choroba afektywna dwubiegunowa typu I
Choroba afektywna dwubiegunowa typu I to poważne zaburzenie psychiczne charakteryzujące się występowaniem epizodów maniakalnych i depresyjnych, które znacząco zaburzają funkcjonowanie pacjenta. W odróżnieniu od typu II, typ I wymaga wystąpienia co najmniej jednego pełnoobjawowego epizodu maniakalnego, który trwa minimum tydzień i obejmuje takie objawy jak: wzmożony nastrój, nadmierna aktywność, zmniejszona potrzeba snu, gonitwa myśli, podwyższona samoocena oraz zachowania ryzykowne.
Epizody maniakalne w chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I często prowadzą do hospitalizacji ze względu na dezorganizację zachowania oraz możliwość wystąpienia objawów psychotycznych, takich jak urojenia lub halucynacje. Fazy depresyjne natomiast przypominają objawy ciężkiej depresji, z obniżonym nastrojem, anhedonią, zaburzeniami snu i apetytu oraz myślami samobójczymi.
Leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej typu I opiera się na farmakoterapii obejmującej leki normotymiczne (np. lit, walproiniany, lamotrygina), atypowe leki przeciwpsychotyczne oraz w niektórych przypadkach leki przeciwdepresyjne pod ścisłą kontrolą specjalisty. Istotną rolę odgrywa także psychoedukacja, psychoterapia oraz regularna kontrola psychiatryczna. Nieleczone zaburzenie wiąże się z wysokim ryzykiem samobójstwa oraz poważnymi konsekwencjami społeczno-zawodowymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Risperon 2 mg
Risperon (rysperydon) jest lekiem przeciwpsychotycznym drugiej generacji, stosowanym przede wszystkim w leczeniu schizofrenii u dorosłych oraz epizodów maniakalnych o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych typu I. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w krótkotrwałym leczeniu uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera (do 6 tygodni) oraz u dzieci i młodzieży od 5. roku życia z zaburzeniami zachowania i upośledzeniem umysłowym, zgodnie z kryteriami DSM-IV. Risperon dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg, które można dzielić dzięki rowkowi. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, uwzględniając współistniejące schorzenia, farmakoterapię oraz ryzyko nietolerancji laktozy (35-140 mg laktozy jednowodnej w zależności od dawki).
choroba afektywna dwubiegunowa typu I, działanie niepożądane, epizod maniakalny, interwencja farmakologiczna, kryteria DSM-IV, laktoza jednowodna, leczenie krótkotrwałe, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwpsychotyczny atypowy, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, metoda niefarmakologiczna, neurologia dziecięca, nietolerancja laktozy, objaw maniakalny, otępienie w chorobie Alzheimera, populacja pediatryczna, program terapeutyczny, psychiatria dziecięca i młodzieżowa, rysperydon, schizofrenia, sprawność intelektualna poniżej przeciętnej, tabletka powlekana, uporczywa agresja, upośledzenie umysłowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie zachowania, zachowanie destrukcyjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tractiva 5 mg
Tractiva, zawierająca arypiprazol, jest lekiem przeciwpsychotycznym drugiej generacji stosowanym w leczeniu schizofrenii oraz zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I. W schizofrenii lek jest wskazany u dorosłych oraz młodzieży od 15 roku życia, zarówno w terapii długoterminowej, jak i w leczeniu pierwszego rzutu. W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I u dorosłych Tractiva znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego oraz w terapii podtrzymującej zapobiegającej nawrotom u pacjentów z dominującym przebiegiem maniakalnym i wcześniejszą dobrą odpowiedzią na arypiprazol. U młodzieży od 13 roku życia lek jest dopuszczony do stosowania w epizodach maniakalnych, jednak maksymalny czas terapii wynosi 12 tygodni.
arypiprazol, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, epizod maniakalny, laktoza, leczenie pierwszego rzutu, leczenie profilaktyczne, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, nawrót choroby, nietolerancja laktozy, schizofrenia, substancja pomocnicza, tabletka doustna, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia trawienia węglowodanów, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie schizoafektywne – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zaburzenie schizoafektywne charakteryzuje się rokowaniem pośrednim pomiędzy schizofrenią a zaburzeniami afektywnymi, z funkcjonowaniem pacjentów lepszym niż w schizofrenii, ale gorszym niż w chorobie afektywnej dwubiegunowej i depresji jednobiegunowej. Wieloletnie badania podłużne wskazują, że w okresie 10 lat pacjenci z zaburzeniem schizoafektywnym osiągają lepsze wyniki leczenia niż osoby ze schizofrenią, jednak gorsze niż pacjenci z psychotycznymi zaburzeniami afektywnymi. Kluczowymi czynnikami negatywnie wpływającymi na rokowanie są objawy psychotyczne niezgodne z nastrojem (P≤0,05), zła historia przedchorobowa, podstępny początek, dominująca psychoza, objawy negatywne, wczesny początek, nieustępujący przebieg oraz obciążenie rodzinne schizofrenią. Podtyp dwubiegunowy zaburzenia schizoafektywnego wiąże się z lepszym rokowaniem, zbliżonym do choroby afektywnej dwubiegunowej typu I, natomiast podtyp depresyjny ma rokowanie podobne do schizofrenii.
