również nadwrażliwość na substancje pomocnicze zawarte w ich składzie. Różne produkty lecznicze zawierają odmienne substancje pomocnicze, na które pacjent może być uczulony:^{11 12 13}

• Lagosa zawiera w składzie sacharozę i laktozę, które mogą być problematyczne dla osób z nietolerancją tych cukrów
• Silimax zawiera laktozę (97,6 mg w jednej kapsułce), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy
• Sylifar zawiera barwniki azorubinę (E122) i żółcień pomarańczową (E110), które mogą powodować reakcje alergiczne u osób wrażliwych

^{14 15 16}

Szczególne grupy pacjentów

Chociaż nie zostało to wyraźnie wymienione jako przeciwwskazanie w charakterystykach produktów leczniczych, należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu preparatów sylimaryny pacjentom z określonymi stanami klinicznymi:

• Pacjenci z cukrzycą powinni być świadomi zawartości sacharozy i laktozy w niektórych preparatach (np. Lagosa)
• Osoby z galaktozemią lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinny przyjmować produktów zawierających laktozę (Lagosa, Silimax)
• Pacjenci z nietolerancją niektórych barwników (np. azorubiny E122, żółcieni pomarańczowej E110) powinni unikać preparatu Sylifar

^{17 18 19}

Podsumowanie przeciwwskazań

Analizując charakterystyki poszczególnych produktów leczniczych zawierających sylimarynę, można określić następujące jednoznaczne przeciwwskazania do stosowania tej substancji:^{20 21 22 23 24}

Zalecenia dla lekarzy

Przy kwalifikacji pacjenta do terapii preparatami zawierającymi sylimarynę, lekarz powinien:^{25 26 27}

• Przeprowadzić dokładny wywiad alergologiczny, ze szczególnym uwzględnieniem nadwrażliwości na sylimarynę, ostropest plamisty oraz inne rośliny z rodziny Asteraceae
• Zwrócić uwagę na nadwrażliwość na substancje pomocnicze zawarte w konkretnym preparacie
• W przypadku pacjentów z nietolerancją laktozy lub sacharozy, rozważyć wybór preparatu niezawierającego tych substancji
• U pacjentów z nadwrażliwością na barwniki, unikać preparatów zawierających azorubinę (E122) czy żółcień pomarańczową (E110)
• Poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego przerwania terapii w przypadku wystąpienia objawów sugerujących reakcję nadwrażliwości

^{28 29 30}

Pomimo wymienionych przeciwwskazań, sylimaryna jest substancją o dobrym profilu bezpieczeństwa i przy zachowaniu odpowiedniej ostrożności oraz właściwej kwalifikacji pacjentów, może być stosowana w leczeniu różnych schorzeń wątroby, zgodnie z wskazaniami określonymi w charakterystykach poszczególnych produktów leczniczych.^{31 32}