lipofuscyna

Lipofuscyna to barwnik endogenny, znany również jako „pigment starzenia”, który gromadzi się w organizmie wraz z wiekiem. Składa się głównie z nierozpuszczalnych, utlenionych i spolimeryzowanych białek oraz lipidów, które nie mogą być dalej degradowane przez enzymy lizosomalne.

Akumulacja lipofuscyny ma miejsce przede wszystkim w komórkach postmitotycznych, takich jak neurony, kardiomiocyty i komórki nabłonkowe siatkówki. Proces ten jest szczególnie widoczny w chorobach neurodegeneracyjnych, w tym w chorobie Alzheimera, Parkinsona oraz w zwyrodnieniu plamki żółtej związanym z wiekiem (AMD).

W diagnostyce histopatologicznej lipofuscyna jest widoczna jako żółto-brązowe ziarnistości w cytoplazmie komórek. Charakteryzuje się autofluorescencją, co umożliwia jej identyfikację przy użyciu mikroskopii fluorescencyjnej. Obecność nadmiernej ilości lipofuscyny może wskazywać na zaburzenia autofagii, stres oksydacyjny lub inne procesy patologiczne związane ze starzeniem komórkowym.

Aktualne badania koncentrują się na poszukiwaniu metod zmniejszania akumulacji lipofuscyny jako potencjalnej strategii terapeutycznej w chorobach związanych z wiekiem. Niektóre związki o właściwościach przeciwutleniających oraz modulatory autofagii wykazują obiecujące rezultaty w modelach eksperymentalnych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripilek 10 mg

Dane niekliniczne dotyczące arypiprazolu, oparte na szerokim spektrum badań przedklinicznych, wskazują na brak istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu terapeutycznym. Toksyczność narządowa, w tym toksyczne zmiany w nadnerczach u szczurów (dawki 20-60 mg/kg mc./dobę, AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi), oraz zwiększona częstość nowotworów nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotnie wyższe niż u ludzi), występowały jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne dawki kliniczne. U małp obserwowano kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi), jednak stężenia tych metabolitów u ludzi przy dawce 30 mg/dobę były znacznie niższe (6% stężenia u małp) i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak nadnerczy, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolit arypiprazolu, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rak nadnerczy, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, toksyczny wpływ na rozród, właściwość genotoksyczna, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asduter 15 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne arypiprazolu, substancji czynnej preparatu Asduter 15 mg, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. Badania obejmowały ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Efekty toksyczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki kliniczne, np. toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów obserwowano przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę (AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi), a zwiększoną częstość raków nadnerczy przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotnie wyższe). W badaniach na małpach stwierdzono kamicę żółciową przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, z ekspozycją AUC 1-3-krotnie wyższą niż u ludzi po maksymalnej dawce 30 mg/dobę. Stężenia metabolitów w żółci ludzkiej były znacznie niższe (6%) niż u zwierząt i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, Asduter, AUC, dawka subterapeutyczna, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, mineralizacja kości płodu, nadnercze, neurotoksyczność, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, sprzężone związki siarczanowe, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apra-swift 15 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu, substancji czynnej preparatu Apra-swift, obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, w tym toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, karcynogenność oraz wpływ na reprodukcję i rozwój. Wyniki wskazują, że istotne działania toksyczne pojawiają się jedynie przy dawkach lub ekspozycjach wielokrotnie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W badaniach na szczurach obserwowano toksyczny wpływ na nadnercza przy dawkach 20-60 mg/kg/dobę przez 104 tygodnie, z AUC przekraczającym 3-10-krotnie wartości ludzkie. Zwiększona częstość raków nadnerczy u samic szczurów występowała przy dawce 60 mg/kg/dobę, gdzie AUC przekraczało 10-krotnie ekspozycję u ludzi. Najwyższa ekspozycja bez indukcji nowotworów odpowiadała 7-krotnej ekspozycji ludzkiej. U małp stwierdzono kamicę żółciową związaną z odkładaniem metabolitów arypiprazolu przy dawkach 25-125 mg/kg/dobę, z AUC 1-3-krotnie wyższym niż u ludzi, jednak stężenia metabolitów w żółci ludzkiej przy dawce 30 mg/dobę nie przekraczały 6% stężeń małp, co jest poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, AUC leku, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kamica żółciowa, karcynogenność, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apra 10 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu obejmowały toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, działanie rakotwórcze oraz wpływ na reprodukcję i rozwój. Wyniki wskazują, że przy zalecanych dawkach terapeutycznych nie występuje istotne ryzyko dla pacjentów. W toksykologii zaobserwowano toksyczne efekty jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi, m.in. toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę (3-10-krotna ekspozycja AUC względem ludzi), zwiększoną częstość raków nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (10-krotna ekspozycja AUC), oraz kamicę żółciową u małp przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę (1-3-krotna ekspozycja AUC). W badaniach genotoksyczności arypiprazol nie wykazał działania genotoksycznego, a toksyczność rozwojowa obejmowała opóźnienie mineralizacji kości u szczurów i możliwy efekt teratogenny u królików przy ekspozycjach 3-11 razy wyższych niż u ludzi. Nie stwierdzono neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój młodych zwierząt.
arypiprazol, AUC w stanie stacjonarnym, badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, ekspozycja farmakologiczna, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolit arypiprazolu, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, opóźnienie mineralizacji kości, profil toksyczności, rak nadnerczy, toksyczność matczyna, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, właściwość genotoksyczna, wpływ na reprodukcję, wpływ teratogenny, związki siarczanowe sprzężone
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aribit 15 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu, substancji czynnej leku Aribit, wskazują na brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Badania toksykologiczne wykazały toksyczne efekty jedynie przy dawkach lub ekspozycjach wielokrotnie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi, z AUC przekraczającym 3-10-krotnie wartości kliniczne. Zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów (dawki 20-60 mg/kg mc./dobę przez 104 tygodnie), zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotne względem ludzi), oraz kamicę żółciową u małp przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, związane z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu. Stężenia tych metabolitów w żółci ludzkiej przy dawce 30 mg/dobę nie przekraczały 6% wartości obserwowanych u małp, co jest znacznie poniżej granicy rozpuszczalności in vitro. Profil toksyczności u młodych zwierząt był porównywalny z dorosłymi, bez dowodów neurotoksyczności czy negatywnego wpływu na rozwój.
arypiprazol, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, lipofuscyna, margines bezpieczeństwa, metabolity arypiprazolu, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, opóźnienie mineralizacji kości, rak nadnerczy, toksyczność dla samic ciężarnych, toksyczność wielokrotnych dawek, właściwości genotoksyczne, wpływ na nadnercza, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abilium 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Abilium, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne obejmujące ocenę farmakologicznego bezpieczeństwa, toksyczności po wielokrotnym podaniu, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Istotne efekty toksyczne zaobserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi lub przy ekspozycji wielokrotnie wyższej niż terapeutyczna. W badaniach na szczurach podawano dawki 20-60 mg/kg m.c./dobę (3-10-krotna ekspozycja AUC względem ludzi), co skutkowało zmianami w nadnerczach, takimi jak gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych. U samic szczurów przy dawce 60 mg/kg m.c./dobę (>10-krotna ekspozycja AUC) stwierdzono zwiększoną częstość raków nadnerczy. U małp podawano dawki 25-125 mg/kg m.c./dobę (1-3-krotna ekspozycja AUC), co prowadziło do kamicy żółciowej z powodu odkładania siarczanowych metabolitów arypiprazolu, jednak stężenia tych metabolitów u ludzi były znacznie niższe (6% stężenia w żółci małp). Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego, a profil toksyczności u młodych zwierząt był porównywalny do dorosłych, bez dowodów neurotoksyczności.
arypiprazol, AUC, badania toksykologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolity arypiprazolu, nadnercza, neurotoksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rak nadnerczy, rakotwórczość, stan stacjonarny, toksyczność dla ciężarnych, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na reprodukcję, związki siarczanowe
Leksykon chorób i schorzeń
Sucha degeneracja plamki żółtej – Patofizjologia i mechanizm

Sucha degeneracja plamki żółtej (AMD) to przewlekła, postępująca choroba degeneracyjna plamki żółtej, dotykająca ponad 90% pacjentów z AMD, będąca główną przyczyną utraty centralnego widzenia u osób powyżej 60. roku życia. Patogeneza obejmuje złożone interakcje genetyczno-środowiskowe, prowadzące do degeneracji nabłonka barwnikowego siatkówki (RPE), fotoreceptorów i naczyniówki. Kluczowe zmiany patologiczne to pogrubienie błony Brucha, gromadzenie druz (złogów lipidowo-białkowych), zaburzenia RPE oraz zanik geograficzny (GA). Dysregulacja układu dopełniacza, zwłaszcza drogi alternatywnej, odgrywa centralną rolę w patogenezie, potwierdzoną obecnością białek dopełniacza w druzach oraz polimorfizmami genów CFH, CFB i C3. Stres oksydacyjny i mitochondrialna dysfunkcja RPE, wraz z akumulacją lipofuscyny i toksycznego fluoroforu A2E, nasilają uszkodzenia komórkowe. Dysfunkcja autofagii i aktywacja inflamasomu NLRP3 w RPE dodatkowo przyczyniają się do przewlekłego stanu zapalnego i progresji choroby.
alternatywna droga dopełniacza, apoptoza, autofagia, błona Brucha, ciało szkliste, czynnik H dopełniacza, degradacja lizosomalna, dołek środkowy, druzy, dysfunkcja mitochondriów, fosforylacja oksydacyjna, fotoreceptor, inflamasom NLRP3, kaskada dopełniacza, kompleks atakujący błonę, lipofuscyna, makulopatia, mitochondrialny DNA, nabłonek barwnikowy siatkówki, nekroza, pegcetacoplan, peroksydacja lipidów, reaktywne formy tlenu, stres oksydacyjny, sucha degeneracja plamki żółtej, układ dopełniacza, uszkodzenie oksydacyjne, zanik geograficzny, zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripiprazole Medical Valley 15 mg

Aripiprazol przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane, np. u szczurów dawki od 20 do 60 mg/kg mc./dobę przez 104 tygodnie powodowały toksyczny wpływ na nadnercza, z AUC przekraczającym 3-10-krotnie ekspozycję u ludzi. U samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę zaobserwowano zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy, przy ekspozycji ponad 10-krotnie wyższej niż u ludzi. W badaniach na małpach dawki 25-125 mg/kg mc./dobę indukowały kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów, przy AUC 1-3-krotnie wyższym niż u ludzi po maksymalnej dawce 30 mg/dobę. Stężenia tych metabolitów w żółci ludzkiej nie przekraczały 6% wartości obserwowanych u małp, co wskazuje na niskie ryzyko kliniczne.
arypiprazol, badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, bezpieczeństwo stosowania leku, dawka subterapeutyczna, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolit arypiprazolu, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, rak nadnerczy, rakotwórczość, stan stacjonarny, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na rozród, właściwość genotoksyczna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aribit 10 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny wpływu na reprodukcję i rozwój. Wyniki nie wskazują na istotne zagrożenia kliniczne przy stosowaniu terapeutycznym, a działania toksyczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane u ludzi. U szczurów podawanie dawki 20-60 mg/kg mc./dobę przez 104 tygodnie (AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi) powodowało toksyczne zmiany w nadnerczach, w tym gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych, a przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotnie wyższe) zwiększało częstość występowania raka nadnerczy. U małp dawki 25-125 mg/kg mc./dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi) wywoływały kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu, jednak stężenia tych metabolitów w żółci ludzkiej przy dawce 30 mg/dobę były znacznie niższe (6% stężenia małp) i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, AUC, badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kamica żółciowa, lipofuscyna, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, rak nadnerczy, sprzężone związki siarczanowe, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripilek 15 mg

Przedkliniczne badania arypiprazolu, substancji czynnej leku Aripilek, wykazały brak istotnej toksyczności w dawkach terapeutycznych, co potwierdzają testy genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Toksyczne efekty pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane u ludzi, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa klinicznego. W badaniach długoterminowych na szczurach dawki od 20 do 60 mg/kg/dobę (AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi) powodowały toksyczne zmiany w nadnerczach, a dawka 60 mg/kg/dobę wiązała się ze zwiększoną częstością nowotworów nadnerczy u samic szczurów przy ekspozycji przekraczającej 10-krotnie ludzką. W badaniach na małpach dawki 25-125 mg/kg/dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi) indukowały kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów, jednak stężenia tych metabolitów u ludzi przy dawce 30 mg/dobę były znacznie niższe (6% stężenia małp) i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, działanie teratogenne, genotoksyczność, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolit arypiprazolu, mineralizacja kości płodu, nadnercze, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, potencjał rakotwórczy, toksyczność ogólna, toksyczność rozwojowa
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripiprazole Medical Valley 5 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu nie wykazują istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Toksyczność nadnerczy u szczurów obserwowano jedynie przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę, co odpowiada ekspozycji AUC 3-10 razy wyższej niż u ludzi przy maksymalnej dawce klinicznej. Zwiększona częstość raków i gruczolaków nadnerczy u samic szczurów wystąpiła przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC 10-krotnie wyższe niż u ludzi). U małp stwierdzono kamicę żółciową związaną z odkładaniem sprzężonych metabolitów arypiprazolu przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, gdzie ekspozycja AUC była 1-3 razy wyższa niż u ludzi. Wartości stężenia metabolitów w żółci ludzkiej przy dawce 30 mg/dobę nie przekraczały 6% stężenia obserwowanego u małp, co jest znacznie poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie in vitro, dawka subterapeutyczna, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, genotoksyczność, gruczolak nadnerczy, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolit arypiprazolu, mineralizacja kości płodu, nadnercze, neurotoksyczność, rak nadnerczy, samica ciężarna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na rozród, właściwość genotoksyczna, związek hydroksylowany
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asduter 30 mg

Produkt leczniczy Asduter zawierający arypiprazol przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnego ryzyka toksycznego przy dawkach klinicznych. W badaniach wielokrotnych dawek u szczurów (20-60 mg/kg mc./dobę, AUC 3-10x wyższe niż u ludzi) zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza, w tym gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych. Badania rakotwórczości wykazały zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC 10x wyższe niż u ludzi), natomiast dawka bez efektów nowotworowych odpowiadała 7-krotnej ekspozycji u ludzi. U naczelnych podawanie dawek 25-125 mg/kg mc./dobę (AUC 1-3x wyższe niż u ludzi) wiązało się z kamicą żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu, jednak stężenia tych metabolitów u ludzi pozostawały znacznie niższe (6% stężenia u małp) i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, gruczolak nadnerczy, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, neurotoksyczność, opóźnienie mineralizacji kości, potencjał genotoksyczny, profil toksyczności, rak nadnerczy, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tractiva 30 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu, substancji czynnej preparatu Tractiva, obejmują szeroki zakres badań toksykologicznych, genotoksycznych oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Wyniki nie wskazują na istotne zagrożenia przy stosowaniu terapeutycznych dawek do 30 mg/dobę. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg m.c./dobę (AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi), kamicę żółciową u małp przy dawkach 25-125 mg/kg m.c./dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi) oraz zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg m.c./dobę (AUC 10-krotnie wyższe niż u ludzi). Ekspozycja niepowodująca nowotworów odpowiadała 7-krotnej ekspozycji u ludzi. Nie stwierdzono neurotoksyczności ani genotoksyczności, a profil toksyczności u młodych zwierząt był porównywalny z dorosłymi.
arypiprazol, badanie toksykologiczne, działanie teratogenne, ekspozycja subterapeutyczna, genotoksyczność, gruczolak nadnercza, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolity arypiprazolu, mineralizacja kości, nadnercza, nowotwór nadnerczy, potencjał genotoksyczny, stan stacjonarny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, Tractiva, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Arpixor 30 mg

Aripiprazol, substancja czynna leku Arpixor, przeszedł szerokie badania przedkliniczne obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję i rozwój. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Toksyczne efekty obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane, np. u szczurów dawki 20-60 mg/kg m.c./dobę (AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi) powodowały toksyczny wpływ na nadnercza, a dawka 60 mg/kg m.c./dobę (AUC >10-krotnie wyższe) zwiększała częstość nowotworów nadnerczy. U małp dawki 25-125 mg/kg m.c./dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi) wywoływały kamicę żółciową z powodu odkładania siarczanowych metabolitów, jednak stężenia tych metabolitów u ludzi przy dawce 30 mg/dobę nie przekraczały 6% stężeń obserwowanych u małp i były znacznie poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
aripiprazol, badania farmakologiczne, badania toksykologiczne, genotoksyczność, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości, neurotoksyczność, obumieranie komórek, rak nadnerczy, teratogenność, toksyczność, toksyczność matczyna, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apra 15 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne arypiprazolu, substancji czynnej leku Apra, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach na szczurach zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę, co odpowiada ekspozycji AUC 3-10-krotnie wyższej niż u ludzi po maksymalnej dawce klinicznej. Zwiększona częstość nowotworów nadnerczy wystąpiła jedynie przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotne względem ludzi). U małp stwierdzono kamicę żółciową przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, z ekspozycją AUC 1-3 razy wyższą niż u ludzi, jednak stężenia metabolitów w żółci ludzkiej pozostawały znacznie poniżej progu rozpuszczalności in vitro. Profil toksyczności u młodych zwierząt był zbliżony do dorosłych, bez dowodów neurotoksyczności czy negatywnego wpływu na rozwój.
arypiprazol, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak nadnerczy, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, obumieranie komórek miąższowych, profil toksyczności, rak nadnerczy, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na reprodukcję
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aricogan 10 mg

Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa arypiprazolu (Aricogan) obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych, genotoksyczności, karcinogenności oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Wyniki wskazują, że działania toksyczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi (np. 20-60 mg/kg mc./dobę u szczurów, co odpowiada 3-10-krotnej ekspozycji AUC w stosunku do ludzi). Zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów, zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (ponad 10-krotna ekspozycja AUC względem ludzi) oraz kamicę żółciową u małp przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, jednak stężenia metabolitów w żółci ludzi były znacznie niższe (do 6% stężenia małp). Nie wykazano neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój młodych zwierząt, a badania genotoksyczności potwierdziły brak właściwości genotoksycznych arypiprazolu.
arypiprazol, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, lipofuscyna, margines bezpieczeństwa, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, profil bezpieczeństwa, rak nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność u samic ciężarnych, toksyczny wpływ na nadnercza, toksyczny wpływ na reprodukcję, właściwości genotoksyczne, wpływ na reprodukcję i rozwój, wpływ teratogenny, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Everolimus Synthon 2,5 mg

Dane niekliniczne dotyczące ewerolimusu wskazują na brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy ekspozycji terapeutycznej, choć działania toksyczne obserwowano przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi. W badaniach przedklinicznych zidentyfikowano narządy docelowe, takie jak układ rozrodczy (zwyrodnieniowe zmiany w jądrach, zmniejszona liczba plemników, zanik macicy), płuca (zwiększona liczba makrofagów w pęcherzykach), trzustka (degranulacja i wakuolizacja komórek zewnątrzwydzielniczych, zwyrodnienie komórek Langerhansa), oczy (zmętnienia przednich szwów soczewki u szczurów) oraz nerki (nasilenie lipofuscynozy i wodonercza u szczurów i myszy). Ewerolimus zaostrzał także przebieg chorób współistniejących, takich jak przewlekłe zapalenie mięśnia sercowego, zakażenia wirusem Coxsackie, kokcydiami oraz zmiany skórne. Wpływ na płodność samców szczurów był odwracalny, przy dawkach ≥0,5 mg/kg m.c. obserwowano zmiany morfologiczne jąder, a przy 5 mg/kg zmniejszenie ruchliwości plemników i stężenia testosteronu. U samic dawki ≥0,1 mg/kg (około 4% AUC0-24h u pacjentów) powodowały zwiększoną liczbę poronień, a ewerolimus przenikał przez łożysko wykazując toksyczność embrionalną i teratogenną (np. rozszczep mostka) przy dawkach 0,3–0,9 mg/kg u szczurów oraz zwiększał resorpcje u królików.
badanie kancerogenności, degranulacja i wakuolizacja, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, ewerolimus, genotoksyczność, jądro, kancerogenność, kokcydia, komórki Langerhansa, komórki zewnątrzwydzielnicze, lipofuscyna, makrofagi pęcherzykowe, morfologia jąder, najądrze, płodność męska, poronienie, resorpcja płodu, rozszczep mostka, ruchliwość plemników, śmiertelność płodowa, testosteron w osoczu, toksyczność embrionalna, toksyczność narządowa, toksyczność zarodkowa, układ rozrodczy, wada wrodzona, wirus Coxsackie, wodonercze, zakażenie żołądkowo-jelitowe, zanik macicy, zapalenie mięśnia sercowego, zmętnienie soczewki
Leksykon substancji czynnych
Arypiprazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Dane niekliniczne dotyczące arypiprazolu, uzyskane z badań farmakologicznych bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa, nie wykazują istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Toksyczne efekty, takie jak toksyczny wpływ na nadnercza (gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych) u szczurów, obserwowano przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę, co odpowiada ekspozycji 3-10 razy wyższej niż AUC u ludzi po maksymalnej dawce. Zwiększona częstość raków nadnerczy i gruczolaków u samic szczurów wystąpiła przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (10-krotna ekspozycja względem AUC u ludzi). U małp podawano dawki 25-125 mg/kg mc./dobę, co skutkowało kamicą żółciową związaną z odkładaniem metabolitów arypiprazolu; ekspozycja wynosiła 1-3 razy AUC u ludzi lub 16-81 razy wg przeliczenia mg/m² pc. W badaniach rozwojowych odnotowano opóźnienie mineralizacji kości i potencjalny efekt teratogenny u szczurów i królików przy dawkach przekraczających 3-11-krotnie AUC u ludzi.
arypiprazol, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka subterapeutyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolit arypiprazolu, mineralizacja kości, nadnercze, neurotoksyczność, pole pod krzywą, rak nadnerczy, rakotwórczość, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, toksyczność subchroniczna, toksyczny wpływ na rozród, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aricogan 5 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu, substancji czynnej leku Aricogan, wykazały brak istotnych zagrożeń przy stosowaniu terapeutycznym. Testy obejmowały ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane u ludzi, np. toksyczne zmiany w nadnerczach szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę (3-10× AUC u ludzi), zwiększona częstość raka nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (10× AUC), czy kamica żółciowa u małp przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę (1-3× AUC). Nie wykazano neurotoksyczności ani genotoksyczności, a profil toksyczności u młodych zwierząt był porównywalny z dorosłymi. Wpływ na reprodukcję nie obejmował zaburzeń płodności, jednak odnotowano opóźnienie mineralizacji kości i możliwy efekt teratogenny przy ekspozycjach 3-11× AUC u ludzi.
arypiprazol, dawka subterapeutyczna, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, gruczolak nadnercza, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolit leku, mineralizacja kości, nadnercza, neurotoksyczność, pole pod krzywą stężenia, potencjał genotoksyczny, profil toksyczności, rak nadnerczy, stan stacjonarny, test farmakologiczny bezpieczeństwa, toksyczność ciążowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, wpływ teratogenny, związek siarczanowy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripsan 10 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu, obejmujące badania farmakologiczne, toksykologiczne oraz oceny genotoksyczności, rakotwórczości i wpływu na rozród, nie wykazały istotnego zagrożenia przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi, np. toksyczny wpływ na nadnercza szczurów pojawił się przy dawkach 20-60 mg/kg/dobę przez 104 tygodnie, co odpowiada ekspozycji AUC 3-10-krotnie wyższej niż u ludzi. Zwiększona częstość nowotworów nadnerczy u samic szczurów wystąpiła przy dawce 60 mg/kg/dobę (AUC >10-krotne w stosunku do ludzi), natomiast brak nowotworów obserwowano przy ekspozycji odpowiadającej 7-krotnej dawce ludzkiej. U małp podawano dawki 25-125 mg/kg/dobę, co skutkowało kamicą żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów, przy ekspozycji AUC 1-3-krotnie wyższej niż u ludzi stosujących maksymalną dawkę 30 mg/dobę. Stężenie tych metabolitów w żółci ludzkiej nie przekraczało 6% wartości obserwowanej u małp, co jest znacznie poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczne, dawka subterapeutyczna, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, gruczolak nadnerczy, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, nadnercza, neurotoksyczność, rak nadnerczy, rakotwórczość, toksyczność ciążowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotna, wpływ na rozród
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aricogan 30 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu, substancji czynnej leku Aricogan, wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach toksyczności wielokrotnej dawki, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój nie zaobserwowano zagrożeń klinicznych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom stosowanym u ludzi (maksymalna dawka 30 mg/dobę). Toksyczne efekty, takie jak gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych nadnerczy u szczurów, pojawiały się przy dawkach 20-60 mg/kg/dobę, co odpowiada 3-10-krotnej ekspozycji AUC w stosunku do ludzi. U samic szczurów dawka 60 mg/kg/dobę (ponad 10-krotna ekspozycja AUC) wiązała się ze zwiększoną częstością raka i gruczolaków nadnerczy. W badaniach na małpach dawki 25-125 mg/kg/dobę (1-3x AUC u ludzi) powodowały kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu, jednak stężenia tych metabolitów w żółci ludzkiej były znacznie niższe (6% stężenia u małp) i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, AUC, badanie farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolit, mineralizacja kości, nadnercza, neurotoksyczność, rak nadnerczy, reprodukcja i rozwój, stan stacjonarny, toksyczność, toksyczność rozwojowa, układ żółciowy, właściwość genotoksyczna, związki siarczanowe
Leksykon chorób i schorzeń
Plamy starcze (plamy wątrobowe) – Etiologia i przyczyny