choroba afektywna dwubiegunowa, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, czynniki biopsychospołeczne, depresja jednobiegunowa, depresja niepsychotyczna, nawrót choroby, objawy negatywne, podtyp depresyjny, podtyp dwubiegunowy, psychotyczne zaburzenie afektywne, remisja funkcjonalna, remisja kliniczna, schizofrenia, strategia leczenia, zaburzenie afektywne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie schizoafektywne, zaburzenie ze spektrum schizofrenii - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Asduter 30 mg
Asduter, zawierający 30 mg arypiprazolu, jest wskazany do leczenia schizofrenii u dorosłych oraz młodzieży od 15. roku życia, zarówno w przypadku pierwszorazowego rozpoznania, jak i terapii długoterminowej. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu epizodów maniakalnych o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I u dorosłych oraz młodzieży od 13. roku życia, z ograniczeniem czasu terapii do 12 tygodni w populacji młodzieżowej. Asduter jest również stosowany w profilaktyce nawrotów epizodów maniakalnych u dorosłych pacjentów z dominującym typem maniakalnym choroby, którzy wcześniej dobrze reagowali na arypiprazol.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aripiprazole Medical Valley 5 mg
Aripiprazole Medical Valley to preparat zawierający arypiprazol, dostępny w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg. Lek jest wskazany do leczenia schizofrenii u dorosłych oraz młodzieży powyżej 15 roku życia bez ograniczeń czasowych terapii. W chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I, u dorosłych stosuje się go zarówno w leczeniu epizodów maniakalnych o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu, jak i w profilaktyce nawrotów tych epizodów, również bez limitu czasowego. U młodzieży powyżej 13 lat arypiprazol jest wskazany wyłącznie do leczenia epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, z ograniczeniem czasu terapii do maksymalnie 12 tygodni.
Aripiprazole Medical Valley, arypiprazol, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, epizod maniakalny, epizod maniakalny o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, nawrót epizodu maniakalnego, nietolerancja laktozy, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, terapia epizodu maniakalnego, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zapobieganie epizodom maniakalnym - Leksykon chorób i schorzeń
Psychoza poporodowa – Epidemiologia
Psychoza poporodowa (PPP) to rzadkie, ale krytyczne zaburzenie psychiczne pojawiające się zwykle w ciągu pierwszych 48-72 godzin do 2 tygodni po porodzie, z częstością od 0,089 do 2,6 przypadków na 1000 porodów. Charakteryzuje się nagłym wystąpieniem objawów psychotycznych, takich jak halucynacje, urojenia, dezorientacja i dezorganizacja zachowania, co wymaga natychmiastowej interwencji psychiatrycznej. Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest osobista historia choroby afektywnej dwubiegunowej typu I, z ryzykiem rozwoju PPP sięgającym 20-30%. Inne istotne czynniki to wcześniejszy epizod PPP, wywiad rodzinny psychozy poporodowej lub zaburzeń afektywnych, pierwszy poród oraz niektóre czynniki położnicze, takie jak cesarskie cięcie, poród przedwczesny (<32 tygodnia), niska masa urodzeniowa (<1500 g) i śmierć płodu/noworodka. Ryzyko hospitalizacji psychiatrycznej w pierwszym miesiącu po porodzie jest 22-krotnie wyższe niż przed ciążą, a u kobiet z chorobą afektywną dwubiegunową – nawet 37-krotnie wyższe.
bezsenność, cesarskie cięcie, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, cukrzyca matki, DSM, dzieciobójstwo, epizod psychotyczny, halucynacje i urojenia, hospitalizacja psychiatryczna, ICD, interwencja medyczna, majaczenie, marker biologiczny, patogeneza psychozy poporodowej, poród przedwczesny, psychiatra, psychoza poporodowa, ryzyko nawrotu, wady wrodzone, zaburzenie psychotyczne, zmiany hormonalne - Leksykon chorób i schorzeń
Cyklotymia (zaburzenie cyklotymiczne) – Diagnostyka i diagnoza
Cyklotymia to przewlekłe zaburzenie nastroju, klasyfikowane w DSM-5 jako łagodniejsza forma zaburzenia dwubiegunowego, charakteryzujące się licznymi okresami objawów hipomaniakalnych i depresyjnych, które nie spełniają pełnych kryteriów epizodów maniakalnych, hipomaniakalnych lub dużej depresji. Objawy muszą utrzymywać się przez co najmniej 2 lata u dorosłych (1 rok u dzieci i młodzieży) i być obecne przez co najmniej połowę tego czasu, bez przerw dłuższych niż 2 miesiące. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie klinicznym, wykluczeniu innych zaburzeń psychicznych i medycznych (np. nadczynności tarczycy), a także na stosowaniu narzędzi takich jak HCL-32, MOODS-SR czy skale depresji Becka i Hamiltona. Cyklotymia dotyka około 0,4-1% populacji, z równym rozkładem między płciami, i jest często niedodiagnozowana ze względu na subtelny przebieg i nakładanie się objawów z innymi zaburzeniami, w tym zaburzeniami osobowości i lękowymi.
