zmiany metaboliczne
Zmiany metaboliczne odnoszą się do szeregu procesów biochemicznych zachodzących w organizmie, które obejmują przekształcanie substancji odżywczych w energię oraz budulec komórkowy. Mogą one mieć charakter fizjologiczny (związany z normalnym funkcjonowaniem organizmu) lub patologiczny (wywołany przez choroby).
W praktyce klinicznej zmiany metaboliczne często dotyczą zaburzeń gospodarki węglowodanowej (jak w cukrzycy), lipidowej (dyslipidemie), białkowej czy równowagi kwasowo-zasadowej. Szczególnie istotne są zespoły metaboliczne, charakteryzujące się współwystępowaniem otyłości brzusznej, dyslipidemii, nadciśnienia tętniczego i insulinooporności, zwiększające ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Diagnostyka zmian metabolicznych obejmuje badania biochemiczne krwi i moczu, testy obciążeniowe oraz zaawansowane metody obrazowania metabolicznego, jak PET. Leczenie zaburzeń metabolicznych jest ukierunkowane na przyczynę i może obejmować modyfikację stylu życia, farmakoterapię oraz, w niektórych przypadkach, interwencje chirurgiczne.
W onkologii obserwuje się charakterystyczne zmiany metaboliczne w komórkach nowotworowych, znane jako efekt Warburga, polegające na zwiększonym poborze glukozy i preferencji dla glikolizy beztlenowej nawet w obecności tlenu. Zjawisko to wykorzystywane jest w diagnostyce i potencjalnych celach terapeutycznych.