cytotoksyczność szpiku kostnego
Cytotoksyczność szpiku kostnego odnosi się do uszkodzenia komórek szpiku kostnego przez czynniki zewnętrzne, co prowadzi do zaburzenia jego funkcji hematopoetycznej. Szpik kostny jako główny narząd krwiotwórczy zawiera komórki macierzyste, które różnicują się w elementy morfotyczne krwi: erytrocyty, leukocyty i trombocyty.
Najczęstszą przyczyną cytotoksyczności szpiku jest chemioterapia oraz radioterapia stosowane w leczeniu nowotworów. Leki cytostatyczne działają nie tylko na komórki nowotworowe, ale również na szybko dzielące się zdrowe komórki, w tym komórki szpiku. Inne czynniki powodujące cytotoksyczność to niektóre antybiotyki, leki przeciwwirusowe, związki chemiczne, zakażenia wirusowe czy choroby autoimmunologiczne.
Klinicznie cytotoksyczność szpiku manifestuje się jako mielosupresja, objawiająca się pancytopenią – jednoczesnym zmniejszeniem liczby erytrocytów (niedokrwistość), leukocytów (leukopenia, neutropenia) i płytek krwi (małopłytkowość). Stan ten zwiększa ryzyko infekcji, krwawień oraz pogłębia uczucie zmęczenia u pacjentów.
W diagnostyce cytotoksyczności szpiku podstawowe znaczenie ma morfologia krwi obwodowej z rozmazem oraz badanie szpiku kostnego (mielogram, trepanobiopsja). W leczeniu stosuje się czynniki wzrostu (G-CSF, EPO), transfuzje preparatów krwiopochodnych oraz, w ciężkich przypadkach, przeszczepienie komórek hematopoetycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Aurovitas 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszy, szczurach, psach i małpach. Po jednorazowym podaniu obserwowano charakterystyczne objawy neuroleptyczne, takie jak sedacja, ataksja, drżenia oraz zmniejszenie aktywności i zahamowanie przyrostu masy ciała. Średnia dawka śmiertelna (LD50) wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) dominowały objawy hamowania OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, z rozwojem tolerancji na hamowanie czynności OUN. U szczurów odnotowano odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym.
ataksja, cytotoksyczność szpiku kostnego, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, drżenie, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie neuroleptyczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hamowanie aktywności OUN, małopłytkowość, model zwierzęcy, neutropenia, niedokrwistość, opóźnienie rozwoju płodu, parametr hematologiczny, prolaktyna, prostracja, sedacja, śpiączka, toksyczność ostra, zaburzenie hematologiczne, zmniejszenie aktywności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Lekam 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) u myszy i szczurów wynoszą odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, z objawami takimi jak zmniejszenie aktywności ruchowej, śpiączka, drżenia i drgawki kloniczne. Psy i małpy tolerowały dawki doustne do 100 mg/kg m.c., przy czym u psów obserwowano uspokojenie polekowe, ataksję, drżenia, tachykardię, zwężenie źrenic i jadłowstręt, a u małp prostrację i zaburzenia świadomości przy wyższych dawkach. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) stwierdzono zahamowanie OUN, objawy przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, z rozwojem tolerancji na zahamowanie czynności OUN. U szczurów odnotowano odwracalne zmiany hormonalne i morfologiczne związane ze wzrostem prolaktyny, w tym zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym.
ataksja, cytotoksyczność szpiku kostnego, drgawka kloniczna, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, jadłowstręt, leukocyt, leukopenia, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, śpiączka, szpik kostny, toksyczność hematologiczna