aberracja chromosomalna
Aberracja chromosomalna to strukturalna lub liczbowa zmiana w chromosomach, która może prowadzić do zaburzeń rozwojowych, chorób genetycznych lub nowotworów. Zmiany te mogą dotyczyć zarówno chromosomów autosomalnych, jak i płciowych.
Aberracje strukturalne obejmują delecje (utrata fragmentu chromosomu), duplikacje (powielenie fragmentu), translokacje (przemieszczenie fragmentu między chromosomami), inwersje (odwrócenie fragmentu) oraz insercje (wstawienie fragmentu). Aberracje liczbowe to najczęściej aneuploidie, polegające na nieprawidłowej liczbie chromosomów, jak w zespole Downa (trisomia 21), zespole Edwardsa (trisomia 18) czy zespole Turnera (monosomia X).
Aberracje chromosomalne mogą powstawać spontanicznie podczas gametogenezy lub podziałów mitotycznych, a także pod wpływem czynników mutagennych jak promieniowanie jonizujące, niektóre leki czy substancje chemiczne. W diagnostyce stosuje się metody cytogenetyczne (kariotypowanie), FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in situ) oraz nowoczesne techniki molekularne jak aCGH (porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy) i NGS (sekwencjonowanie nowej generacji).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dimethyl fumarate Teva 240 mg
Przedkliniczne badania fumaranu dimetylu nie wykazały potencjału genotoksycznego, co potwierdzają ujemne wyniki testu Amesa, badań aberracji chromosomalnych oraz testu mikrojąderkowego in vivo. W dwuletnich badaniach rakotwórczych na myszach i szczurach zaobserwowano zwiększoną częstość raka komórek kanalikowych nerek przy dawkach od 75 mg/kg mc./dobę u myszy oraz 100 mg/kg mc./dobę u szczurów, co odpowiada ekspozycji zbliżonej lub dwukrotnie wyższej niż zalecana dawka u ludzi (AUC). Dodatkowo u myszy i szczurów stwierdzono zmiany w przedżołądku, jednak ich znaczenie kliniczne jest ograniczone ze względu na brak anatomicznego odpowiednika tego narządu u ludzi. W badaniach toksykologicznych na różnych gatunkach zwierząt obserwowano zmiany w nerkach, takie jak regeneracja nabłonka kanalików nerkowych oraz rozrost kanalików, przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecane dawki u ludzi. W nerkach małp dawki 2-6-krotnie wyższe niż u ludzi powodowały martwicę komórek i włóknienie śródmiąższowe, jednak znaczenie tych obserwacji dla pacjentów pozostaje nieustalone.
aberracja chromosomalna, brodawczak płaskonabłonkowy, densytometria kości, działanie neurobehawioralne, działanie niepożądane, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, genotoksyczność, gęstość kości, gruczolak jąder z komórek Leydiga, hiperkeratoza, hiperplazja, martwica pojedynczych komórek, opóźnienie kostnienia, organogeneza, poronienie, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przedżołądek, rak komórek kanalikowych nerek, regeneracja nabłonka kanalików nerkowych, rozrost kanalików nerkowych, rozrost komórek płaskonabłonkowych, stan zapalny, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczne działanie na matkę, toksyczność u młodych zwierząt, włóknienie śródmiąższowe, zanik kory, zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego - Leksykon substancji czynnych
Bacytracyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bacytracyna, antybiotyk peptydowy stosowany miejscowo, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, mimo ograniczonych danych dotyczących jej potencjału genotoksycznego i kancerogennego. Nie stwierdzono działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój potomstwa w badaniach na królikach i szczurach, nawet przy dawkach do 500 mg/kg masy ciała (bacytracyna cynkowa). Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a preparaty zawierające bacytracynę, takie jak Scaldex, Multibiotic czy TRUE Test 36, nie wskazują na ryzyko działania rakotwórczego lub mutagennego.
aberracja chromosomalna, alergia kontaktowa, antybiotyk peptydowy, antybiotyki, bacytracyna cynkowa, badanie farmakologiczne, działanie alergizujące, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, neomycyna, polimyksyna B, preparat złożony, rozród, toksyczność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Altabactin (250 IU + 5000 IU)/g
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące maści Altabactin, zawierającej bacytracynę cynkową (250 IU/g) oraz siarczan neomycyny (5000 IU/g), są ograniczone, lecz dostarczają istotnych informacji o potencjalnych zagrożeniach. Nie przeprowadzono kompleksowych badań oceniających potencjał rakotwórczy i mutagenny bacytracyny przy długotrwałej ekspozycji. W przypadku neomycyny wykazano in vitro, że stężenie 80 μg/ml zwiększa częstość aberracji chromosomalnych w hodowli ludzkich limfocytów, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających ten efekt przy miejscowym stosowaniu maści.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Floxal 3 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ofloksacyny w postaci maści do oczu (Floxal, 3 mg/g) wykazały brak potencjału genotoksycznego, mutagennego oraz teratogennego. Testy in vitro i in vivo nie potwierdziły zdolności substancji czynnej do wywoływania mutacji genowych, aberracji chromosomalnych ani wad rozwojowych u płodów. Ponadto, nie stwierdzono wpływu ofloksacyny na funkcje rozrodcze ani na rozwój pourodzeniowy potomstwa. Brak jest również dowodów na indukcję zaćmy lub zaburzenia przezierności soczewki oka w dostępnych danych przedklinicznych.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcje rozrodcze, maść do oczu, mutacja genowa, ofloksacyna, podanie ogólnoustrojowe, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, przezierność soczewki, rozwój płodowy, tkanka chrzęstna, zaćma, zmiany degeneracyjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mycophenolate mofetil Sandoz 500 mg tabletki powlekane 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mykofenolanu mofetylu wykazały brak działania rakotwórczego w modelach zwierzęcych przy ekspozycji 1,3-3-krotnie przekraczającej kliniczną (2 g/dobę u pacjentów po przeszczepieniu nerki, 3 g/dobę po przeszczepieniu serca). Wyniki badań genotoksyczności były mieszane: testy aberracji chromosomalnych wskazały na potencjał genotoksyczny, co może wynikać z mechanizmu hamowania syntezy nukleotydów, natomiast testy mutagenności genowej były negatywne. W zakresie reprodukcji, u samic szczura dawka 4,5 mg/kg mc./dobę (ekspozycja około 0,3-0,5-krotna w stosunku do klinicznej) indukowała wady wrodzone, takie jak anophthalmia, agnathia i hydrocephalus, bez objawów toksyczności u matek. U samców dawki do 20 mg/kg mc./dobę nie wpływały na płodność. Badania teratogenności potwierdziły wyraźny potencjał teratogenny, z wadami rozwojowymi specyficznymi dla gatunku (np. resorpcja płodów, wady sercowo-naczyniowe i nerek u królików) przy ekspozycji około 0,3-0,5-krotnej w stosunku do ekspozycji klinicznej.
