ciężar właściwy
Ciężar właściwy to parametr fizyczny określający stosunek ciężaru danej substancji do ciężaru tej samej objętości wody w temperaturze 4°C. Jest to wielkość bezwymiarowa, która w medycynie ma szczególne znaczenie diagnostyczne przy badaniu moczu.
W diagnostyce laboratoryjnej ciężar właściwy moczu (inaczej gęstość względna moczu) jest rutynowo oznaczany jako wskaźnik zdolności nerek do zagęszczania i rozcieńczania moczu. Prawidłowy ciężar właściwy moczu wynosi 1,015-1,025, przy czym wartości poniżej 1,005 sugerują niezdolność nerek do zagęszczania moczu, co może występować w moczówce prostej, przewodnieniu czy w niewydolności nerek. Natomiast wartości powyżej 1,030 mogą wskazywać na odwodnienie, cukrzycę, zespół nieprawidłowej sekrecji hormonu antydiuretycznego (SIADH) lub obecność substancji zwiększających gęstość moczu (np. środki kontrastowe, białko).
Oznaczanie ciężaru właściwego moczu jest prostym, tanią i nieinwazyjną metodą oceny funkcji nerek oraz stanu nawodnienia organizmu. Badanie to można wykonać przy pomocy refraktometru, urometru lub za pomocą pasków testowych, co czyni je dostępnym w każdym laboratorium i w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Gadoteridol – Przeciwwskazania stosowania
Gadoteridol, aktywny składnik ProHance (279,3 mg/ml, 0,5 mmol/ml), jest środkiem kontrastowym o osmolalności 630 mOsm/kg wody, co stanowi 2,2-krotnie wyższą wartość niż osocze krwi (285 mOsm/kg). Jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na gadoteridol, substancje pomocnicze zawarte w preparacie oraz inne środki kontrastowe zawierające gadolin (np. gadobutrol, gadodiamid, kwas gadoterowy). Występowanie reakcji alergicznych w wywiadzie stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania tego środka. Ze względu na hipertoniczny charakter roztworu, należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami równowagi elektrolitowej, mimo że nie jest to formalne przeciwwskazanie.
ciężar właściwy, diagnostyka obrazowa, gadobutrol, gadodiamid, gadoteridol, kwas gadoterowy, lepkość, osmolalność, ProHance, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, roztwór hipertoniczny, środek kontrastowy, środek kontrastowy z gadolinem, substancja czynna, substancja pomocnicza, uczulenie krzyżowe, właściwości fizykochemiczne, współczynnik oktanol-woda, zaburzenia równowagi elektrolitowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ProHance 279,3 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gadoteridolu (ProHance) wykazały szeroki margines bezpieczeństwa, z dawkami nieletalnymi u myszy i szczurów wynoszącymi odpowiednio 7 mmol/kg i 10 mmol/kg masy ciała, co przekracza maksymalną dawkę kliniczną 20- i 30-krotnie. W badaniach toksyczności podostrej (28 dni) obserwowano odwracalne zmiany w nerkach przy dawkach powyżej 0,3 mmol/kg u szczurów i 1 mmol/kg u psów. Pojedyncze dożylne podanie do 1,5 mmol/kg nie wpływało negatywnie na hemostazę ani poziom żelaza, a brak działania drażniącego po podaniu dotętniczym podkreśla bezpieczeństwo stosowania w praktyce klinicznej. Kompleksowe testy genotoksyczności, w tym testy bakteryjne, komórkowe i in vivo, nie wykazały mutagenności gadoteridolu, co uzasadnia brak długoterminowych badań rakotwórczości ze względu na jego jednorazowe zastosowanie.
aberracja chromosomalna, ciężar właściwy, dawka NOEL, działanie drażniące, gadoteridol, genotoksyczność, lepkość, mutagenność, osmolalność, parametr hemostatyczny, podanie dotętnicze, poród przedwczesny, poronienie samoistne, rakotwórczość, rozrodczość, roztwór hipertoniczny, rozwój embrionalno-płodowy, środek kontrastowy, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność podostra, zmiana histopatologiczna