degranulacja komórek
Degranulacja komórek to proces, podczas którego dochodzi do uwolnienia zawartości ziarnistości (granul) komórkowych do przestrzeni zewnątrzkomórkowej lub do cytoplazmy. Jest to kluczowy mechanizm w funkcjonowaniu komórek układu odpornościowego, szczególnie granulocytów (neutrofile, eozynofile, bazofile), komórek tucznych (mastocytów) oraz płytek krwi.
Podczas degranulacji komórki uwalniają biologicznie aktywne substancje, takie jak enzymy proteolityczne, cytokiny, chemokiny, histamina, serotonina, heparyna i inne mediatory zapalenia. Proces ten jest szczególnie istotny w odpowiedzi immunologicznej, reakcjach alergicznych, zwalczaniu patogenów oraz w procesach hemostazy.
W kontekście klinicznym, nadmierna lub nieprawidłowa degranulacja może prowadzić do rozwoju chorób alergicznych (np. astmy, pokrzywki), reakcji anafilaktycznych, chorób autoimmunologicznych oraz zespołów hipereozynofilowych. Z kolei zaburzenia degranulacji, jak w zespole Chédiak-Higashi czy deficycie ziarnistości, mogą skutkować zwiększoną podatnością na infekcje.
Zrozumienie mechanizmów degranulacji komórkowej ma istotne znaczenie w opracowywaniu leków przeciwzapalnych, przeciwalergicznych oraz immunomodulujących, które mogą selektywnie hamować ten proces w określonych komórkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Krka 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wpływ leku na liczne narządy, w tym przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie kory, krwotoki, martwica z włóknieniem), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy żeński (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Działania te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach sunitynibu w osoczu i były w większości odwracalne po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości uznano za związane z farmakologicznym działaniem sunitynibu.
aberracja chromosomalna, aplazja szpiku kostnego, atrezja pęcherzyków jajnikowych, degranulacja komórek, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, przerost przysadki, przewód pokarmowy, rakotwórczość, rozrost mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój postnatalny, śródbłoniak krwionośny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, wady rozwojowe szkieletu, właściwości mutagenne, wydłużenie odstępu QTc, zagnieżdżenie zarodka, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Everolimus Synthon 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ewerolimusu wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy dawkach terapeutycznych, choć toksyczność obserwowano przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi. Główne narządy docelowe toksyczności to układ rozrodczy (zwyrodnieniowe zmiany w jądrach, zmniejszona liczba plemników, zanik macicy), płuca (zwiększona liczba makrofagów w pęcherzykach), trzustka (degranulacja i wakuolizacja komórek zewnątrzwydzielniczych, zwyrodnienie komórek Langerhansa) oraz oczy (zmętnienia soczewki u szczurów). Dodatkowo, u szczurów i myszy obserwowano zmiany nerkowe, a u zwierząt z chorobami współistniejącymi ewerolimus nasilał przebieg tych schorzeń. W badaniach płodności u samców szczurów dawki ≥0,5 mg/kg m.c. powodowały zmiany morfologiczne jąder, a dawki 5 mg/kg m.c. obniżały ruchliwość plemników i stężenie testosteronu, co skutkowało ograniczeniem płodności; efekty te były odwracalne po odstawieniu leku. U samic dawki ≥0,1 mg/kg zwiększały częstość poronień, a lek przenikał przez łożysko, wywołując toksyczność embrionalną i płodową, w tym zwiększoną śmiertelność płodów, zmniejszoną masę oraz wady rozwojowe przy dawkach 0,3–0,9 mg/kg m.c.
degranulacja komórek, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, ekspozycja u człowieka, genotoksyczność, kokcydioza, komórki Langerhansa, komórki zewnątrzwydzielnicze, lipofuscyna, makrofagi pęcherzykowe, masa płodu, nabłonek cewek nerkowych, płodność samców, poronienie, resorpcja płodu, rozszczep mostka, ruchliwość plemników, śmiertelność płodów, testosteron w osoczu, toksyczność dla płodu, toksyczność embrionalna, toksyczność embrionalno-płodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, wirus Coxsackie, zanik macicy, zapalenie mięśnia sercowego, zmętnienie soczewki, zmiany szkieletowe, zwyrodnieniowe zmiany jąder