Właściwości farmakodynamiczne leku Lamilept

Lamotrygina, substancja czynna produktu leczniczego Lamilept (25 mg, tabletki), należy do grupy farmakoterapeutycznej innych leków przeciwpadaczkowych (kod ATC: N03AX09). Właściwości farmakodynamiczne tego związku opierają się na specyficznym mechanizmie działania oraz charakterystycznych efektach farmakologicznych, które determinują jego zastosowanie kliniczne w leczeniu padaczki oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych.¹

Mechanizm działania

Badania farmakologiczne dostarczyły dowodów na to, że lamotrygina działa jako zależny od stosowania i napięcia bloker kanałów sodowych bramkowanych napięciem. Substancja ta wykazuje dwa główne mechanizmy działania na poziomie komórkowym:

• Hamuje powtarzające się z dużą częstością wyładowania neuronów
• Hamuje uwalnianie glutaminianu, kluczowego neuroprzekaźnika w powstawaniu napadów padaczkowych

Te właściwości najprawdopodobniej odpowiadają za przeciwpadaczkowe działanie lamotryginy. Natomiast w przypadku efektu terapeutycznego w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, dokładny mechanizm działania nie został jeszcze w pełni wyjaśniony, choć przypuszcza się, że istotną rolę odgrywa interakcja z kanałami sodowymi bramkowanymi napięciem.²

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

W specjalistycznych badaniach oceniających wpływ lamotryginy na ośrodkowy układ nerwowy wykazano, że dawka 240 mg podawana zdrowym ochotnikom nie powodowała istotnych różnic w porównaniu z placebo w zakresie ocenianych parametrów. Stanowi to istotny kontrast do innych leków przeciwpadaczkowych, ponieważ:

• Fenytoina w dawce 1000 mg znacząco zaburzała precyzyjną koordynację wzrokowo-słuchową
• Fenytoina wpływała na ruchy gałek ocznych
• Fenytoina nasilała zaburzenia równowagi ciała
• Fenytoina wywoływała subiektywne działanie uspokajające
• Diazepam w dawce 10 mg wykazywał podobne działania jak fenytoina

Te same efekty co fenytoina obserwowano również w przypadku karbamazepiny podawanej w dawce 600 mg, która dodatkowo nasilała częstość akcji serca. Natomiast lamotrygina w dawkach 150 mg i 300 mg nie różniła się od placebo w zakresie badanych parametrów.³

Wpływ na przewodzenie elektryczne w sercu

Przeprowadzono specjalistyczne badanie oceniające potencjalny wpływ lamotryginy na aktywność elektryczną serca. W badaniu z udziałem zdrowych dorosłych ochotników analizowano wpływ powtarzanych dawek lamotryginy (do 400 mg na dobę) na przewodzenie impulsów elektrycznych w sercu z wykorzystaniem 12-odprowadzeniowego EKG. Wyniki badania nie wykazały istotnego klinicznie wpływu lamotryginy na odstęp QT w porównaniu z placebo, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa kardiologicznego stosowania tego leku.⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Właściwości farmakodynamiczne lamotryginy przekładają się na jej działanie terapeutyczne, szczególnie w zapobieganiu epizodom zaburzeń nastroju u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi. Skuteczność lamotryginy w tym wskazaniu została potwierdzona w dwóch kluczowych badaniach klinicznych:⁵

Pierwsze badanie (SCAB2003) było wieloośrodkowym, randomizowanym, prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowanym placebo i litem badaniem, którego celem była ocena skuteczności stałej dawki lamotryginy w długoterminowym zapobieganiu nawrotom objawów depresji i/lub manii oraz zapobieganiu występowania kolejnych epizodów depresji i/lub manii u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową typu I. Badanie obejmowało pacjentów, u których ostatnio wystąpił lub aktualnie występował ciężki epizod depresyjny. Po wstępnej stabilizacji nastroju przy użyciu lamotryginy (w monoterapii lub leczeniu skojarzonym), pacjentów randomizowano do pięciu grup terapeutycznych:

1. Lamotrygina w dawce 50 mg/dobę
2. Lamotrygina w dawce 200 mg/dobę
3. Lamotrygina w dawce 400 mg/dobę
4. Lit (utrzymywane stężenie w surowicy od 0,8 do 1,1 mmol/l)
5. Placebo

Leczenie trwało maksymalnie przez 76 tygodni (18 miesięcy). Głównym punktem końcowym był czas do interwencji z powodu wystąpienia epizodu zaburzeń nastroju (TIME), przy czym interwencja ta polegała na zastosowaniu dodatkowej farmakoterapii lub leczenia elektrowstrząsami.⁶

Drugie badanie (SCAB2006) miało podobny projekt do badania SCAB2003, jednak z dwiema istotnymi różnicami:

• Zastosowano zmienną dawkę lamotryginy (od 100 do 400 mg/dobę) zamiast stałej dawki
• Włączono pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi typu I, u których ostatnio wystąpił lub aktualnie występował epizod manii, a nie depresji

Wyniki obu tych badań zostały przedstawione w tabeli oznaczonej jako Tabela 7 w oryginalnym dokumencie, potwierdzając skuteczność lamotryginy w zapobieganiu epizodom zaburzeń nastroju u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi.⁷