NF-kB

NF-kB (czynnik jądrowy kappa B) to rodzina czynników transkrypcyjnych odgrywających kluczową rolę w regulacji odpowiedzi immunologicznej, zapalnej, proliferacji komórek oraz apoptozy. W stanie spoczynkowym NF-kB pozostaje w cytoplazmie w kompleksie z białkami inhibitorowymi IκB. Aktywacja szlaku NF-kB następuje w odpowiedzi na różnorodne bodźce, takie jak cytokiny prozapalne (np. TNF-α, IL-1), lipopolisacharydy bakteryjne, wirusy czy stres oksydacyjny.

Mechanizm aktywacji NF-kB obejmuje fosforylację inhibitora IκB przez kinazę IKK, co prowadzi do jego ubikwitynacji i degradacji w proteasomie. Uwolniony NF-kB przemieszcza się do jądra komórkowego, gdzie wiąże się z określonymi sekwencjami DNA i reguluje ekspresję genów docelowych. Szlak ten kontroluje transkrypcję genów kodujących cytokiny, chemokiny, cząsteczki adhezyjne, enzymy oraz białka antyapoptotyczne.

Zaburzenia regulacji aktywności NF-kB są związane z patogenezą wielu chorób, w tym nowotworów, chorób autoimmunologicznych, zapalnych i neurodegeneracyjnych. Nadmierna aktywacja tego szlaku może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego i promocji nowotworów, podczas gdy niedobór aktywności może skutkować zaburzeniami odporności. Ze względu na kluczową rolę w procesach patologicznych, modulacja aktywności NF-kB stanowi atrakcyjny cel terapeutyczny w leczeniu wielu schorzeń.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl