mutacja IDH1/IDH2
Mutacje w genach IDH1 i IDH2 (dehydrogenaza izocytrynianowa 1 i 2) to istotne zmiany genetyczne obserwowane w różnych typach nowotworów, szczególnie w glejaku, ostrej białaczce szpikowej (AML) i chrzęstniakomięsaku. Mutacje te prowadzą do produkcji onkometabolitu 2-hydroksyglutaranu (2-HG), który zakłóca procesy epigenetyczne poprzez hamowanie enzymów zależnych od α-ketoglutaranu.
Zidentyfikowanie mutacji IDH1/IDH2 ma kluczowe znaczenie diagnostyczne i prognostyczne. W glejakach mutacje te są związane z lepszym rokowaniem w porównaniu do guzów bez mutacji. W AML ich obecność może wskazywać na specyficzny podtyp choroby i wpływać na wybór terapii. Mutacje IDH1 najczęściej dotyczą kodonu R132, podczas gdy mutacje IDH2 występują głównie w kodonach R140 i R172.
Rozwój inhibitorów IDH (takich jak iwosidenib dla IDH1 i enasidenib dla IDH2) stanowi przełom w terapii celowanej nowotworów z tymi mutacjami. Leki te, zatwierdzone przez FDA do leczenia nawrotowej/opornej AML z mutacjami IDH, blokują produkcję 2-HG, prowadząc do przywrócenia prawidłowego różnicowania komórek. Badania kliniczne oceniają również ich skuteczność w innych typach nowotworów oraz w terapiach skojarzonych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) – Etiologia i przyczyny
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) to rzadki, ale agresywny nowotwór wywodzący się z nabłonka dróg żółciowych, którego etiologia jest wieloczynnikowa i w większości przypadków nieznana. Kluczowymi czynnikami ryzyka są przewlekły stan zapalny dróg żółciowych (np. pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych – PSC, kamica dróg żółciowych, nawracające infekcje), wrodzone anomalie (torbiele dróg żółciowych z ryzykiem 10-20% rozwoju raka, choroba Caroliego), zakażenia pasożytnicze (Clonorchis sinensis, Opisthorchis viverrini), przewlekłe choroby wątroby (marskość, przewlekłe WZW B i C, MASLD, hemochromatoza) oraz przewlekłe choroby zapalne jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna). Dodatkowo, czynniki środowiskowe takie jak ekspozycja na thorotrast, azbest, dichloropropan i dioksyny oraz czynniki metaboliczne i styl życia (wiek 50-65 lat, palenie, cukrzyca, otyłość, alkohol) zwiększają ryzyko rozwoju tego nowotworu.
cholangiocarcinoma, choledocholithiasis, cholestaza, choroba Caroliego, choroba Leśniowskiego-Crohna, Clonorchis sinensis, czynnik martwicy nowotworów α, fuzja FGFR2, guz nowotworowy, hemochromatoza, infekcja dróg żółciowych, interleukina-6, kamica dróg żółciowych, karcinogeneza, marskość wątroby, mediator zapalny, mikrobiota jelitowa, mukowiscydoza, mutacja genu KRAS, mutacja genu TP53, mutacja IDH1/IDH2, nabłonek dróg żółciowych, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, Opisthorchis viverrini, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, rak dróg żółciowych, Thorotrast, torbiel dróg żółciowych, transformacja nowotworowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół Lyncha