metabolit paracetamolu

Metabolity paracetamolu (acetaminofenu) powstają głównie w wątrobie, gdzie lek jest metabolizowany poprzez trzy główne szlaki: glukuronidację, sulfonację oraz oksydację przez enzymy cytochromu P450. Około 85% dawki leku jest przekształcane do nieszkodliwych metabolitów – glukuronidów i siarczanów, które są następnie wydalane z moczem.

Szczególne znaczenie kliniczne ma szlak oksydacyjny z udziałem izoenzymu CYP2E1, prowadzący do powstania toksycznego metabolitu – N-acetylo-p-benzochinonoiminy (NAPQI). W warunkach fizjologicznych NAPQI jest szybko neutralizowany przez sprzężenie z glutationem, jednak podczas przedawkowania paracetamolu lub w stanach niedoboru glutationu (np. u alkoholików, osób niedożywionych), toksyczny metabolit kumuluje się, powodując uszkodzenie komórek wątroby.

W diagnostyce zatrucia paracetamolem oznacza się poziom leku we krwi oraz wykorzystuje nomogram Rumacka-Matthew’a do oceny ryzyka hepatotoksyczności. Antidotum w zatruciu paracetamolem jest N-acetylocysteina (NAC), która dostarcza substrat do syntezy glutationu, wspomagając detoksykację NAPQI. Skuteczność leczenia NAC jest najwyższa w ciągu pierwszych 8-10 godzin od przedawkowania.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl