nerwiak węchowy
Nerwiak węchowy (łac. esthesioneuroblastoma, ang. olfactory neuroblastoma) to rzadki nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek neuroepitelialnych błony śluzowej jamy nosowej. Stanowi około 2-3% wszystkich nowotworów jam nosowych i zatok przynosowych. Najczęściej rozwija się w górnej części jamy nosowej, w okolicy płytki sitowej.
Charakterystycznymi objawami nerwiaka węchowego są jednostronne krwawienia z nosa, niedrożność nosa, zaburzenia węchu (anosmia), bóle głowy oraz, w zaawansowanych przypadkach, objawy neurologiczne związane z naciekaniem struktur oczodołu i podstawy czaszki. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (TK, MRI) oraz badanie histopatologiczne z oceną immunohistochemiczną.
Klasyfikacja zaawansowania choroby najczęściej opiera się na systemie Kadisha, który dzieli nowotwór na trzy grupy (A, B, C) w zależności od rozległości naciekania okolicznych struktur. Leczenie ma charakter wielodyscyplinarny i obejmuje zabieg chirurgiczny (często z dostępu przezczaszkowego), radioterapię oraz, w wybranych przypadkach, chemioterapię. Pięcioletnie przeżycie, w zależności od stopnia zaawansowania, wynosi od 40% do 80%.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Polipy nosowe – Etiologia i przyczyny
Polipy nosowe to łagodne, niebolesne narośla błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, występujące u 1-4% populacji, głównie u dorosłych w średnim wieku. Ich patogeneza wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym trwającym ponad 12 tygodni (CRS), w którym około 20% pacjentów rozwija polipy. Charakterystyczne jest podwyższone stężenie eozynofilów i interleukiny-5 (IL-5) w tkance polipów, niezależnie od atopii. Polipy dzieli się na zlokalizowane, rozlane (CRSwNP) oraz systemowe, związane z chorobami ogólnoustrojowymi jak eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (EGPA) czy mukowiscydoza. Czynniki ryzyka obejmują astmę (40% pacjentów z astmą ma polipy), przewlekłe zapalenie zatok, alergiczny nieżyt nosa, nadwrażliwość na aspirynę (triada Samtera), mukowiscydozę (do 86% pacjentów), alergiczne grzybicze zapalenie zatok, niedobory odporności oraz infekcje bakteryjne (Staphylococcus aureus u 63% chorych z CRSwNP) i grzybicze.
alergiczne grzybicze zapalenie zatok, alergiczny nieżyt nosa, astma, błona śluzowa jamy nosowej, brodawczak odwrócony, choroba dróg oddechowych zaostrzana przez aspirynę, cytokina, czerniak złośliwy, eozynofil, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, gruczolakorak, immunoglobulina E, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, interleukina-5, mukowiscydoza, nadwrażliwość na aspirynę, nerwiak węchowy, niedobór witaminy D, polip nosowy, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekły stan zapalny, rak płaskonabłonkowy, Staphylococcus aureus, superantygen, triada Samtera, zatoka przynosowa, zespół Churga-Straussa