Plamy starcze (lentigines solares) to hiperpigmentacyjne zmiany skórne, powstające głównie na skutek przewlekłej ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Mechanizm ich powstawania opiera się na aktywacji melanocytów i nadprodukcji melaniny, której stężenie w plamach jest około dwukrotnie wyższe niż w otaczającej skórze. Wiek powyżej 40 lat zwiększa ryzyko ich rozwoju ze względu na zmniejszoną zdolność regeneracji skóry i zmiany w dystrybucji melanocytów. Czynniki genetyczne (m.in. geny IRF4, MC1R, ASIP, BNC2) oraz zmiany hormonalne (ciąża, menopauza, doustne środki antykoncepcyjne) również wpływają na podatność na powstawanie plam starczych. Dodatkowo, parakrynne czynniki melanogenne, takie jak KGF/FGF7, HGF, SCF/KITL i EDN1, stymulują melanocyty do zwiększonej produkcji melaniny.
czynnik komórek macierzystych, czynnik melanogenny, czynnik wzrostu hepatocytów, czynnik wzrostu keratynocytów, doustny środek antykoncepcyjny, endotelina, fibroblast, genomowe skanowanie asocjacyjne, hiperpigmentacja, karnacja, keratynocyt, lentigo solaris, lipofuscyna, melanina, melanocyt, naprawa DNA, opalenizna, pigmentacja skóry, plama starcza, plama wątrobowa, promieniowanie ultrafioletowe, radioterapia, skala Fitzpatricka, stres oksydacyjny, wolny rodnik
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aribit ODT 10 mg

Bezpieczeństwo arypiprazolu zostało potwierdzone w standardowych badaniach przedklinicznych, obejmujących ocenę farmakologiczną, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa. Toksyczne efekty, takie jak uszkodzenia nadnerczy u szczurów (dawki 20-60 mg/kg mc./dobę, AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi przy maksymalnej dawce), czy kamica żółciowa u małp (dawki 25-125 mg/kg mc./dobę, AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi), występowały jedynie przy ekspozycjach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne. Arypiprazol nie wykazuje właściwości genotoksycznych, co eliminuje ryzyko uszkodzeń DNA i potencjalnego rozwoju nowotworów. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono zaburzeń płodności, jednak odnotowano toksyczny wpływ na rozwój płodowy, w tym opóźnienie mineralizacji kości i możliwe działanie teratogenne przy dawkach subterapeutycznych u szczurów oraz przy ekspozycji 3-11-krotnie wyższej niż u ludzi u królików.
Aribit ODT, arypiprazol, badanie genotoksyczności, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, lipofuscyna, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil toksyczności, rak nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie DNA
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripsan 15 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu, substancji czynnej leku Aripsan, wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek klinicznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie ujawniły istotnych działań niepożądanych w warunkach klinicznych. W badaniach długoterminowych u szczurów zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza przy dawkach 20-60 mg/kg/dobę, co odpowiada ekspozycji AUC 3-10-krotnie wyższej niż u ludzi po maksymalnej dawce. Zwiększona częstość raków nadnerczy u samic szczurów wystąpiła przy dawce 60 mg/kg/dobę (AUC >10-krotne względem ludzi), natomiast margines bezpieczeństwa klinicznego oceniono na 7-krotną ekspozycję AUC. U małp stwierdzono kamicę żółciową przy dawkach 25-125 mg/kg/dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi), jednak stężenia metabolitów w żółci u ludzi były znacznie niższe (6% stężenia małp), co minimalizuje ryzyko podobnych efektów.
arypiprazol, badania przedkliniczne, dawka maksymalna zalecana, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak nadnerczy, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, lipofuscyna, martwica komórek miąższowych, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, potencjał rakotwórczy, rak nadnerczy, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotna, związki siarczanowe
Leksykon substancji czynnych
Ewerolimus – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Ewerolimus, stosowany w lekach takich jak Aderolio, Everolimus Sandoz i Everolimus Synthon, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność ukierunkowaną na układ rozrodczy (zwyrodnienie kanalików plemnikotwórczych, zmniejszenie nasienia, zanik macicy), płuca (zwiększenie makrofagów pęcherzykowych), oczy (zmętnienia soczewki u szczurów), trzustkę (degranulacja i wakuolizacja komórek egzokrynowych, degeneracja komórek wysp trzustkowych u małp) oraz nerki (nasilenie spichrzania lipofuscyn u szczurów, nasilenie zmian chorobowych u myszy). Ewerolimus może nasilać przewlekłe choroby towarzyszące, takie jak zapalenie mięśnia sercowego u szczurów czy zakażenia wirusowe i bakteryjne u małp i świń miniaturowych. Współpodawanie cyklosporyny zwiększa ekspozycję i toksyczność ewerolimusu, prowadząc do krwotoków i zapalenia tętnic u małp.
Badania reprodukcyjne wykazały, że ewerolimus obniża płodność samców szczurów przy dawkach ≥0,5 mg/kg, ze zmianami takimi jak zmniejszenie ruchliwości i liczby plemników oraz obniżenie stężenia testosteronu, przy dawce 5 mg/kg (w zakresie terapeutycznym). U samic szczurów dawki ≥0,1 mg/kg powodowały zwiększoną utratę zarodków przedimplantacyjnych oraz toksyczność zarodkowo-płodową, objawiającą się zwiększoną śmiertelnością płodów, zmniejszoną masą ciała i wadami rozwojowymi (np. rozszczep mostka) przy dawkach 0,3 i 0,9 mg/kg. U królików obserwowano zwiększone późne resorpcje. Ewerolimus nie wykazuje działania genotoksycznego ani rakotwórczego w badaniach do 2 lat, nawet przy ekspozycjach do 8,6-krotnie wyższych niż u ludzi. Wartości dawki i ekspozycji podane w badaniach są istotne dla oceny ryzyka klinicznego.
bariera łożyskowa, cyklosporyna, degranulacja i wakuolizacja, dystrybucja leku, działanie klastogenne, działanie mutagenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, ewerolimus, kanalik nerkowy, kanalik plemnikotwórczy, lipofuscyna, makrofag pęcherzykowy, najądrze, płodność, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, ruchliwość nasienia, testosteron, toksyczność zarodkowo-płodowa, wirus Coxsackie, wyspa trzustkowa, zanik macicy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie tętnic, zmętnienie soczewki
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Arpixor 5 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu, substancji czynnej leku Arpixor, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania obejmowały ocenę farmakologiczną bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Toksyczne efekty, takie jak uszkodzenia nadnerczy u szczurów (dawki 20-60 mg/kg m.c./dobę, AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi) oraz zwiększona częstość nowotworów nadnerczy przy dawce 60 mg/kg m.c./dobę (AUC >10-krotnie wyższe), występowały jedynie przy ekspozycjach znacznie przekraczających maksymalne dawki kliniczne. W badaniach na małpach obserwowano kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu przy dawkach 25-125 mg/kg m.c./dobę, przy ekspozycji AUC 1-3 razy wyższej niż u ludzi, jednak stężenia tych metabolitów w żółci ludzkiej były znacznie niższe (6% stężenia małp) i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, badanie genotoksyczności, działanie teratogenne, genotoksyczność, hydroksylowane metabolity, kamica żółciowa, lipofuscyna, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rak nadnerczy, stan stacjonarny, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aderolio 0,5 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne ewerolimusu wykazały specyficzne działania toksyczne głównie na układ rozrodczy męski i żeński, manifestujące się zwyrodnieniem kanalików plemnikotwórczych, zmniejszoną zawartością nasienia w najądrzach oraz zanikiem macicy. Dodatkowo obserwowano zmętnienia przednich szwów soczewki oraz zwiększoną liczbę makrofagów pęcherzykowych w płucach szczurów. Niewielkie zmiany nerkowe u gryzoni były związane z nasileniem spichrzania lipofuscyn, jednak u małp i świń miniaturowych nie stwierdzono toksyczności nerek. Ewerolimus nasilał także przewlekłe choroby towarzyszące, takie jak zapalenie mięśnia sercowego u szczurów czy zakażenia wirusem Coxsackie u małp, przy ekspozycji terapeutycznej lub wyższej. Interakcje z cyklosporyną prowadziły do zwiększenia ekspozycji i toksyczności ewerolimusu, z obserwacją krwotoków i zapalenia tętnic u małp.
bariera łożyska, cyklosporyna, dysfagia, dystrybucja leku, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, embriotoksyczność, immunosupresja, kanaliki nerkowe, lipofuscyna, makrofagi pęcherzykowe, najądrza, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, wirus Coxsackie, zanik macicy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie tętnic, zmętnienie soczewki
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripiprazole Aurovitas 15 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu, obejmujące badania farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję, nie wskazują na istotne zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Toksyczne efekty zaobserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane u ludzi, m.in. toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów (20-60 mg/kg mc./dobę, ekspozycja AUC 3-10-krotnie wyższa niż u ludzi) oraz kamicę żółciową u małp (25-125 mg/kg mc./dobę, ekspozycja AUC 1-3-krotnie wyższa niż u ludzi). W badaniach na szczurach odnotowano zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (ekspozycja AUC 10-krotnie wyższa niż u ludzi), natomiast u małp stężenia metabolitów w żółci były znacznie wyższe niż u ludzi, jednak ryzyko kamicy żółciowej u ludzi jest niskie ze względu na znacznie niższe stężenia sprzężonych metabolitów (do 6% stężenia małpiej żółci). Badania genotoksyczności nie wykazały właściwości genotoksycznych arypiprazolu.
arypiprazol, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, barwnik lipofuscyny, dawka subterapeutyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, lipofuscyna, mineralizacja kości płodu, nadnercze, nowotwór nadnerczy, obumieranie komórek miąższowych, pole pod krzywą AUC, profil bezpieczeństwa leku, rakotwórczość, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, związek hydroksylowany
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aderolio 1 mg

Badania przedkliniczne ewerolimusu wykazały istotne efekty toksyczne, zwłaszcza w układzie rozrodczym zwierząt laboratoryjnych, obejmujące zwyrodnienie kanalików plemnikotwórczych, zmniejszenie zawartości nasienia w najądrzach oraz zanik macicy. Wpływ na płodność samców szczura był dawkozależny, przy dawkach ≥0,5 mg/kg m.c. obserwowano zmiany morfologiczne jąder, a dawka 5 mg/kg m.c. (w zakresie terapeutycznym) powodowała zmniejszenie ruchliwości nasienia, redukcję liczby plemników oraz obniżenie stężenia testosteronu, skutkując odwracalnym obniżeniem płodności. U samic nie stwierdzono wpływu na płodność, jednak ewerolimus przenika przez barierę łożyska, wywołując toksyczność zarodkowo-płodową już przy dawkach 0,3–0,9 mg/kg m.c., manifestującą się zwiększoną śmiertelnością płodów, zmniejszoną masą ciała oraz wadami rozwojowymi, w tym rozszczepem mostka. Dodatkowo, u szczurów i królików odnotowano zmiany w płucach, oczach oraz przewlekłe zapalenia mięśnia sercowego i infekcje bakteryjne i wirusowe, nasilane przy ekspozycji terapeutycznej lub wyższej.
bariera łożyskowa, cyklosporyna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, embriotoksyczność, ewerolimus, genotoksyczność, kanalik nerkowy, kancerogenność, lipofuscyna, makrofag pęcherzykowy, męski układ rozrodczy, najądrze, płodność, potencjał rakotwórczy, przewlekłe zapalenie mięśnia sercowego, resorpcja płodu, rozszczep mostka, ruchliwość nasienia, stężenie terapeutyczne, testosteron, toksyczność narządowa, toksyczność zarodkowo-płodowa, wirus Coxsackie, wpływ na rozrodczość, zanik macicy, zapalenie tętnic, ziarniniak, zmętnienie soczewki, zwyrodnienie kanalików plemnikotwórczych
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tractiva 15 mg

Przedkliniczne badania arypiprazolu wykazały, że stosowanie terapeutycznych dawek leku jest bezpieczne, bez istotnych działań toksycznych u ludzi. W badaniach na szczurach, przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę (AUC 3-10 razy wyższe niż u ludzi), zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza, w tym gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych. U samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC 10-krotnie wyższe niż u ludzi) stwierdzono zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy. W badaniach na małpach (25-125 mg/kg mc./dobę, AUC 1-3 razy wyższe niż u ludzi) odnotowano kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu, jednak stężenia tych związków u ludzi przy dawce 30 mg/dobę były znacznie niższe (6% stężenia u małp) i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro. Badania genotoksyczności potwierdziły brak właściwości genotoksycznych arypiprazolu.
arypiprazol, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, genotoksyczność, gruczolak nadnercza, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolit hydroksylowany, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, obumieranie komórek miąższowych, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność rozwojowa, toksyczny wpływ na rozród, wpływ na reprodukcję, związki siarczanowe sprzężone
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apra-swift 30 mg

Produkt leczniczy Apra-swift, zawierający arypiprazol, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania. Badania toksykologiczne wykazały, że istotne działania niepożądane pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi (od 3 do 81 razy wyższe AUC). Najważniejsze obserwacje obejmowały toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów (20-60 mg/kg m.c./dobę, 3-10× AUC ludzkiej dawki), zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy u samic szczurów (60 mg/kg m.c./dobę, 10× AUC), kamicę żółciową u małp (25-125 mg/kg m.c./dobę, 1-3× AUC) oraz toksyczny wpływ na rozwój płodu, w tym opóźnienie mineralizacji kości i możliwy efekt teratogenny u szczurów i królików przy ekspozycji subterapeutycznej i 3-11× AUC ludzkiej dawki. Nie stwierdzono neurotoksyczności ani genotoksyczności, a profil toksyczności u młodych zwierząt był porównywalny z dorosłymi.
Apra-swift, arypiprazol, AUC, badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, karcynogenność, lipofuscyna, margines bezpieczeństwa, metabolity arypiprazolu, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, obumieranie komórek miąższowych, opóźnienie mineralizacji kości, profil bezpieczeństwa leku, rak nadnerczy, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, toksyczność wątrobowo-żółciowa, toksyczny wpływ na reprodukcję, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripiprazole Aurovitas 15 mg

Przedkliniczne badania arypiprazolu, substancji czynnej leku Aripiprazole Aurovitas, wykazały brak istotnych zagrożeń dla ludzi w warunkach klinicznych. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane u ludzi, co ogranicza ich znaczenie kliniczne. U szczurów poddanych 104-tygodniowej ekspozycji na dawki 20-60 mg/kg mc./dobę stwierdzono toksyczny wpływ na nadnercza (gromadzenie lipofuscyny, obumieranie komórek), przy ekspozycji 3-10-krotnie wyższej niż u ludzi. U samic szczurów dawka 60 mg/kg mc./dobę wiązała się ze zwiększoną częstością raków nadnerczy, przy ekspozycji przekraczającej 10-krotnie ludzką. U małp podawano dawki 25-125 mg/kg mc./dobę, co skutkowało kamicą żółciową z powodu odkładania siarczanowych metabolitów; jednak stężenia tych metabolitów u ludzi przy dawce 30 mg/dobę były 6% wartości obserwowanych u małp i znacznie poniżej granicy rozpuszczalności in vitro. Badania toksyczności wielokrotnej u młodych szczurów i psów nie wykazały neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój.
arypiprazol, badania toksykologiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity arypiprazolu, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, NOAEL, potencjał genotoksyczny, profil toksyczności, toksyczność, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność nadnerczy, toksyczność rozwojowa, układ żółciowy, związki siarczanowe
Leksykon chorób i schorzeń
Choroby siatkówki – Patofizjologia i mechanizm

Choroby siatkówki, w tym neowaskularyzacja siatkówki (NV) i neowaskularyzacja podsiatkówkowa, są wynikiem złożonych mechanizmów molekularnych, w których kluczową rolę odgrywa czynnik indukowany hipoksją-1 (HIF-1). HIF-1 zwiększa ekspresję genów takich jak VEGF, angiopoetyna 2 i VE-PTP, co prowadzi do patologicznej angiogenezy. Neowaskularyzacja naczyniówkowa jest szczególnie związana z podwyższonym poziomem VEGF i Angpt2 oraz uszkodzeniem błony Brucha i nabłonka barwnikowego siatkówki. W terapii stosuje się inhibitory VEGF, a także rozwijane są terapie genowe wykorzystujące wektory AAV, np. AVA-101 (gen sFLT-1) i SPK-RPE65, które mają na celu hamowanie neowaskularyzacji i leczenie dziedzicznych dystrofii siatkówki. Ponadto, dysfunkcja bariery krew-siatkówka (BRB) i rola pęcherzyków pozakomórkowych (EVs) w modulacji mikrośrodowiska siatkówki są istotne w patogenezie retinopatii cukrzycowej (DR) i zwyrodnienia plamki żółtej (AMD).
angiopoetyna, bariera krew-siatkówka, błona Brucha, choroba Coatsa, choroba Stargardta, choroideremia, czynnik indukowany hipoksją, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, długie niekodujące RNA, dystrofia czopkowo-pręcikowa, lipofuscyna, mikroRNA, nabłonek barwnikowy siatkówki, neowaskularyzacja naczyniówkowa, neowaskularyzacja podsiatkówkowa, neowaskularyzacja siatkówki, obrzęk plamki żółtej, pęcherzyki pozakomórkowe, reaktywne formy tlenu, retinitis pigmentosa, retinopatia cukrzycowa, terapia antyretrowirusowa, terapia genowa, wektor wirusowy, zapalenie siatkówki, zwyrodnienie plamki żółtej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole +pharma 15 mg

Arypiprazol wykazuje wysoką biodostępność po podaniu doustnym (87%) oraz szybkie osiąganie maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 3-5 godzin, niezależnie od spożycia posiłków. Lek charakteryzuje się szeroką dystrybucją (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) i wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (>99%, głównie albuminy). Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, które katalizują dehydrogenację, hydroksylację oraz N-dealkilację. Aktywny metabolit dehydroarypiprazol stanowi około 40% AUC leku, co ma istotne znaczenie farmakodynamiczne. Okres półtrwania arypiprazolu jest zmienny i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów CYP2D6 oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów, co wpływa na dawkowanie i monitorowanie terapii. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy, z wydalaniem 60% radioaktywnego materiału z kałem i 27% z moczem, przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane w formie niezmienionej z moczem.
arypiprazol, biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dystrybucja, działanie teratogenne, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, genotoksyczność, hydroksylacja, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, kamica żółciowa, klirens, klirens wątrobowy, lipofuscyna, metabolizm, metabolizm przedukładowy, mineralizacja kości, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, rakotwórczość, szybki metabolizer, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wchłanianie, wiązanie z białkami surowicy, wolny metabolizer
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tractiva 20 mg

Przedkliniczne badania arypiprazolu, substancji czynnej leku Tractiva, wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane dawki kliniczne, co potwierdza ograniczone ryzyko działań niepożądanych w praktyce. U szczurów podawanie dawek 20-60 mg/kg mc./dobę przez 104 tygodnie skutkowało toksycznym wpływem na nadnercza, w tym gromadzeniem lipofuscyny i obumieraniem komórek miąższowych, przy ekspozycji AUC 3-10-krotnie wyższej niż u ludzi. Zwiększona częstość nowotworów nadnerczy u samic szczurów wystąpiła przy dawce 60 mg/kg mc./dobę, odpowiadającej ekspozycji AUC ponad 10-krotnie wyższej niż u ludzi, przy czym brak nowotworów przy ekspozycji 7-krotnie wyższej niż u ludzi. U małp zaobserwowano kamicę żółciową po dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, przy ekspozycji AUC 1-3 razy wyższej niż u ludzi, jednak stężenia metabolitów w żółci u ludzi były znacznie niższe (6%) niż u zwierząt i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, dawka subterapeutyczna, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak nadnerczy, kamica żółciowa, komórki miąższowe nadnerczy, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, potencjał rakotwórczy, stan stacjonarny, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Explemed 15 mg