aberracja chromosomalna, badanie genotoksyczności, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, efekt teratogenny, ekspozycja ogólnoustrojowa, ektopia serca, hamowanie syntezy nukleotydów, mechanizm farmakodynamiczny, mutacja genowa, mykofenolan mofetylu, odwodnienie, potencjał teratogenny, przepuklina pępkowa, przepuklina przeponowa, przeszczepienie nerki, przeszczepienie serca, resorpcja płodu, szpik kostny, test mikrojąderkowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, wodogłowie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadomon 200 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej leku Tadomon, wykazała brak działania genotoksycznego w testach Amesa, aberracji chromosomalnych in vitro i in vivo oraz nieplanowanej syntezy DNA in vivo, nawet przy dawkach sięgających maksymalnej tolerowanej. Długoterminowe badania na zwierzętach nie wykazały potencjału rakotwórczego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach, podawanie tapentadolu dożylnie i podskórnie nie wykazało wpływu na płodność samców i samic, ani działania teratogennego. Jednakże przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszoną przeżywalność płodów w macicy oraz opóźnienie rozwoju i embriotoksyczność, co wiązało się z farmakodynamicznym działaniem na receptor opioidowy μ.
aberracja chromosomalna, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametr neurobehawioralny, potencjał kancerogenny, przenikanie do mleka, przeżywalność wewnątrzmaciczna, receptor opioidowy μ, rozwój postnatalny, śmiertelność osesków, substancja czynna, Tadomon, teratogenność, test Amesa, toksyczność u samic, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Buscopan forte 20 mg
Hioscyny butylobromek, substancja czynna Buscopan Forte, wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą, z LD50 po podaniu doustnym wynoszącym 1000-3000 mg/kg u myszy, 1040-3300 mg/kg u szczurów oraz 600 mg/kg u psów, natomiast po podaniu dożylnym LD50 jest znacznie niższe: 10-23 mg/kg u myszy i 18 mg/kg u szczurów. Objawy toksyczności obejmują ataksję, obniżone napięcie mięśni, drżenia, drgawki, a u psów także mydriasis, suchość błon śluzowych i tachykardię. W badaniach przewlekłych NOAEL ustalono na poziomie 500 mg/kg (4 tygodnie, szczury, doustnie) oraz 30 mg/kg (39 tygodni, psy, doustnie). Dawki powyżej tych wartości powodowały hamowanie czynności przewodu pokarmowego, zaparcia oraz zgony. W badaniach dożylnych i domięśniowych obserwowano objawy toksyczne zależne od dawki, w tym drgawki i śmiertelność przy dawkach ≥9 mg/kg dożylnie oraz uszkodzenia mięśni przy dawkach domięśniowych ≥10 mg/kg.
aberracja chromosomalna, ataksja, badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, badanie kliniczno-chemiczne, drgawka, działanie teratogenne, hioscyna butylobromek, hipotonia mięśniowa, martwica, mydriasis, nabłonek łożyska, NOAEL, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ślinotok, suchość błon śluzowych, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy szpiku kostnego, toksyczność ostra, zaparcie, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Medical Valley 12,5 mg
Sunitynib wykazuje wielonarządową toksyczność po podaniu wielokrotnym, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (redukcja komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu), macicę (zanik) oraz jajniki (zmniejszony wzrost pęcherzyków). Działania te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach (rozrost mezangium), krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności in vitro ani klastogenności in vivo, choć zaobserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach in vitro. Potencjał genotoksyczny metabolitu aktywnego nie został oceniony.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie in vitro, badanie in vivo, ciałko żółte, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, ekspozycja systemowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, kanalik jądrowy, kancerogeneza, kostnienie kręgów, mysz transgeniczna rasH2, nadnercze, odstęp QTc, organogeneza, rak dwunastnicy, resorpcja płodu, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śródbłoniak złośliwy, sunitynib, szpik kostny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, wada rozwojowa szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polopiryna Max 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu acetylosalicylowego, substancji czynnej Polopiryny MAX, nie wykazały działania rakotwórczego w długoterminowych testach na szczurach (0,5% w karmie przez 68 tygodni) oraz braku mutagenności w teście Amesa. Niemniej jednak, w hodowli ludzkich fibroblastów zaobserwowano aberracje chromosomalne, co wskazuje na potencjał genotoksyczny in vitro. Badania reprodukcyjne ujawniły działanie teratogenne, embrio- i fetotoksyczne, zaburzenia implantacji oraz negatywny wpływ na funkcje poznawcze potomstwa. Dodatkowo, kwas acetylosalicylowy hamował owulację u szczurów, co sugeruje ryzyko zaburzeń funkcji rozrodczych.
