kwas 6-tiomoczowy
Kwas 6-tiomoczowy (6-TU) to związek chemiczny będący metabolitem 6-merkaptopuryny, leku immunosupresyjnego i cytotoksycznego szeroko stosowanego w leczeniu nowotworów hematologicznych oraz chorób autoimmunologicznych. Powstaje w wyniku utleniania 6-merkaptopuryny przez oksydazę ksantynową, głównie w wątrobie.
W praktyce klinicznej oznaczanie stężenia kwasu 6-tiomoczowego ma istotne znaczenie w monitorowaniu leczenia 6-merkaptopuryną lub azatiopryną (która jest przekształcana do 6-merkaptopuryny w organizmie). Pozwala to na ocenę metabolizmu leku, skuteczności terapii oraz ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, w tym mielosupresji i hepatotoksyczności.
Metabolizm kwasu 6-tiomoczowego może być zaburzony u pacjentów z polimorfizmami genów kodujących enzymy biorące udział w szlakach metabolicznych puryn, szczególnie genu TPMT (transferazy S-metylowej tiopuryny). Identyfikacja takich pacjentów jest istotna dla indywidualizacji dawkowania leków tiopurynowych i minimalizacji ryzyka powikłań terapii.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Merkaptopuryna (6-merkaptopuryna) charakteryzuje się znaczną zmiennością farmakokinetyczną, co ma istotne implikacje kliniczne. Biodostępność doustna wynosi średnio 16% (zakres 5-37%), co jest wynikiem intensywnego efektu pierwszego przejścia w wątrobie. Okres półtrwania leku macierzystego to około 90±30 minut, natomiast aktywne metabolity wykazują dłuższy okres półtrwania, około 5 godzin, co wpływa na efekt terapeutyczny. Klirens całkowity jest wysoki i wynosi średnio 4832±2562 ml/min, co wskazuje na szybki metabolizm leku. Merkaptopuryna ma ograniczoną zdolność przenikania przez barierę krew-mózg, co może wymagać modyfikacji terapii w przypadku nowotworów OUN.
aktywny metabolit leku, bariera krew-mózg, biodostępność doustna, efekt pierwszego przejścia, inhibitor oksydazy ksantynowej, klirens całkowity, kwas 6-tiomoczowy, lek przeciwnowotworowy, merkaptopuryna, metabolizm wątrobowy, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, okres półtrwania, oksydaza ksantynowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, przemiana metaboliczna, szlak metaboliczny, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon substancji czynnych
Merkaptopuryna (6-merkaptopuryna) charakteryzuje się znaczną zmiennością farmakokinetyczną, co ma istotne implikacje kliniczne podczas stosowania preparatu Mercaptopurinum VIS. Biodostępność doustna wynosi średnio 16% (zakres 5-37%) podanej dawki, co jest wynikiem intensywnego efektu pierwszego przejścia. Okres półtrwania samej merkaptopuryny to około 90±30 minut, natomiast aktywne metabolity utrzymują się dłużej, około 5 godzin, co wpływa na utrzymanie efektu terapeutycznego. Klirens leku jest wysoki i wynosi 4832±2562 ml/min, co wskazuje na szybki metabolizm i eliminację. Przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego jest ograniczone, co ogranicza potencjalne działanie w ośrodkowym układzie nerwowym.
aktywny metabolit, bariera krew-mózg, biodostępność, biotransformacja, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, farmakokinetyka, klirens, kwas 6-tiomoczowy, merkaptopuryna, okres półtrwania, oksydaza ksantynowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametr farmakokinetyczny, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikanie leku, wydalanie leku -
Leksykon leków
Azatiopryna, dostępna w tabletkach powlekanych 25 mg i 50 mg, charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 1-2 godzinach. Wchłanianie 6-merkaptopuryny (6-MP), głównego metabolitu azatiopryny, jest o około 26% mniejsze przy podaniu z pokarmem i mlekiem w porównaniu do podania na czczo, a mleko powoduje rozkład 6-MP o 30% w ciągu 30 minut z powodu oksydazy ksantynowej. Okres półtrwania azatiopryny po dożylnym podaniu wynosi 6-28 minut, natomiast 6-MP – 38-114 minut. Metabolizm azatiopryny przebiega głównie przez substytucję nukleofilową do pierścienia nitroimidazolowego, prowadząc do powstania 6-MP, kwasu 6-tiomoczowego oraz 1-metylo-4-nitro-5-tioimidazolu, z wydalaniem głównie metabolitów z moczem i minimalną ilością leku w formie niezmienionej. Hemodializa usuwa około 45% radioaktywnych metabolitów w ciągu 8 godzin.
6-merkaptopuryna, AUC, dostępność biologiczna, fenotyp, genotyp, hemodializa, izotop znakowany, kwas 6-tiomoczowy, marskość wątroby, metabolizm azatiopryny, mocznica, niedobór heterozygotyczny, niedobór homozygotyczny, niedobór TPMT, nukleotyd tioguaniny, okres półtrwania, oksydaza ksantynowa, proces farmakokinetyczny, S-metylotransferaza tiopuryny, tabletki powlekane, wchłanianie doustne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Azatiopryna, po podaniu doustnym, wykazuje dobre wchłanianie z przewodu pokarmowego, jednak jej biodostępność jest o około 26% niższa przy podaniu z pokarmem i mlekiem w porównaniu do podania na czczo, co jest związane z rozkładem 6-merkaptopuryny (6-MP) przez oksydazę ksantynową w mleku. Maksymalne stężenie radioaktywności w osoczu po podaniu azatiopryny znakowanej izotopem 35S osiągane jest po 1-2 godzinach, a okres półtrwania wynosi 4-6 godzin, choć okres półtrwania samej azatiopryny jest krótszy (6-28 minut), a 6-MP wynosi 38-114 minut. Metabolizm azatiopryny prowadzi do powstania kwasu 6-tiomoczowego i innych metabolitów, z minimalnym wydalaniem leku w formie niezmienionej. Kluczową rolę w metabolizmie odgrywa enzym S-metylotransferaza tiopuryny (TPMT), którego aktywność wpływa na stężenia cytotoksycznych nukleotydów tioguaniny i ryzyko mielosupresji. Genotypowanie TPMT pozwala na identyfikację pacjentów z niedoborem enzymu, co ma istotne znaczenie kliniczne.
1-metylo-4-nitro-5-tioimidazol, 6-merkaptopuryna, AUC, azatiopryna, hemodializa, kwas 6-tiomoczowy, marskość wątroby, mocznica, niedobór heterozygotyczny, niedobór homozygotyczny, niedobór TPMT, nukleotyd tioguaniny, oksydaza ksantynowa, S-metylotransferaza tiopuryny -
Leksykon substancji czynnych
Azatiopryna jest pro-lekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiemu metabolizmowi do 6-merkaptopuryny (6-MP), a następnie do aktywnego metabolitu 6-tioguaniny, odpowiedzialnego za efekt immunosupresyjny. Biodostępność azatiopryny jest dobra, jednak podanie z mlekiem lub pokarmem może obniżyć biodostępność 6-MP o około 26%, co jest związane z rozkładem 6-MP przez oksydazę ksantynową w mleku. Okres półtrwania azatiopryny w osoczu wynosi 6-28 minut, natomiast 6-MP 38-114 minut. Metabolizm azatiopryny jest zależny od aktywności enzymu S-metylotransferazy tiopuryny (TPMT), której polimorfizmy genetyczne (TPMT*2, TPMT*3A, TPMT*3C) wpływają na stężenia cytotoksycznych nukleotydów tioguaniny i ryzyko mielosupresji. Fenotypowanie TPMT jest kluczowe dla indywidualizacji terapii, zwłaszcza u pacjentów z niedoborem enzymu, u których ryzyko toksyczności jest znacznie podwyższone.
1-metylo-4-nitro-5-tioimidazol, 6-merkaptopuryna, 6-tioguanina, biodostępność, ekspozycja na metabolit, hemodializa, kwas 6-tiomoczowy, marskość wątroby, mocznica, niedobór heterozygotyczny, niedobór homozygotyczny, niedobór TPMT, nukleotyd tioguaniny, nukleotyd tiopurynowy, okres półtrwania, oksydaza ksantynowa, pochodna imidazolowa, pro-lek, przeszczep nerki, S-metylotransferaza tiopuryny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