Przeprowadzone badania przedkliniczne arypiprazolu wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych przy stosowaniu dawek terapeutycznych u ludzi. W badaniach długoterminowych u szczurów podawanie dawek 20-60 mg/kg mc./dobę przez 104 tygodnie (3-10-krotna ekspozycja AUC względem maksymalnej dawki u ludzi) skutkowało toksycznym wpływem na nadnercza, w tym gromadzeniem lipofuscyny i obumieraniem komórek miąższowych. U samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (>10-krotna ekspozycja AUC) zaobserwowano zwiększoną częstość raków nadnerczy i gruczolaków. W badaniach na małpach dawki 25-125 mg/kg mc./dobę (1-3-krotna ekspozycja AUC względem ludzi) indukowały kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu. Nie stwierdzono neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój młodych zwierząt, a badania genotoksyczności potwierdziły brak właściwości genotoksycznych substancji czynnej.
arypiprazol, AUC w stanie stacjonarnym, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, ekspozycja farmakologiczna, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, lipofuscyna, martwica komórek miąższowych, metabolity hydroksylowane, neurotoksyczność, opóźnienie mineralizacji kości, rak nadnerczy, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa płodu, właściwość genotoksyczna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tractiva 10 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne arypiprazolu, substancji czynnej leku Tractiva, wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy ekspozycjach odpowiadających lub niższych niż maksymalne dawki terapeutyczne. W badaniach wielokrotnego podawania u szczurów (20-60 mg/kg mc./dobę) zaobserwowano toksyczne zmiany w nadnerczach, takie jak gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych, przy ekspozycji 3-10-krotnie wyższej niż u ludzi. U samic szczurów w dawce 60 mg/kg mc./dobę (10-krotna ekspozycja względem ludzi) stwierdzono zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy. U małp podawano dawki 25-125 mg/kg mc./dobę, co odpowiada ekspozycji 1-3 lub 16-81-krotnie wyższej niż u ludzi, gdzie zaobserwowano kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu w żółci. W badaniach genotoksyczności arypiprazol nie wykazał działania mutagennego, a profil toksyczności u młodych zwierząt był porównywalny z dorosłymi, bez dowodów neurotoksyczności czy negatywnego wpływu na rozwój.
arypiprazol, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, karcynogenność, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolity arypiprazolu, mineralizacja kości, nadnercza, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, profil bezpieczeństwa leku, teratogenność, toksyczność ciążowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Everolimus Synthon 10 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ewerolimusu wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy dawkach terapeutycznych, choć toksyczność obserwowano przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi. Główne narządy docelowe toksyczności to układ rozrodczy (zwyrodnieniowe zmiany w jądrach, zmniejszona liczba plemników, zanik macicy), płuca (zwiększona liczba makrofagów w pęcherzykach), trzustka (degranulacja i wakuolizacja komórek zewnątrzwydzielniczych, zwyrodnienie komórek Langerhansa) oraz oczy (zmętnienia soczewki u szczurów). Dodatkowo, u szczurów i myszy obserwowano zmiany nerkowe, a u zwierząt z chorobami współistniejącymi ewerolimus nasilał przebieg tych schorzeń. W badaniach płodności u samców szczurów dawki ≥0,5 mg/kg m.c. powodowały zmiany morfologiczne jąder, a dawki 5 mg/kg m.c. obniżały ruchliwość plemników i stężenie testosteronu, co skutkowało ograniczeniem płodności; efekty te były odwracalne po odstawieniu leku. U samic dawki ≥0,1 mg/kg zwiększały częstość poronień, a lek przenikał przez łożysko, wywołując toksyczność embrionalną i płodową, w tym zwiększoną śmiertelność płodów, zmniejszoną masę oraz wady rozwojowe przy dawkach 0,3–0,9 mg/kg m.c.
degranulacja komórek, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, ekspozycja u człowieka, genotoksyczność, kokcydioza, komórki Langerhansa, komórki zewnątrzwydzielnicze, lipofuscyna, makrofagi pęcherzykowe, masa płodu, nabłonek cewek nerkowych, płodność samców, poronienie, resorpcja płodu, rozszczep mostka, ruchliwość plemników, śmiertelność płodów, testosteron w osoczu, toksyczność dla płodu, toksyczność embrionalna, toksyczność embrionalno-płodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, wirus Coxsackie, zanik macicy, zapalenie mięśnia sercowego, zmętnienie soczewki, zmiany szkieletowe, zwyrodnieniowe zmiany jąder
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aryfrenix 15 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu, substancji czynnej leku Aryfrenix, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny wpływu na reprodukcję i rozwój. Wyniki wskazują na brak istotnego ryzyka dla człowieka przy stosowaniu dawek klinicznych, gdyż toksyczne efekty pojawiały się jedynie przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej maksymalne dawki zalecane u ludzi. W badaniach na szczurach (20-60 mg/kg/dobę) zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza (lipofuscyna, obumieranie komórek miąższowych) przy ekspozycji 3-10 razy wyższej niż u ludzi (AUC). U samic szczurów poddanych dawce 60 mg/kg/dobę stwierdzono zwiększoną częstość raka nadnerczy przy ekspozycji 10-krotnie przekraczającej ludzką (AUC). W badaniach na małpach (25-125 mg/kg/dobę) odnotowano kamicę żółciową związaną z odkładaniem sprzężonych związków siarczanowych hydroksymetabolitów, przy ekspozycji 1-3 razy wyższej niż u ludzi (AUC), jednak stężenia tych związków w żółci ludzkiej były znacznie niższe (6% stężenia małp). Arypiprazol nie wykazał działania genotoksycznego, a wpływ na reprodukcję był ograniczony do opóźnienia mineralizacji kości u szczurów przy dawkach subterapeutycznych oraz możliwego działania teratogennego u królików przy dawkach 3-11 razy wyższych niż u ludzi (AUC).
arypiprazol, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, dawka subterapeutyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak nadnercza, hydroksymetabolit, kamica żółciowa, lipofuscyna, mineralizacja kości, nadnercze, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, płodność, potencjał rakotwórczy, toksyczność wielokrotna, wartość AUC, żółć, związek siarczanowy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apiprax 15 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu, substancji czynnej leku Apiprax, obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych i toksykologicznych, które nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Toksyczność po podaniu wielokrotnym ujawniała się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki kliniczne, m.in. toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę (AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi), zwiększona częstość nowotworów nadnerczy przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotnie wyższe), oraz kamica żółciowa u małp przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi). W badaniach na młodych zwierzętach nie stwierdzono neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój, a badania genotoksyczności potwierdziły brak właściwości genotoksycznych arypiprazolu.
arypiprazol, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, ocena farmakologiczna bezpieczeństwa, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rak nadnerczy, toksyczność, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Arpixor 15 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych oraz oceny wpływu na rozród i rozwój. Wyniki nie wskazują na istotne ryzyko dla pacjentów przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych. Toksyczne efekty obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki kliniczne, m.in. toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg m.c./dobę (3-10-krotna ekspozycja AUC względem ludzi), zwiększona częstość raków nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg m.c./dobę (>10-krotna ekspozycja AUC), oraz kamica żółciowa u małp przy dawkach 25-125 mg/kg m.c./dobę (1-3-krotna ekspozycja AUC lub 16-81-krotna wg mg/m²). W badaniach genotoksyczności arypiprazol nie wykazał działania genotoksycznego, a profil toksyczności u młodych zwierząt był porównywalny z dorosłymi, bez neurotoksyczności.
arypiprazol, AUC w stanie stacjonarnym, badania in vitro, badania toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, genotoksyczność, gruczolak nadnercza, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity arypiprazolu, mineralizacja kości, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, potencjał rakotwórczy, profil toksyczności, rak nadnerczy, toksyczność matczyna, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, właściwości genotoksyczne, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aricogan 15 mg

Przedkliniczne badania arypiprazolu, substancji czynnej leku Aricogan, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych u ludzi (5-30 mg/dobę). Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki kliniczne, tj. 3-10-krotnej ekspozycji (AUC) u szczurów, gdzie stwierdzono toksyczny wpływ na nadnercza (gromadzenie lipofuscyny, obumieranie komórek miąższowych) oraz u samic szczurów przy 10-krotnej ekspozycji zwiększoną częstość raka nadnerczy. U małp zaobserwowano kamicę żółciową przy ekspozycji 1-3 razy większej niż u ludzi, jednak stężenie metabolitów w żółci człowieka było jedynie na poziomie 6% wartości obserwowanej u małp, co wskazuje na ograniczone ryzyko kliniczne. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności arypiprazolu.
arypiprazol, badanie genotoksyczności, dawka subterapeutyczna, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity arypiprazolu, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, potencjał mutagenny, rak nadnerczy, stan stacjonarny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność u samic ciężarnych, wartość AUC, wpływ na nadnercza, związki hydroksylowane
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aderolio 0,25 mg

Ewerolimus, substancja czynna leku Aderolio, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność ukierunkowaną głównie na układ rozrodczy (zarówno męski, jak i żeński), płuca, oczy oraz nerki u różnych gatunków zwierząt. U szczurów obserwowano zwyrodnienie kanalików plemnikotwórczych, zmniejszenie ruchliwości i liczby plemników oraz obniżenie stężenia testosteronu przy dawkach ≥0,5 mg/kg mc., co prowadziło do odwracalnego zmniejszenia płodności. W płucach szczurów stwierdzono zwiększenie liczby makrofagów pęcherzykowych, a w oczach zmętnienia soczewki. W nerkach zmiany były gatunkowo zróżnicowane, bez toksycznego wpływu na nerki małp i świń miniaturowych. Ewerolimus nasilał także przewlekłe choroby towarzyszące, takie jak zapalenie mięśnia sercowego u szczurów czy zakażenia wirusem Coxsackie u małp. Interakcje z cyklosporyną zwiększały ekspozycję i toksyczność ewerolimusu, prowadząc u małp do krwotoków i zapalenia tętnic.
bariera łożyskowa, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, kanalik plemnikotwórczy, kancerogeneza, kościec, lipofuscyna, makrofag pęcherzykowy, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, rozszczep mostka, ruchliwość nasienia, testosteron, wirus Coxsackie, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie tętnic, ziarniniak, zmętnienie soczewki
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripilek 5 mg