aberracja chromosomalna, błona śluzowa, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fibroblast ludzki, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, kwas salicylowy, nefrotoksyczność, okno terapeutyczne, owrzodzenie, owulacja, śpiączka, test Amesa, uszkodzenie nerki, zaburzenie implantacji, zaburzenie poznawcze, zatrucie ostre - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atazanavir Zentiva 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atazanawiru wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności jest wątroba, gdzie obserwowano minimalne do umiarkowanych wzrosty stężenia bilirubiny i enzymów wątrobowych, wakuolizację hepatocytów oraz ich hipertrofię. U samic myszy stwierdzono pojedyncze obumieranie komórek wątrobowych przy ekspozycji 12-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 400 mg/dobę. U szczurów odnotowano nieznaczne do umiarkowanego zwiększenie cholesterolu i glukozy. W badaniach kardiotoksyczności in vitro atazanawir hamował kanał potasowy hERG o 15% przy stężeniu 30 μM (30-krotność Cmax wolnego leku u ludzi), wydłużając czas trwania potencjału czynnościowego o 13%. Wstępne badania u psów wykazały bradykardię zatokową oraz wydłużenie odstępów PR, QT i zespołu QRS, jednak długoterminowe badania nie potwierdziły tych zmian. Wpływ kliniczny tych obserwacji pozostaje niejasny, choć nie można wykluczyć ryzyka wydłużenia odstępu PR przy przedawkowaniu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mobilat (0,2 g + 1 g + 2 g)/100 g
Produkt leczniczy Mobilat zawiera trzy składniki aktywne: kwas salicylowy, mukopolisacharydowy polisiarczan oraz ekstrakt z kory nadnerczy. Kwas salicylowy szybko przenika przez skórę, jednak przy stosowaniu miejscowym zgodnie z zaleceniami nie osiąga się stężeń w surowicy przekraczających 30 mg/dl, co eliminuje ryzyko toksyczności. Brak jest jednoznacznych danych dotyczących mutagenności i kancerogenności kwasu salicylowego, natomiast badania teratogenności wskazują na potencjalne ryzyko przy regularnym stosowaniu u zwierząt, obejmujące zaburzenia zagnieżdżania zarodków oraz toksyczność wobec zarodków i płodów. Mukopolisacharydowy polisiarczan wykazuje toksyczność zarodkową przy dawce 32 mg/kg, objawiającą się zmniejszoną masą ciała, zwiększoną resorpcją zarodków i obniżoną przeżywalnością płodów, jednak bez działania teratogennego; nie stwierdzono mutagenności, a badania rakotwórczości nie zostały przeprowadzone.
aberracja chromosomalna, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekstrakt z kory nadnerczy, hormon kory nadnerczy, kortykosteroid, kwas salicylowy, mukopolisacharydowy polisiarczan, podrażnienie miejsca podania, potencjał kancerogenny, powiększenie węzłów chłonnych, przenikanie przez skórę, stężenie ogólnoustrojowe, stężenie w osoczu, stężenie w surowicy krwi, test Amesa, toksyczność przewlekła, toksyczność zarodkowa, zatrucie kwasem salicylowym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Colchicine Genoptim 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kolchicyny, substancji czynnej preparatu Colchicine Genoptim (500 mikrogramów), wskazują na potencjalne ryzyko genotoksyczności. Testy mutagenności dały wyniki niejednoznaczne: niewielkie działanie mutagenne wykazano w jednym teście bakteryjnym, natomiast w dwóch innych testach bakteryjnych oraz badaniach na Drosophila melanogaster nie potwierdzono mutagenności. Jednakże kolchicyna indukuje aberracje chromosomalne, powstawanie mikrojąder oraz uszkodzenia DNA, co sugeruje jej potencjalne działanie genotoksyczne i wymaga ostrożności w stosowaniu.
- Leksykon substancji czynnych
Enoksaparyna sodowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Enoksaparyna sodowa wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach toksykologicznych na zwierzętach laboratoryjnych, obejmujących 13-tygodniowe badania na szczurach i psach (dawka 15 mg/kg/dobę, podskórnie) oraz 26-tygodniowe badania na szczurach i małpach (dawka 10 mg/kg/dobę, podskórnie i dożylnie). Poza oczekiwanym działaniem przeciwzakrzepowym, nie zaobserwowano istotnych działań niepożądanych. Enoksaparyna nie wykazuje potencjału mutagennego ani genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, aberracje chromosomalne limfocytów ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura). Badania teratogenności i toksyczności rozrodczej na ciężarnych szczurach i królikach (dawki do 30 mg/kg/dobę, podskórnie) oraz na szczurach pod kątem płodności (dawki do 20 mg/kg/dobę) nie wykazały negatywnego wpływu na rozwój płodu ani funkcje rozrodcze.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, komórki szpiku kostnego, lek przeciwzakrzepowy, mechanizm działania farmakologiczny, monitorowanie kliniczne, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asikreba 12,5 mg
Produkt leczniczy Asikreba zawierający sunitynib wykazuje w badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym (do 9 miesięcy na szczurach i małpach) działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica z włóknieniem), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy żeński (zanik macicy, zmniejszony wzrost pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zmiany w nerkach i przysadce. Zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości są związane z farmakologicznym działaniem sunitynibu i w większości odwracalne w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, jednak sunitynib indukował poliploidię in vitro w ludzkich limfocytach, a ocena metabolitu aktywnego nie została przeprowadzona.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie in vitro, badanie in vivo, ciałko żółte, degranulacja komórek pęcherzykowych, dysplazja chrząstki, działanie klastogenne, działanie mutagenne, ekspozycja układowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, komórki mezangium, krwotok z przewodu pokarmowego, martwica z włóknieniem, narażenie ogólnoustrojowe, odstęp QTc, opóźnienie kostnienia, organogeneza, płytka wzrostu, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek, przewód pokarmowy, resorpcja, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, śródbłoniak krwionośny, sunitynib, szpik kostny, toksyczny wpływ na rozród, wady rozwojowe szkieletu, zagnieżdżenie zarodka, zanik błony śluzowej, zanik kanalików jąder, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon substancji czynnych
Neomycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Neomycyna, aminoglikozydowy antybiotyk, wykazuje w badaniach przedklinicznych potencjał nefrotoksyczny i ototoksyczny, charakterystyczny dla tej grupy leków, szczególnie przy wielokrotnym podaniu domięśniowym i dożylnym w dawkach znacznie przekraczających te stosowane miejscowo. W stężeniu 80 μg/ml neomycyna zwiększała częstość aberracji chromosomalnych w ludzkich limfocytach in vitro, jednak brak jednoznacznych dowodów na genotoksyczność przy miejscowym stosowaniu. Badania kancerogenności są ograniczone, ale doustne podanie neomycyny szczurzym przez 2 lata nie wykazało działania rakotwórczego. Nie stwierdzono działania teratogennego w badaniach na ciężarnych szczurach, choć podanie siarczanu neomycyny w dawce 100 mg/kg między 10. a 19. dniem ciąży wywołało ototoksyczność u potomstwa, co wymaga ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomalna, alergia kontaktowa, antybiotyk aminoglikozydowy, bacytracyna, Dexapolcort N, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogenność, nefrotoksyczność, neomycyna, ototoksyczność, Pimafucort, potencjał rakotwórczy, Proktosedon, rozwój prenatalny i postnatalny, siarczan neomycyny, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność pourodzeniowa, tolerancja miejscowa, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clexane 4000 j.m. (40 mg)/0,4 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały szerokie spektrum ocen toksykologicznych, mutagennych oraz wpływu na rozrodczość i rozwój. Toksyczność podostna i przewlekła oceniana u szczurów, psów i małp przy podawaniu podskórnym i dożylnym w dawkach do 15 mg/kg mc./dobę (13 tygodni) oraz 10 mg/kg mc./dobę (26 tygodni) nie wykazała działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka u myszy in vitro oraz testy aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich i komórek szpiku kostnego szczura, potwierdziły brak potencjału mutagennego i klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, badanie przedkliniczne, dawkowanie, działanie mutagenne i klastogenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, lek przeciwzakrzepowy, płodność, rozwój płodu, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Zentiva 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, króliki, małpy), wykazały wieloukładową toksyczność obejmującą kości, zęby, narządy rozrodcze, tkanki hematologiczne, nerki i trzustkę, związane z mechanizmem hamowania VEGFR. Działania niepożądane pojawiały się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów obserwowano zwiększoną wrażliwość, z efektami takimi jak zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i przebudowa zębów już przy dawkach odpowiadających 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji (AUC). Embriotoksyczność i teratogenność stwierdzono u szczurów i królików przy ekspozycji ponad 300-krotnie mniejszej niż u ludzi, obejmując wady rozwojowe układu krążenia, resorpcje i zmniejszoną płodność. U samców szczurów odnotowano zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz zaburzenia parametrów nasienia przy 0,3-krotnej ekspozycji klinicznej (AUC).
aberracja chromosomalna, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, ciałko żółte, embriotoksyczność, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, inhibitor kinazy tyrozynowej, łamliwość kości, narząd rozrodczy, nieprawidłowy rozwój nerek, obumieranie zarodka, ognisko eozynofilii, pazopanib, płodność samca, potencjał genotoksyczny, przebudowa zębów, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata przedimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, wczesna resorpcja, wpływ na rozrodczość, wytwarzanie plemników, zanik jajnika, zmniejszenie masy jąder, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tialorid 5 mg + 50 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku Tialorid, zawierającego 5 mg amilorydu chlorowodorku oraz 50 mg hydrochlorotiazydu, obejmują badania toksyczności ostrej, karcynogenności, mutagenności oraz wpływu na reprodukcję. W badaniach toksyczności ostrej LD50 dla hydrochlorotiazydu wynosiła 2750 mg/kg masy ciała u szczurów (doustnie), natomiast dla amilorydu 56 mg/kg u myszy i 36-86 mg/kg u szczurów. Długoterminowe badania na zwierzętach nie wykazały działania karcynogennego dla obu substancji, przy dawkach odpowiednio do 600 mg/kg/dobę (myszy) i 100 mg/kg/dobę (szczury) dla hydrochlorotiazydu oraz 20-25-krotnie wyższych niż maksymalna dawka u ludzi dla amilorydu przez okres do 104 tygodni. Hydrochlorotiazyd wykazał mieszane wyniki w testach mutagenności: negatywne w testach Amesa i in vivo, ale pozytywne w testach aberracji chromosomalnej i zmiany siostrzanej chromatydy in vitro. Amiloryd nie wykazywał działania mutagennego w testach na Salmonella typhimurium.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium Ledraxen 4000 j.m.
