żywy atenuowany szczep
Żywy atenuowany szczep to osłabiona forma patogenu (wirusa lub bakterii), która zachowuje zdolność do namnażania się w organizmie gospodarza, ale ma znacznie zmniejszoną zjadliwość. Atenuacja (osłabienie) jest osiągana poprzez wielokrotne pasażowanie patogenu w niekorzystnych warunkach lub przez celowane modyfikacje genetyczne.
Szczepy atenuowane stanowią podstawę wielu skutecznych szczepionek, takich jak szczepionki przeciwko odrze, śwince, różyczce (MMR), ospie wietrznej, rotawirusom czy polio (szczepionka Sabina). Ich zaletą jest wywoływanie silnej, długotrwałej odpowiedzi immunologicznej, zbliżonej do naturalnej infekcji, często bez konieczności podawania dawek przypominających.
Stosowanie żywych atenuowanych szczepów wiąże się jednak z pewnymi ograniczeniami – są przeciwwskazane u osób z niedoborami odporności, kobiet w ciąży oraz wymagają zwykle odpowiednich warunków przechowywania (łańcuch chłodniczy). Istnieje również teoretyczne ryzyko rewersji do formy zjadliwej, choć współczesne metody atenuacji znacząco je minimalizują.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – BCG Szczepionka AJVaccines 2-8×10^6 CFU/ml
Szczepionka BCG AJVaccines, zawierająca żywy atenuowany szczep Mycobacterium bovis BCG (szczep duński 1331), jest podawana śródskórnie w dawkach dostosowanych do wieku pacjenta: 0,1 ml (2-8 x 10^5 CFU) dla dorosłych i dzieci ≥12 miesięcy oraz 0,05 ml (1-4 x 10^5 CFU) dla niemowląt <12 miesięcy. Przed szczepieniem należy wykonać próbę tuberkulinową w celu kwalifikacji pacjenta, zwłaszcza u osób z potencjalnym wcześniejszym kontaktem z prątkami gruźlicy. Szczepionka wymaga rekonstytucji z liofilizowanego proszku i jest dostępna w fiolkach wielodawkowych, co umożliwia podanie wielu dawek z jednej fiolki po przygotowaniu zawiesiny.
działanie niepożądane, fiolka wielodawkowa, gruźlica, kwalifikacja pacjenta, liofilizowany proszek, mięsień naramienny, Mycobacterium bovis BCG, odpowiedź immunologiczna, podanie śródskórne, próba tuberkulinowa, produkt leczniczy, rekonstytucja szczepionki, szczepionka BCG, wstrzyknięcie śródskórne, zawiesina do wstrzykiwań, żywy atenuowany szczep - Leksykon substancji czynnych
Wirus różyczki – Właściwości farmakodynamiczne
Wirus różyczki (szczep Wistar RA 27/3) stosowany w szczepionkach Priorix i Priorix-Tetra to żywy atenuowany szczep produkowany w ludzkich komórkach diploidalnych (MRC-5), z minimalnym stężeniem ≥ 10 CCID50 na dawkę. Szczep ten wykazuje wysoką immunogenność, potwierdzoną badaniami klinicznymi, w których pojedyncza dawka indukowała serokonwersję u 100% uprzednio seronegatywnych dzieci, w tym u niemowląt w wieku 9-10 miesięcy. Po 2 latach od szczepienia wskaźniki serokonwersji utrzymywały się na poziomie 100%, a długoterminowe obserwacje wykazały utrzymanie seropozytywności (przeciwciała ≥ 10 IU/ml) u 98,4% po 6 latach i 97,2% po 10 latach. Druga dawka szczepionki pełni funkcję przypominającą, wzmacniając odpowiedź immunologiczną, co jest szczególnie istotne u niemowląt, u których pierwsza dawka może być osłabiona przez interferencję przeciwciał matczynych.
immunogenność, komórki diploidalne ludzkie, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, serokonwersja, seropozytywność, szczep wirusowy, szczep Wistar RA 27/3, szczepienie przypominające, szczepionka MMR, szczepionka przeciw ospie wietrznej, wirus różyczki, wskaźnik serokonwersji, wskaźnik seropozytywności, żywy atenuowany szczep