badanie stanu psychicznego, błędna diagnoza, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, cyklotymia, DSM-5, duża depresja, duży epizod depresyjny, dysregulacja afektywna, dziennik nastrojów, epizod hipomaniakalny, epizod maniakalny, ICD-10, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niestabilność nastroju, ocena kliniczna, osobowość borderline, osobowość chwiejna emocjonalnie, reaktywność emocjonalna, Skala Depresji Becka, skala depresji Hamiltona, temperament cyklotymiczny, terapia poznawczo-behawioralna, wywiad kliniczny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie depresyjne nawracające, zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie schizoafektywne, zaburzenie schizofreniformiczne, zaburzenie urojeniowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tractiva 10 mg
Tractiva, zawierająca arypiprazol, jest dostępna w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg oraz 30 mg w formie tabletek doustnych o jasnoróżowej barwie i różnej wielkości (średnica od 5,3 mm do 9,5 mm). Lek jest wskazany do leczenia schizofrenii u dorosłych oraz młodzieży powyżej 15 lat, zarówno w fazie ostrej, jak i w terapii podtrzymującej. W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I u dorosłych Tractiva stosowana jest w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego oraz w profilaktyce nawrotów maniakalnych u pacjentów z przewagą epizodów maniakalnych i wcześniejszą dobrą odpowiedzią na arypiprazol. U młodzieży od 13 roku życia lek jest wskazany do krótkotrwałej (maksymalnie 12 tygodni) terapii epizodów maniakalnych, z koniecznością regularnej oceny klinicznej ze względu na potencjalne długoterminowe skutki uboczne.
arypiprazol, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, diagnoza psychiatryczna, epizod depresyjny, epizod maniakalny, laktoza, leczenie podtrzymujące, nietolerancja laktozy, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, terapia profilaktyczna, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Symkinet MR 30 mg
Metylofenidat chlorowodorek, substancja czynna leku Symkinet MR (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu), posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (w tym sacharozę w dawkach od 59,7 mg do 238,9 mg w zależności od dawki kapsułki), jaskrę, guz chromochłonny nadnerczy, nadczynność tarczycy, a także stosowanie nieselektywnych i nieodwracalnych inhibitorów MAO w ciągu ostatnich 14 dni. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami psychiatrycznymi, takimi jak ciężka depresja, jadłowstręt psychiczny, skłonności samobójcze, psychozy, ciężkie zaburzenia nastroju, mania, schizofrenia oraz zaburzenia osobowości typu borderline, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i powikłań. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężką i epizodyczną chorobą afektywną dwubiegunową typu I, która nie jest skutecznie kontrolowana, ze względu na ryzyko indukcji epizodu maniakalnego.
anomalia naczyniowa, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, choroba niedokrwienna serca, ciężka depresja, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, jadłowstręt psychiczny, jaskra, kanałopatia, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kardiomiopatia, metylofenidat, metylofenidat chlorowodorek, nadczynność tarczycy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, objawy psychotyczne, osobowość borderline, przełom nadciśnieniowy, sacharoza, schizofrenia, tętniak mózgu, tyreotoksykoza, udar mózgu, wrodzona wada serca, zaburzenia nastroju, zaburzenia psychopatyczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Arypiprazol – Dawkowanie i sposób podawania
Arypiprazol jest stosowany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I, z dawkami początkowymi u dorosłych wynoszącymi 10-15 mg/dobę (schizofrenia) oraz 15 mg/dobę (mania), a dawką podtrzymującą 15 mg/dobę. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 30 mg. U młodzieży (≥15 lat dla schizofrenii, ≥13 lat dla manii) leczenie rozpoczyna się od stopniowego zwiększania dawki od 2 mg do 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 30 mg/dobę dla schizofrenii i 10 mg/dobę dla epizodów maniakalnych (leczenie maniakalne nie powinno przekraczać 12 tygodni). Dawki powyżej 10 mg u młodzieży wiążą się z większym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność, zmęczenie i przyrost masy ciała, dlatego stosowanie wyższych dawek wymaga ścisłej kontroli klinicznej. Arypiprazol podaje się doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłków, w formie tabletek, tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej lub roztworu doustnego.
arypiprazol, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, dysfagia, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, leczenie skojarzone, lek przeciwpsychotyczny, monoterapia, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, populacja pediatryczna, roztwór doustny, schizofrenia, senność, tabletka ulegająca rozpadowi, terapia skojarzona, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zwiększenie masy ciała