Przeprowadzone badania przedkliniczne enoksaparyny sodowej wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu w dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym, obejmujących szczury, psy i małpy, stosowanie dawki 10-15 mg/kg/dobę przez okres 13-26 tygodni drogą podskórną i dożylną nie wykazało działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Nie stwierdzono toksyczności narządowej ani systemowej, co potwierdza selektywność działania leku względem układu krzepnięcia. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy oraz testy aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, nie wykazała potencjału mutagennego ani klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, badanie toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, genotoksyczność, lek przeciwzakrzepowy, mutacja powrotna, organogeneza, potencjał mutagenny, szpik kostny, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność narządowa, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność systemowa, toksyczność wielokrotnego podania, układ krzepnięcia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levoxa 250 mg
Lewofloksacyna, substancja czynna leku Levox, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. W standardowych modelach zwierzęcych nie stwierdzono istotnej toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, ani działania rakotwórczego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach nie zaobserwowano zaburzeń płodności ani zdolności rozrodczych, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu, przypisywane toksyczności matczynej. Genotoksyczność in vitro wykazała aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, co wiąże się z hamowaniem topoizomerazy II, jednak badania in vivo (test mikrojąderkowy, wymiana siostrzanych chromatyd, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego, sugerując niskie ryzyko kliniczne. Fototoksyczność występuje jedynie przy bardzo wysokich dawkach w modelu mysim, bez wykazania fotomutagenności, a badania fotokarcynogenności wskazały na hamowanie rozwoju komórek nowotworowych pod wpływem światła.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, działanie fototoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, lewofloksacyna, mutacja genowa, mutacja letalna, naprawa DNA, odwarstwienie chrząstki, potencjał fototoksyczny, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ, topoizomeraza II, uszkodzenie chromosomu, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Decilosal 100 mg
Cylostazol, substancja czynna preparatu Decilosal, działa jako inhibitor fosfodiesterazy typu III (PDE III), co prowadzi do zwiększenia stężenia cAMP w płytkach krwi i naczyniach krwionośnych. W badaniach przedklinicznych u psów wykazano powstawanie zmian chorobowych w układzie sercowo-naczyniowym, które nie występowały u szczurów ani małp, wskazując na gatunkową specyficzność tych efektów. Badania elektrofizjologiczne nie wykazały wydłużenia odstępu QTc po podaniu cylostazolu, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa kardiologicznego. Testy genotoksyczności dały wyniki negatywne, z wyjątkiem słabego, lecz statystycznie istotnego wzrostu aberracji chromosomalnych in vitro w komórkach jajników chomików chińskich. Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów (dawki do 500 mg/kg mc./dobę) i myszy (dawki do 1000 mg/kg mc./dobę) nie wykazały zwiększonej częstości nowotworów.
aberracja chromosomalna, bezpieczeństwo kardiologiczne, cykliczny adenozynomonofosforan, cylostazol, Decilosal, działanie inotropowe dodatnie, fosfodiesteraza typu III, genotoksyczność, naczynie krwionośne, naprawa DNA, obumarcie płodu, odstęp QTc, oocyt, opóźnienie kostnienia, płytki krwi, rakotwórczość, szpik kostny, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Buscopan 10 mg
Butylobromek hioscyny, substancja czynna leku Buscopan, wykazuje niski profil toksyczności ostrej, z LD50 po podaniu doustnym wynoszącym 1000-3300 mg/kg m.c. u myszy i szczurów oraz 600 mg/kg m.c. u psów, natomiast po podaniu dożylnym LD50 spada do 10-23 mg/kg m.c. u myszy i 18 mg/kg m.c. u szczurów. Objawy toksyczności obejmują ataksję, zmniejszone napięcie mięśni, drżenia i drgawki u myszy oraz mydriasis, suchość błon śluzowych i tachykardię u psów. W badaniach przewlekłych NOAEL ustalono na poziomie 500 mg/kg m.c. (4 tygodnie, szczury), 200 mg/kg m.c. (26 tygodni, szczury) oraz 30 mg/kg m.c. (39 tygodni, psy). Wyższe dawki powodowały hamowanie czynności przewodu pokarmowego, zaparcia, śmiertelność oraz objawy neurologiczne. Miejscowa tolerancja była dobra, choć przy podaniu domięśniowym dawki ≥10 mg/kg m.c. obserwowano uszkodzenia mięśni w miejscu iniekcji.
aberracja chromosomalna, ataksja, badanie histopatologiczne, badanie rakotwórczości, butylobromek hioscyny, dawka śmiertelna 50, drgawki, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hipotonia mięśniowa, kserostomia, mutacja genowa, mutagenność, mydriasis, nabłonek łożyska, ognisko martwicze, podanie domięśniowe, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, poziom dawkowania bez obserwowanego działania niepożądanego, szpik kostny, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, zaparcie, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin 40 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa werapamilu wykazały dobrą ogólną tolerancję leku u zwierząt laboratoryjnych, przy czym działania niepożądane pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych, np. u psów rasy Beagle przy dawkach ≥60 mg/kg mc. obserwowano bradykardię, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego. W badaniach teratologicznych na królikach (5-15 mg/kg mc.) i szczurach (15-60 mg/kg mc.) nie stwierdzono działania teratogennego, choć dawki toksyczne (>60 mg/kg mc.) powodowały embriotoksyczność i zwiększoną resorpcję płodów. Wpływ na rozród oceniano przy dawkach do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów (dla porównania maksymalna dawka u ludzi to 300 mg/m²/dobę), gdzie dawka zbliżona do klinicznej u szczurów wykazywała toksyczność dla zarodka oraz opóźnienie rozwoju płodu, związane z toksycznym działaniem na matkę (zmniejszone spożycie pokarmu, ograniczony przyrost masy ciała) i niedociśnieniem tętniczym.
aberracja chromosomalna, antagonista wapnia, bradykardia, ciśnienie tętnicze, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, letalność zarodkowa, limfocyt ludzki, niedociśnienie tętnicze, potencjał mutagenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, siostrzane chromatydy, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, werapamil - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asikreba 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu (substancji czynnej Asikreby) wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych stężeniach w osoczu, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce, śliniankach, stawach oraz układzie rozrodczym (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Działania niepożądane obejmowały także wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany nerkowe i przerost komórek przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. W badaniach genotoksyczności sunitynib nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak in vitro zaobserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach. Ocena metabolitu aktywnego pod kątem genotoksyczności nie została przeprowadzona.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, ciałko żółte, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja układowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, komórki mezangium, nadnercze, organogeneza, płat przedni przysadki, poliplodia, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, śródbłoniak krwionośny, sunitynib, szpik kostny, tkanka limfoidalna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, trzustka zewnątrzwydzielnicza, wady rozwojowe szkieletu, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Subinit 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek oraz krwotoki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w limfocytach ludzkich in vitro stwierdzono poliploidię. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w badaniach na myszach transgenicznych rasH2 i szczurach, gdzie dawki ≥ 25 mg/kg mc./dobę (≥ 7,3-krotna ekspozycja względem AUC u ludzi) indukowały nowotwory żołądka, dwunastnicy, śródbłoniaka krwionośnego oraz guzy chromochłonne i rozrosty błony śluzowej żołądka.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoł Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, kanalik jądrowy, limfocyt krwi obwodowej, nadnercze, opóźnienie kostnienia, organogeneza, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostu, przekrwienie kory nadnerczy, przewód pokarmowy, przysadka mózgowa, rak żołądka, resorpcja, rozrost mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, sunitynib, szpik kostny, układ krwiotwórczy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, wpływ na rozród, wydłużenie QTc, zanik błony śluzowej, zanik macicy, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zmniejszenie liczby plemników, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crusia 100 mg/ml (10 000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Crusia, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach, psach i małpach stosowano dawki 10–15 mg/kg/dobę podskórnie i dożylnie przez 13–26 tygodni, nie wykazując działań niepożądanych poza spodziewanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy genotoksyczności in vitro (test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej w szpiku kostnym szczura) nie wykazały mutagenności ani klastogenności enoksaparyny. Badania teratogenności na ciężarnych szczurach i królikach, przy dawkach do 30 mg/kg/dobę, nie potwierdziły działania teratogennego ani toksycznego na rozwój płodu. Ponadto, ocena wpływu na funkcje rozrodcze szczurów obu płci przy dawkach do 20 mg/kg/dobę nie wykazała negatywnego wpływu na płodność, przebieg ciąży ani rozwój potomstwa.
aberracja chromosomalna, badanie genotoksyczności, badanie teratogenności, droga dożylna, droga podskórna, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, limfocyt ludzki, mutacja genowa, ocena histopatologiczna, organogeneza, parametry hematologiczne, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, ryzyko krwawienia, szpik kostny, test Amesa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, układ krwiotwórczy, wada wrodzona, wskaźnik płodności, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Losmina 40 mg/0,4 ml (4000 j.m.)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały toksyczność podostą (13 tygodni, 15 mg/kg/dobę, podskórnie u szczurów i psów) oraz przewlekłą (26 tygodni, 10 mg/kg/dobę, podskórnie i dożylnie u szczurów i małp). Wyniki wykazały brak działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających te stosowane u ludzi. Testy mutagenności in vitro (m.in. test Amesa, aberracje chromosomalne limfocytów ludzkich) oraz in vivo (aberracje chromosomalne w szpiku kostnym szczura) nie wykazały potencjału genotoksycznego enoksaparyny. Ocena teratogenności na ciężarnych szczurach i królikach (do 30 mg/kg/dobę, podskórnie) nie potwierdziła działania teratogennego ani toksycznego na płód.
aberracja chromosomalna, badanie mutagenności, działanie klastogenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, funkcja reprodukcyjna, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt ludzki, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, szpik kostny, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność płodowa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atazanavir Accord 300 mg
Badania przedkliniczne atazanawiru wykazały, że głównym narządem docelowym działania toksycznego leku jest wątroba, gdzie obserwowano minimalne do umiarkowanego zwiększenie stężenia bilirubiny, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, wakuolizację oraz hipertrofię hepatocytów. U samic myszy stwierdzono dodatkowo obumieranie pojedynczych komórek wątroby przy ekspozycji 12-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce terapeutycznej 400 mg raz na dobę. U szczurów odnotowano także nieznaczne do umiarkowanego zwiększenie stężenia cholesterolu i glukozy. W zakresie kardiotoksyczności, atazanawir hamował kanał potasowy hERG o 15% przy stężeniu 30 μM (30-krotność Cmax wolnego leku u ludzi) oraz wydłużał czas trwania potencjału czynnościowego (APD90) o 13% w badaniu włókien Purkinjego u królików. W krótkoterminowych badaniach toksyczności u psów zaobserwowano bradykardię zatokową oraz wydłużenie odstępów PR, QT i zespołu QRS, jednak długotrwałe badania nie potwierdziły tych zmian. Potencjalne ryzyko kardiologiczne u ludzi nie jest jednoznaczne, lecz należy uwzględnić możliwość wydłużenia odstępu PR w przypadku przedawkowania.
aberracja chromosomalna, bilirubina, bradykardia zatokowa, cholesterol, cykl płodności, dwunastnica, działanie drażniące, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, glukoza, gruczolak wątroby, hipertrofia, kanał potasowy hERG, mikrojądro, naprawa DNA, niedowaga, odstęp PR, odstęp QT, potencjał czynnościowy, test Amesa, wakuolizacja, wątroba, zespół QRS - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crusia 40 mg/0,4 ml (4000 j.m.)
Przeprowadzone badania przedkliniczne enoksaparyny sodowej, stosowanej w preparacie Crusia, potwierdzają jej korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu u szczurów, psów i małp, przy dawkach do 15 mg/kg/dobę (podskórnie) oraz 10 mg/kg/dobę (podskórnie i dożylnie) przez okres do 26 tygodni, nie zaobserwowano działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności (m.in. test Amesa i test mutacji komórek chłoniaka myszy) oraz klastogenności (badania aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich i komórek szpiku kostnego szczura) wykazały brak aktywności mutagennej i klastogennej, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne substancji czynnej.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomalna szpiku kostnego, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, droga dożylna, droga podskórna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enoksaparyna sodowa, komórki chłoniaka, limfocyty ludzkie, mutacja genowa, postępująca mutacja, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, test Amesa, toksyczność rozwojowa, wpływ na płodność, zaburzenie płodności, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Busulfan Accord 6 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa busulfanu wykazały jego wyraźne działanie mutagenne i klastogenne, potwierdzone w modelach in vitro i in vivo, obejmujących komórki bakterii Salmonella typhimurium, Drosophila melanogaster, komórki gryzoni i ludzkie oraz pacjentów leczonych doustnie. Busulfan jest klasyfikowany przez IARC jako czynnik rakotwórczy dla ludzi, co potwierdzają również dane WHO oraz badania na zwierzętach, gdzie podawanie dożylne busulfanu zwiększało częstość nowotworów grasicy i jajnika. Ponadto, lek wykazuje działanie teratogenne u szczurów, myszy i królików, powodując wady układu mięśniowo-szkieletowego, zaburzenia wzrostu masy i rozwoju ciała oraz bezpłodność potomstwa z powodu braku komórek rozrodczych w gonadach.
aberracja chromosomalna, busulfan, dimetyloacetoamid, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, lek alkilujący, martwica wątroby, Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, oocyt, organogeneza, potencjał rakotwórczy, przewód tętniczy, rozszczep podniebienia, spermatogeneza, Światowa Organizacja Zdrowia, układ mięśniowo-szkieletowy, uogólniony obrzęk, wspólny pień tętniczy, zwężenie pnia płucnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Milurit 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa allopurynolu wykazały brak działania mutagennego zarówno in vitro, jak i in vivo. W badaniach cytogenetycznych nie stwierdzono indukcji aberracji chromosomalnych w ludzkich komórkach krwi przy stężeniach do 100 µg/ml, a podawanie dawki do 600 mg/dobę przez około 40 miesięcy nie wykazało mutagenności. Substancja nie tworzy związków nitrozowych in vivo i nie wpływa na transformację limfocytów, co potwierdza jej bezpieczeństwo genetyczne. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach i szczurach, trwające do 2 lat, nie wykazały zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów, co wskazuje na brak działania karcynogennego allopurynolu.
aberracja chromosomalna, allopurynol, badanie biochemiczne, badanie cytogenetyczne, badanie genetyczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, cykl komórkowy, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, toksyczność matczyna, transformacja limfocytów, wada rozwojowa płodu, wpływ na DNA, związek nitrozowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klertis 25 mg
Badania przedkliniczne sunitynibu wykazały toksyczność wielonarządową przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki, krwotoki), nadnercza (przekrwienie, martwica, włóknienie), układ krwiotwórczy (zmniejszenie liczby komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), zewnątrzwydzielniczą część trzustki (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszony wzrost pęcherzyków jajnikowych, zanik kanalików jądrowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc i zmniejszenie LVEF, rozrost komórek mezangium w nerkach oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak stwierdzono poliploidię in vitro, a genotoksyczność głównego metabolitu nie została oceniona.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, guz chromochłonny, martwica komórek, opóźnienie kostnienia, organogeneza, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek ślinianek, rak gruczołów Brunnera, rakotwórczość, resorpcja płodu, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, śmiertelność zarodków, toksyczność wielokrotnej dawki, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik macicy, zanik tkanki limfoidalnej, zgrubienie płytki wzrostu, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zmniejszenie komórek szpiku kostnego, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon substancji czynnych
Lowastatyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa lowastatyny, substancji czynnej preparatu LOVASTIN 20 mg, wykazały potencjalne działanie rakotwórcze przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane klinicznie u ludzi. W długoterminowych badaniach na myszach (dawka 500 mg/kg mc./dobę) zaobserwowano zwiększoną częstość nowotworów i włókniaków wątroby u obu płci oraz włókniaków płuc u samic przy dawkach czterokrotnie wyższych niż terapeutyczne. Dodatkowo, u myszy pojawiły się brodawczaki niegruczołowej części śluzówki żołądka przy dawkach równych lub dwukrotnie wyższych od stosowanych u ludzi. W badaniach na szczurach (dawki 2-7-krotnie wyższe niż maksymalne dawki ludzkie) odnotowano wzrost częstości nowotworów wątroby u samców. Testy mutagenności, w tym test Amesa na Salmonella typhimurium oraz badania in vitro i in vivo na hepatocytach i szpiku kostnym, nie wykazały działania mutagennego lowastatyny.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, hepatocyt, komórka olbrzymia, nowotwór wątroby, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, spermatocyt, spermatogeneza, substancja czynna, szpik kostny, test mikrobiologiczny, uszkodzenie materiału genetycznego, włókniak wątroby, wpływ na płodność, zanik jąder, zmiany morfologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Objawy
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) to nowotwór hematologiczny charakteryzujący się niekontrolowanym rozrostem granulocytów w szpiku kostnym. U około 50% pacjentów w momencie rozpoznania choroba przebiega bezobjawowo, a objawy, gdy się pojawiają, są niespecyficzne i rozwijają się stopniowo. Najczęstsze symptomy to zmęczenie i osłabienie wynikające z anemii, duszność, powiększenie śledziony (splenomegalia), uczucie sytości po niewielkim posiłku, utrata masy ciała, gorączka, nocne poty, częste infekcje, skłonność do krwawień oraz bóle kości i stawów. Patofizjologia objawów opiera się na wypieraniu prawidłowych elementów morfotycznych krwi przez komórki białaczkowe oraz ich gromadzeniu się w narządach, co prowadzi do niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości. CML przebiega przez trzy fazy: przewlekłą (<10% blastów), akceleracji (10-19% blastów) i blastyczną (≥20% blastów), z progresją objawów i pogorszeniem rokowania.
aberracja chromosomalna, badanie krwi, faza akceleracji CML, faza blastyczna, faza przewlekła CML, granulocyt, hematopoeza, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórka białaczkowa, komórka blastyczna, leukocytoza, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, nocne poty, nowotwór krwi, pancytopenia, powiększenie węzłów chłonnych, priapizm, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, remisja wolna od leczenia, splenomegalia, szpik kostny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Afobam 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne alprazolamu, substancji czynnej leku Afobam, nie wykazały właściwości mutagennych ani rakotwórczych. Test Amesa in vitro oraz test mikrojąderkowy in vivo na szczurach (do 100 mg/kg mc., czyli 500-krotnie wyższej dawce niż maksymalna u ludzi 10 mg/dobę) nie potwierdziły mutagenności. Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę, 150-krotnie wyższej dawce) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę, 50-krotnie wyższej dawce) również nie wykazały potencjału kancerogennego. W badaniach płodności u szczurów stosujących dawki do 5 mg/kg mc./dobę (25-krotnie wyższe niż u ludzi) nie zaobserwowano negatywnego wpływu na zdolności rozrodcze.
aberracja chromosomalna, alprazolam, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, maksymalna dawka zalecana, mutageneza, mutageneza bakteryjna, napad drgawkowy, narząd wzroku, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, rogówka, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność przewlekła, wpływ na narząd wzroku, wpływ na płodność, wrastanie naczyń w rogówkę, zaćma - Leksykon chorób i schorzeń
Podwójne ujście prawej komory – Epidemiologia
Podwójne ujście prawej komory (DORV) to rzadka wada wrodzona serca, stanowiąca 1-3% wszystkich wrodzonych wad serca, z częstością występowania szacowaną na 0,09-0,14 na 1000 żywych urodzeń (0,9-1,4 na 10 000 urodzeń). Charakteryzuje się całkowitym lub przeważającym odprowadzeniem aorty i tętnicy płucnej z prawej komory. Występuje w różnych wariantach anatomicznych, najczęściej z ubytkiem przegrody międzykomorowej podzastawkowym aortalnym (subaortic VSD) i zwężeniem podzastawkowym płucnym. DORV często współistnieje z innymi wadami serca (np. ubytek przegrody przedsionkowo-komorowej, koarktacja aorty) oraz anomaliami pozasercowymi, a w około 40% przypadków towarzyszą mu aberracje chromosomalne, takie jak trisomie 13, 18, 21 oraz delecja 22q11.2 (zespół DiGeorge’a). Diagnostyka prenatalna opiera się na ultrasonografii i echokardiografii płodowej, co umożliwia wczesne rozpoznanie i planowanie leczenia.
aberracja chromosomalna, anomalia chromosomalna, arytmia komorowa, arytmia przedsionkowa, atrezja zastawki mitralnej, blok serca, delecja 22q11.2, infekcyjne zapalenie wsierdzia, koarktacja aorty, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki przedsionkowo-komorowej, nieprawidłowe połączenie naczyniowe, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne ujście prawej komory, prawa komora serca, przełożenie wielkich pni tętniczych, sinica, tętnica płucna, trisomia 13, trisomia 18, trisomia 21, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody przedsionkowo-komorowej, wrodzona wada serca, zastawka przedsionkowo-komorowa, zespół DiGeorge’a, zespół Downa, zespół genetyczny, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dimethyl Fumarate Gedeon Richter 240 mg
Dane przedkliniczne fumaranu dimetylu obejmują szerokie badania genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksyczności narządowej i reprodukcyjnej. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomalnych oraz test mikrojąderkowy in vivo, wykazały brak mutagenności. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach wykazały zwiększoną częstość raka komórek kanalikowych nerek przy dawce 75 mg/kg mc./dobę u myszy (ekspozycja AUC odpowiadająca dawce u ludzi) oraz u szczurów przy dawce 100 mg/kg mc./dobę (około 2-krotność ekspozycji u ludzi). Zaobserwowano także zmiany w przedżołądku gryzoni, jednak brak anatomicznego odpowiednika u ludzi ogranicza kliniczne znaczenie tych wyników. W badaniach toksykologicznych stwierdzono zmiany w nerkach u wszystkich gatunków zwierząt, z regeneracją nabłonka kanalików nerkowych, a u psów i małp zmiany te występowały przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecaną u ludzi (3-6-krotność dawki na podstawie AUC). W jądrach szczurów i psów obserwowano zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego, przy czym u szczurów efekt pojawiał się już przy dawkach zbliżonych do ludzkich.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, brodawczak płaskonabłonkowy, densytometria kości, działanie niepożądane, embriotoksyczność, fumaran monometylu, gruczolak jąder z komórek Leydiga, hiperkeratoza, martwica komórek, NOAEL, opóźnienie kostnienia, przenikanie łożyskowe, rak komórek kanalikowych nerek, regeneracja nabłonka kanalików nerkowych, rozrost kanalików nerkowych, rozrost komórek płaskonabłonkowych, rozwój postnatalny, stan zapalny, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność nerkowa, wada rozwojowa, włóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etopiryna PRO 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu acetylosalicylowego, głównego składnika Etopiryny PRO, nie wykazały działania rakotwórczego ani mutagennego w teście Amesa, jednak obserwowano aberracje chromosomalne w ludzkich fibroblastach, co sugeruje potencjalny wpływ na materiał genetyczny w specyficznych warunkach. W modelach zwierzęcych substancja wykazywała działanie teratogenne, obejmujące zaburzenia zagnieżdżenia jaja płodowego, embrio- i fetotoksyczność oraz negatywny wpływ na uczenie się potomstwa. Ponadto kwas acetylosalicylowy hamował owulację u szczurów, wskazując na możliwe zaburzenia płodności. Ostra toksyczność jest znacząca – dawki powyżej 10 g u dorosłych i 4 g u dzieci mogą prowadzić do śmiertelnych zatruć, przy czym stężenia kwasu salicylowego w osoczu 300-350 μg/ml wywołują objawy zatrucia, a 400-500 μg/ml mogą skutkować śpiączką i zgonem.