Aripiprazol, substancja czynna preparatu Aripilek, przeszedł szerokie badania przedkliniczne obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka przy dawkach terapeutycznych. Toksyczne efekty, takie jak gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych nadnerczy u szczurów, pojawiały się przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 3-10-krotnej ekspozycji AUC w stosunku do maksymalnej dawki u ludzi. Długoterminowo zaobserwowano wzrost częstości nowotworów nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (>10-krotna ekspozycja AUC). W badaniach na naczelnych stwierdzono kamicę żółciową przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, z ekspozycją AUC 1-3 razy wyższą niż u ludzi, jednak stężenia metabolitów w żółci ludzkiej pozostawały znacznie poniżej progu rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, badanie genotoksyczności, dawka subterapeutyczna, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, gruczolak nadnerczy, kamica żółciowa, komórki miąższowe nadnerczy, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, rak nadnerczy, stężenie w żółci, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripiprazole Medical Valley 30 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka w zakresie bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Toksyczne efekty obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. U szczurów poddanych 104-tygodniowemu leczeniu dawkami 20-60 mg/kg mc./dobę (3-10-krotna ekspozycja AUC w porównaniu do ludzi) stwierdzono toksyczny wpływ na nadnercza, w tym gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych, a także zwiększoną częstość występowania raków i gruczolaków nadnerczy przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (10-krotna ekspozycja AUC). Największa ekspozycja bez indukcji nowotworów odpowiadała 7-krotnej ekspozycji u ludzi stosujących zalecane dawki terapeutyczne.
arypiprazol, AUC, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, dawka wielokrotna, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak nadnercza, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, rak nadnerczy, rakotwórczość, samica ciężarna, toksyczność matczyna, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, właściwość genotoksyczna, wpływ na reprodukcję
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripiprazole Sandoz 15 mg

Przedkliniczne badania arypiprazolu, obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję i rozwój, nie wykazały istotnych zagrożeń klinicznych przy stosowaniu terapeutycznym. Toksyczne efekty obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi. U szczurów dawki 20-60 mg/kg mc./dobę przez 104 tygodnie (AUC 3-10x wyższe niż u ludzi) powodowały toksyczny wpływ na nadnercza, a przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC 10x wyższe) u samic zwiększała się częstość raków nadnerczy. U małp dawki 25-125 mg/kg mc./dobę (AUC 1-3x lub 16-81x wyższe w przeliczeniu na mg/m²) indukowały kamicę żółciową związaną z odkładaniem sprzężonych związków siarczanowych hydroksyarypiprazolu, jednak stężenia tych związków u ludzi przy dawce 30 mg/dobę były znacznie niższe i nie przekraczały granicy rozpuszczalności in vitro.
Aripiprazole, arypiprazol, badania genotoksyczności, badania toksykologiczne, dawka subterapeutyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, lipofuscyna, mineralizacja płodowa kości, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, rak nadnerczy, rakotwórczość, stan stacjonarny, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, właściwości genotoksyczne, wpływ na reprodukcję, żółć, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aribit ODT 30 mg

Dane przedkliniczne arypiprazolu, substancji czynnej Aribit ODT, obejmują szeroki zakres badań toksykologicznych, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Toksyczność po wielokrotnym podaniu ujawniała się głównie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane u ludzi (np. 20-60 mg/kg mc./dobę u szczurów, co odpowiada 3-10-krotnej ekspozycji AUC u ludzi). Zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza (gromadzenie lipofuscyny, obumieranie komórek miąższowych) oraz zwiększoną częstość raka nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (10-krotna ekspozycja AUC). U małp stwierdzono kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę (1-3x AUC u ludzi), jednak stężenia tych metabolitów w żółci ludzkiej były znacznie niższe (6% stężenia małp). Badania genotoksyczności wykazały brak właściwości genotoksycznych, a profil toksyczności u młodych zwierząt był porównywalny z dorosłymi, bez dowodów neurotoksyczności czy zaburzeń rozwojowych.
arypiprazol, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, dawka subterapeutyczna, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, rak nadnercza, rakotwórczość, stan stacjonarny, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, wpływ na rozród, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripiprazole +pharma 15 mg

Badania przedkliniczne arypiprazolu wykazały brak istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu klinicznych dawek do 30 mg/dobę. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane, co potwierdzają badania na szczurach (20-60 mg/kg mc./dobę) i małpach (25-125 mg/kg mc./dobę). U szczurów stwierdzono toksyczny wpływ na nadnercza, w tym gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych, a także zwiększoną częstość raków nadnerczy przy dawce 60 mg/kg mc./dobę, co odpowiada ekspozycji AUC przekraczającej 10-krotnie wartość u ludzi. U małp zaobserwowano kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu, jednak stężenia tych metabolitów w żółci ludzkiej przy dawce 30 mg/dobę były znacznie niższe (6%) niż u zwierząt i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro. Badania toksykologiczne na młodych szczurach i psach nie wykazały neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój.
arypiprazol, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak nadnercza, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, potencjał genotoksyczny, rak nadnerczy, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tractiva 5 mg

Przedkliniczne badania arypiprazolu, substancji czynnej preparatu Tractiva, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych i toksykologicznych, w tym oceny bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Wyniki wskazują na brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych, z toksycznymi efektami obserwowanymi jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane (np. toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 3-10-krotnej ekspozycji AUC w stosunku do ludzi). W badaniach długoterminowych u szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (ponad 10-krotna ekspozycja AUC względem ludzi), jednak margines bezpieczeństwa pozostaje wysoki, gdyż dawka bez efektów nowotworowych odpowiadała 7-krotnej ekspozycji u ludzi. U małp stwierdzono kamicę żółciową przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, związane z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu, jednak stężenia tych metabolitów u ludzi przy dawce 30 mg/dobę były znacznie niższe (6% stężenia u małp) i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro, co potwierdza bezpieczeństwo kliniczne.
arypiprazol, badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, genotoksyczność, gruczolak, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, komórki miąższowe nadnerczy, lipofuscyna, metabolit arypiprazolu, mineralizacja kości, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, pole pod krzywą stężenia, potencjał rakotwórczy, profil toksyczności, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na rozród, związek siarczanowy
Leksykon chorób i schorzeń
Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem – Etiologia i przyczyny

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) jest główną przyczyną nieodwracalnej utraty wzroku u osób powyżej 50. roku życia, z częstością występowania około 2% w wieku 50 lat, wzrastającą do 30% po 75. roku życia i 35% u osób powyżej 85 lat. Etiopatogeneza AMD jest wieloczynnikowa, obejmująca predyspozycje genetyczne (polimorfizmy w genach CFH Tyr402His, ARMS2/HTRA1 Ala69Ser oraz genach układu dopełniacza), czynniki środowiskowe (palenie tytoniu zwiększające ryzyko 3-4-krotnie), metaboliczne i związane z wiekiem procesy biologiczne, takie jak stres oksydacyjny, dysfunkcja mitochondriów, zmiany w błonie Brucha oraz akumulacja drusów i beta-amyloidu. Palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze (zwłaszcza powyżej 160/90 mmHg), choroby sercowo-naczyniowe, wysoki poziom cholesterolu i otyłość (BMI >30) znacząco zwiększają ryzyko rozwoju AMD, szczególnie postaci neowaskularnej, która odpowiada za 80-90% ciężkiej utraty wzroku. Dodatkowo, dieta uboga w antyoksydanty i cynk, siedzący tryb życia oraz nadmierne spożycie alkoholu pogarszają przebieg choroby.
badanie AREDS, beta-amyloid, blizna włóknista, błona Brucha, choroba sercowo-naczyniowa, czynnik dopełniacza H, druzy, dysfunkcja mitochondriów, lipofuscyna, lipoproteiny wysokiej gęstości, luteina i zeaksantyna, mokra postać AMD, nabłonek barwnikowy siatkówki, naczyniowy czynnik wzrostu śródbłonka, nadciśnienie tętnicze, neowaskularyzacja, neowaskularyzacja naczyniówkowa, plamka żółta, promieniowanie UV, przewlekły stan zapalny, stres oksydacyjny, terapia genowa, terapia komórkami macierzystymi, układ dopełniacza, uszkodzenie oksydacyjne, wazokonstrykcja, zanik geograficzny, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem