wymiana chromatyd siostrzanych
Wymiana chromatyd siostrzanych (SCE – Sister Chromatid Exchange) to proces, w którym podczas replikacji DNA dochodzi do wymiany fragmentów między identycznymi chromatydami siostrzanymi chromosomu. Proces ten zachodzi naturalnie podczas mejozy, ale może być również indukowany przez czynniki mutagenne, takie jak promieniowanie jonizujące, związki chemiczne czy wirusy.
W diagnostyce medycznej analiza wymiany chromatyd siostrzanych stanowi ważne narzędzie oceny integralności genetycznej i potencjału mutagennego różnych substancji. Zwiększona częstość SCE jest biomarkerem niestabilności genomowej i uszkodzeń DNA, co może wskazywać na narażenie na substancje genotoksyczne lub predyspozycje do chorób nowotworowych.
Badanie SCE wykorzystuje się w monitorowaniu narażenia zawodowego na substancje genotoksyczne, ocenie skuteczności leczenia przeciwnowotworowego oraz w diagnostyce zespołów genetycznych związanych z defektami naprawy DNA, takich jak zespół Blooma. Technika ta polega na różnicowym wybarwieniu chromatyd siostrzanych i zliczaniu miejsc wymiany widocznych jako skrzyżowania segmentów o różnej intensywności barwienia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Convival Chrono 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sodu walproinianu, substancji czynnej leku Convival Chrono, wykazały brak mutagenności w testach bakteryjnych i in vitro na komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. Wyniki badań in vivo były zależne od drogi podania: po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech dominujących letalnych, natomiast po podaniu dootrzewnowym zaobserwowano uszkodzenia DNA u gryzoni. W badaniach klinicznych u pacjentów z padaczką leczonych sodu walproinianem odnotowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje nieustalone. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka.
aberracja chromosomowa, badanie in vivo, badanie mutagenności, chłoniak myszy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt szczura, naprawa DNA, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, padaczka, pękanie nici DNA, potencjał mutagenny, sód walproinianu, szpik kostny, test bakteryjny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wpływ transgeneracyjny, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder, zmiana behawioralna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chronosphere 100 (66,66 mg + 29,03 mg)/sasz.
Badania przedkliniczne walproinianu sodu (Depakine Chronosphere) wykazały brak działania mutagennego in vitro w testach na bakteriach i komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. W badaniach in vivo, po podaniu doustnym, nie stwierdzono aberracji chromosomowych w szpiku kostnym szczurów ani dominujących cech letalnych u myszy, natomiast podanie dootrzewnowe powodowało uszkodzenia DNA i chromosomów u gryzoni. W badaniach klinicznych obserwowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejasne. Badania kancerogenności nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Walproinian wykazuje działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, powodując wady rozwojowe wielu narządów oraz zaburzenia behawioralne u potomstwa nawet do trzeciego pokolenia, co ma istotne implikacje dla stosowania u kobiet w ciąży i w wieku rozrodczym.
aberracja chromosomowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, maksymalna tolerowana dawka, niepłodność męska, NOAEL, padaczka, pęknięcie nici DNA, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, spermatogeneza, szpik kostny, układ rozrodczy męski, wada rozwojowa, walproinian, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon substancji czynnych
Miedź – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Miedź, jako niezbędny pierwiastek śladowy, pełni istotne funkcje fizjologiczne i jest stosowana w produktach leczniczych, suplementach diety oraz preparatach do żywienia pozajelitowego. Przedkliniczne badania bezpieczeństwa miedzi są ograniczone, jednak dostępne dane oraz wieloletnie doświadczenie kliniczne wskazują na niski potencjał toksyczny przy stosowaniu w dawkach fizjologicznych. Przykładowo, produkt Tracutil zawiera miedź(II) chlorek dwuwodny w stężeniu 204,6 µg/ml (12 µmol/ampułka, 760 µg/ampułka) i jest stosowany w terapii zastępczej, gdzie ryzyko toksyczności jest minimalne. W przypadku produktów złożonych, takich jak Pediaven G20 i Pediaven NN2, które zawierają miedzi siarczan pięciowodny, brak specyficznych badań przedklinicznych rekompensowany jest danymi literaturowymi oraz doświadczeniem klinicznym, potwierdzającymi bezpieczeństwo stosowania.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawka fizjologiczna, dawka maksymalna, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, genotoksyczność, karcynogenność, limfocyt, miedź chlorek dwuwodny, miedzi siarczan pięciowodny, ostra toksyczność, pierwiastek śladowy, podanie dożylne, terapia zastępcza, teratogenność, test Amesa, test CHO/HPRT, test mikrojądrowy, tetrafluoroboran miedzi, toksyczność przewlekła, wymiana chromatyd siostrzanych, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ValproLEK 500 500 mg
Przedkliniczne badania walproinianu sodu wykazały jego wyraźny potencjał teratogenny, potwierdzony morfologicznymi i funkcjonalnymi zmianami w układzie słuchowym oraz wadami rozwojowymi u myszy, szczurów i królików. Ocena mutagenności dała wyniki zależne od modelu i drogi podania: brak mutagenności in vitro, brak aberracji chromosomowych po podaniu doustnym in vivo, ale uszkodzenia DNA po podaniu dootrzewnowym. W badaniach klinicznych obserwowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejasne. Dane dotyczące działania rakotwórczego nie wskazują na istotne ryzyko dla człowieka.
aberracja chromosomowa, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hepatocyt, kwas walproinowy, maksymalna tolerowana dawka, mutagenność, niepłodność męska, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, spermatogeneza, szpik kostny, teratogenność, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian sodu, właściwości teratogenne, wpływ na rozrodczość, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jądra, zmiana histopatologiczna, zwyrodnienie jądra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chronosphere 250 (166,76 mg + 72,61 mg)/sasz.
Przedkliniczne badania walproinianu, składnika leku Depakine Chronosphere, wykazały brak działania mutagennego w testach in vitro na bakteriach i komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. W badaniach in vivo doustne podanie walproinianu nie powodowało aberracji chromosomowych w szpiku kostnym szczurów ani dominujących cech letalnych u myszy, natomiast dootrzewnowe wstrzyknięcie zwiększało uszkodzenia DNA u gryzoni. W badaniach klinicznych obserwowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje nieustalone. Dane niekliniczne nie wskazują na potencjał rakotwórczy substancji, co potwierdzają konwencjonalne badania dotyczące działania kancerogennego.
aberracja chromosomowa, badanie płodności, dawka teratogenna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, padaczka, pękanie DNA, potencjał kancerogenny, szpik kostny, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder, zmiana chromosomowa, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chrono 300 200 mg + 87 mg
Dane przedkliniczne dotyczące walproinianu sodu, substancji czynnej preparatu Depakine Chrono, wskazują na zróżnicowany potencjał genotoksyczny zależny od modelu badawczego i drogi podania. W badaniach in vitro nie wykazano działania mutagennego ani indukcji naprawy DNA, natomiast in vivo po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech letalnych, co sugeruje niski potencjał genotoksyczny przy tej drodze podania. Jednakże dootrzewnowe podanie u gryzoni powodowało uszkodzenia DNA, a dane kliniczne dotyczące wymiany chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem są niejednoznaczne. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Istotne jest natomiast działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, z wadami rozwojowymi wielu narządów oraz zaburzeniami behawioralnymi utrzymującymi się do trzeciego pokolenia, choć mechanizmy tych efektów pozostają nieznane.
aberracja chromosomowa, dominująca cecha letalna, dysfagia, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja płodowa, hepatocyt pierwotny, maksymalna tolerowana dawka, naprawa DNA, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, pękanie nici DNA, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, toksyczność wielokrotnej dawki, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon substancji czynnych
Sód walproinian – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania sodu walproinianu wykazały brak działania mutagennego w testach in vitro na bakteriach i komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. Wyniki in vivo były jednak niejednoznaczne i zależały od drogi podania: po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani dominujących cech letalnych, natomiast po podaniu dootrzewnowym zaobserwowano uszkodzenia chromosomów i pękanie nici DNA u gryzoni. Dane kliniczne dotyczące wpływu walproinianu na DNA i chromosomy pozostają niejednoznaczne. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W badaniach teratogenności u myszy, szczurów i królików potwierdzono powstawanie wad rozwojowych oraz transgeneracyjne zaburzenia behawioralne u potomstwa, z nieznanym mechanizmem i znaczeniem klinicznym. Ponadto, ekspozycja prenatalna powodowała zmiany morfologiczne i funkcjonalne w układzie słuchowym gryzoni.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt biologiczny, efekt transgeneracyjny, męski narząd rozrodczy, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, pęknięcie nici DNA, populacja pediatryczna, potencjał mutagenny, sód walproinian, szpik kostny, układ rozrodczy, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zmiana behawioralna, zmiana histopatologiczna, zwyrodnienie jądra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
Przedkliniczne badania walproinianu sodu wykazały brak mutagenności in vitro oraz niskie ryzyko genotoksyczności przy doustnym podaniu, co jest zgodne z główną drogą podania u ludzi. Jednakże podanie dootrzewnowe indukowało uszkodzenia DNA u gryzoni, co ma ograniczone znaczenie kliniczne. Badania kancerogenności nie wskazały na istotne ryzyko nowotworowe. Istotnym zagrożeniem jest teratogenność walproinianu, potwierdzona u myszy, szczurów i królików, manifestująca się wadami rozwojowymi wielu narządów oraz długotrwałymi zaburzeniami neurobehawioralnymi w kolejnych pokoleniach. Dodatkowo, narażenie prenatalne powodowało zmiany morfologiczne i funkcjonalne układu słuchowego u zwierząt, co może mieć implikacje kliniczne dla rozwoju sensorycznego.
aberracja chromosomowa, badanie kliniczne, badanie płodności, dominująca cecha letalna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, maksymalna tolerowana dawka, męski układ rozrodczy, naprawa DNA, narażenie na walproinian, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, pękanie DNA, pierwotny hepatocyt, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, ryzyko teratogenne, szpik kostny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zagrożenie dla człowieka, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Systen Conti 3,2 mg + 11,2 mg
Estradiol oraz noretysteronu octan, składniki aktywne leku Systen Conti, posiadają szerokie zastosowanie kliniczne potwierdzone wieloletnimi badaniami. Estradiol, naturalny hormon estrogenowy, wykazuje niską toksyczność ostrą, co potwierdzają wartości LD50 dla etynyloestradiolu (EE) u szczurów: 5,3 g/kg u samców i 3,2 g/kg u samic, dawki te są 50 000–78 000 razy wyższe niż stosowane terapeutycznie u ludzi. Badania toksyczności przewlekłej na zwierzętach wykazały nasilenie efektów estrogenowych, jednak interpretacja wyników wymaga uwzględnienia różnic międzygatunkowych w regulacji hormonalnej. Analizy genotoksyczności estradiolu wskazują na brak mutagenności i działania rakotwórczego, mimo obserwacji aneuploidii i mikrojąder w niektórych modelach in vitro i in vivo. Estron, metabolit estradiolu, wykazuje działanie embriotoksyczne i wpływa na płodność szczurów w sposób zależny od dawki.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, estradiol, etynyloestradiol, genotoksyczność, mikrojądro, nieplanowa synteza DNA, noretysteronu octan, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, wymiana chromatyd siostrzanych, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine 400 mg (400 mg/4 ml)
Przedkliniczne badania walproinianu sodu (Depakine) wykazały brak działania mutagennego in vitro oraz brak indukcji aberracji chromosomowych po podaniu doustnym in vivo, choć podanie dootrzewnowe wiązało się z uszkodzeniami DNA u gryzoni. Badania kliniczne wskazują na zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje niejasne. Walproinian nie wykazuje działania rakotwórczego, natomiast jest teratogenny u myszy, szczurów i królików, powodując wady rozwojowe i zaburzenia behawioralne u potomstwa, obserwowane nawet w kolejnych pokoleniach. Ponadto, narażenie prenatalne prowadzi do zmian morfologicznych i funkcjonalnych układu słuchowego u zwierząt doświadczalnych.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawkowanie leku, Depakine, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, genotoksyczność, naprawa DNA, narażenie na walproinian, narządy rozrodcze męskie, niepłodność męska, NOAEL, padaczka, pęknięcie nici DNA, pierwotny hepatocyt, spermatogeneza, szpik kostny, wada rozwojowa, walproinian, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zanik jąder, zwyrodnienie jąder - Leksykon substancji czynnych
Walproinian sodu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Walproinian sodu wykazuje istotną toksyczność ostrą z LD50 w zakresie 1200-1600 mg/kg (doustnie) oraz 750-950 mg/kg (dożylnie) u różnych gatunków zwierząt. Przewlekłe podawanie prowadzi do zmian w układzie rozrodczym samców, w tym atrofię jąder i zaburzenia spermatogenezy, obserwowane u szczurów przy dawkach ≥250 mg/kg oraz u psów już od 90 mg/kg. W badaniach wielokrotnego podawania dawki 1250 mg/kg/dobę u szczurów i 150 mg/kg/dobę u psów wywoływały zwyrodnienia jąder i zmniejszenie ich masy. Wartości NOAEL dla zmian w jądrach wynosiły 270 mg/kg/dobę u szczurów i 90 mg/kg/dobę u psów, jednak margines bezpieczeństwa na podstawie AUC może być niewystarczający. Walproinian nie wykazywał jednoznacznego działania mutagennego in vitro, a wyniki badań in vivo były zależne od drogi podania – doustnie nie indukował aberracji chromosomowych, natomiast dootrzewnowo zwiększał uszkodzenia DNA u gryzoni. Dane dotyczące genotoksyczności u pacjentów z padaczką są niejednoznaczne, a kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieokreślone.
aberracja chromosomowa, atrofia jąder, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hepatocyty, LD50, miano wirusa, naprawa DNA, NOAEL, pękanie nici DNA, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, powstawanie mikrojąder, replikacja wirusa HIV, szpik kostny, test Amesa, test na komórkach chłoniaka, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie DNA, wada rozwojowa, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zaburzenia zachowania, zmiany behawioralne, zmiany morfologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chronosphere 750 (500,06 mg + 217,75 mg)/sasz.
Badania genotoksyczności walproinianu wykazały brak działania mutagennego in vitro w testach na bakteriach, komórkach chłoniaka myszy oraz hepatocytach szczura. W badaniach in vivo efekty genotoksyczne zależały od drogi podania: po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech letalnych u gryzoni, natomiast podanie dootrzewnowe wiązało się z uszkodzeniami DNA i chromosomów. U pacjentów z padaczką leczonych walproinianem obserwowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych, jednak wyniki porównań z pacjentami nieleczonymi były niejednoznaczne, a kliniczne znaczenie tych zmian pozostaje nieustalone. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Walproinian wykazuje działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, powodując wady rozwojowe wielu narządów oraz zaburzenia behawioralne u potomstwa nawet do trzeciego pokolenia, choć mechanizmy tych efektów i ich znaczenie kliniczne wymagają dalszych badań.
aberracje chromosomowe, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, komórki chłoniaka myszy, margines bezpieczeństwa, naprawa DNA, narządy rozrodcze, niepłodność męska, pękanie nici DNA, pierwotne hepatocyty, poziom dawkowania, szpik kostny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomów, wady rozwojowe, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenia zachowania, zanik jąder, zmiany behawioralne, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tritace 2,5 comb 2,5 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności połączenia ramiprylu i hydrochlorotiazydu wykazały niską toksyczność ostrą, nawet przy dawkach do 10 000 mg/kg masy ciała u szczurów i myszy. W badaniach przewlekłych obserwowano głównie zaburzenia równowagi elektrolitowej, zgodne z farmakodynamicznym profilem obu substancji. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego, choć toksyczność skojarzenia była nieco wyższa niż poszczególnych składników. Ramipryl nie wykazał mutagenności ani genotoksyczności w różnych testach in vitro i in vivo, a długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie potwierdziły działania pronowotworowego, mimo obserwacji adaptacyjnych zmian w kanalikach nerkowych.
aberracja chromosomalna, działanie pronowotworowe, działanie teratogenne, genotoksyczność, kanalik nerkowy, klastogenność, mutagenność, Narodowy Program Toksykologiczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ramipryl i hydrochlorotiazyd, szpik kostny, test Amesa, test na komórkach chłoniaka, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zmiana nowotworowa, zmiana przednowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tritace 5 comb 5 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Tritace 5 comb, zawierającego ramipryl i hydrochlorotiazyd, wykazały brak toksyczności ostrej przy dawkach do 10 000 mg/kg masy ciała u gryzoni, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Wielokrotne podawanie leku u szczurów i małp ujawniło głównie zaburzenia równowagi elektrolitowej, zgodne z działaniem diuretyku tiazydowego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach nie stwierdzono działania teratogennego, choć toksyczność skojarzenia była nieco wyższa niż poszczególnych składników. Ramipryl nie wykazał właściwości mutagennych ani pronowotworowych w badaniach długoterminowych na szczurach i myszach, a obserwowane zmiany nerkowe interpretowano jako reakcje adaptacyjne, nie nowotworowe.
aberracje chromosomalne, diuretyk tiazydowy, działanie klastogenne, działanie pronowotworowe, działanie teratogenne, hiperplazja komórek, komórki CHO, National Toxicology Program, nondysjunkcja, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość wątrobowa, szpik kostny, test Amesa, test mysich komórek chłoniaka, toksyczność reprodukcyjna, Tritace 5 comb, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – PoltechMIBI 1 mg MIBI
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tetra(2-metoksy-2-metylopropylo-1-izonitrylo)-tetrafluoroboranu miedzi (I) (Cu(MIBI)₄BF₄), stosowanego w radiofarmaceutycznym produkcie PoltechMIBI znakowanym technetem-99m, obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej oraz genotoksyczności. W badaniach toksyczności ostrej dożylnej na myszach, szczurach i psach najniższa dawka letalna wyniosła 7 mg/kg masy ciała u samic szczurów, co stanowi 500-krotność maksymalnej dawki stosowanej u ludzi (MHD = 0,014 mg/kg dla osoby dorosłej o masie 70 kg). W badaniach przewlekłych (28 dni) nie zaobserwowano efektów toksycznych przy dawkach 0,42 mg/kg u szczurów (30-krotność MHD) oraz 0,07 mg/kg u psów (5-krotność MHD).
99mTc-MIBI, aberracja chromosomowa, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, limfocyt ludzki, produkt radiofarmaceutyczny, stężenie cytotoksyczne, test Amesa, test CHO/HPRT, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwość genotoksyczna, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Absenor 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sodu walproinianu wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) po podaniu doustnym wynoszą 1200-1600 mg/kg mc., a po dożylnym 750-950 mg/kg mc., co wskazuje na stosunkowo szeroki margines bezpieczeństwa przy ostrej ekspozycji. Przewlekłe podawanie dawek ≥250 mg/kg u szczurów i ≥90 mg/kg u psów powodowało atrofie jąder, zmiany w płucach i prostacie, co sugeruje potencjalne ryzyko dla męskiego układu rozrodczego. U dorosłych zwierząt dawki 1250 mg/kg/dobę (szczury) i 150 mg/kg/dobę (psy) indukowały zwyrodnienia jąder i zaburzenia spermatogenezy. U młodych szczurów zmniejszenie masy jąder obserwowano przy dawkach ≥240 mg/kg/dobę (i.p., i.v.), bez zmian histopatologicznych, natomiast dawki do 90 mg/kg/dobę nie wpływały na narządy rozrodcze. Badania płodności u szczurów przy dawkach do 350 mg/kg/dobę nie wykazały wpływu na płodność samców, choć klinicznie odnotowano niepłodność męską jako działanie niepożądane u ludzi.
Ocena mutagenności sodu walproinianu przyniosła wyniki zależne od modelu i drogi podania: brak mutagenności w teście Amesa i na komórkach chłoniaka myszy, negatywne wyniki w hepatocytach szczura, natomiast in vivo po podaniu dootrzewnowym obserwowano uszkodzenia DNA i aberracje chromosomowe u gryzoni. Po podaniu doustnym, głównej drodze u ludzi, nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani dominujących cech letalnych. W badaniach klinicznych odnotowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje nieustalone. Walproinian wykazuje działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, powodując wady rozwojowe i zaburzenia behawioralne u potomstwa, z efektami obserwowanymi nawet w drugim i trzecim pokoleniu. Ponadto, walproinian może stymulować replikację wirusa HIV in vitro, co wymaga uwagi klinicznej u pacjentów zakażonych HIV.
aberracje chromosomowe, atrofia jąder, dawka śmiertelna 50, działanie teratogenne, maksymalna tolerowana dawka, miano wirusa, mikrojądro, nasieniowód, niepłodność męska, pęknięcie nici DNA, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, replikacja wirusa HIV, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ słuchowy, wada rozwojowa, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenia spermatogenezy, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chronosphere 500 (333,30 mg + 145,14 mg)/sasz.
Dane przedkliniczne dotyczące walproinianu sodu i kwasu walproinowego, składników leku Depakine Chronosphere, wskazują na zróżnicowany profil bezpieczeństwa. W testach in vitro nie stwierdzono działania mutagennego, natomiast badania in vivo wykazały zależność efektów genotoksycznych od drogi podania – po podaniu doustnym nie obserwowano aberracji chromosomowych, zaś po dootrzewnowym odnotowano uszkodzenia DNA u gryzoni. Kliniczne obserwacje sugerują zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie tych zmian pozostaje niejasne. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Istotne są natomiast dane dotyczące teratogenności – walproinian indukuje wady rozwojowe u myszy, szczurów i królików oraz powoduje zmiany behawioralne u potomstwa, a także morfologiczne i funkcjonalne zaburzenia układu słuchowego u zwierząt doświadczalnych.
aberracja chromosomowa, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt, męski układ rozrodczy, naprawa DNA, niepłodność męska, padaczka, pękanie nici DNA, potencjał mutagenny, rakotwórczość, spermatogeneza, szpik kostny, układ słuchowy, wada rozwojowa, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ValproLEK 300 300 mg
Dane przedkliniczne dotyczące walproinianu sodu (ValproLEK 300) potwierdzają jego silny potencjał teratogenny, wykazany w badaniach na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki). Ekspozycja płodów na walproinian powoduje charakterystyczne zmiany morfologiczne i funkcjonalne, w tym uszkodzenia układu słuchowego. Badania mutagenności i genotoksyczności dają wyniki zależne od modelu i drogi podania: brak mutagenności in vitro oraz po podaniu doustnym in vivo, natomiast podanie dootrzewnowe wykazuje uszkodzenia DNA. W badaniach klinicznych obserwowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejasne. Standardowe testy kancerogenności nie wskazują na podwyższone ryzyko nowotworów u ludzi.
Badania toksyczności wielokrotnego podania wykazały istotny wpływ walproinianu na męski układ rozrodczy: u dorosłych szczurów dawki 1250 mg/kg m.c./dobę doustnie powodowały zwyrodnienia jąder i zaburzenia spermatogenezy, a u psów zmiany pojawiały się przy 150 mg/kg m.c./dobę. U młodych szczurów wpływ był mniej wyraźny, a dawki do 90 mg/kg m.c./dobę nie wywoływały zmian histopatologicznych. W badaniach płodności u szczurów dawki do 350 mg/kg m.c./dobę nie wpływały na płodność samców, jednak u ludzi niepłodność męska jest znanym działaniem niepożądanym walproinianu. Obserwacje te podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu walproinianu u kobiet w wieku rozrodczym oraz mężczyzn planujących potomstwo ze względu na ryzyko teratogenności i wpływu na płodność.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie kancerogenezy, badanie mutagenności, badanie teratogenności, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kwas walproinowy, niepłodność męska, potencjał teratogenny, szpik kostny, układ rozrodczy, uszkodzenie słuchu, wada rozwojowa, walproinian sodu, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder, zwyrodnienie jąder - Leksykon substancji czynnych
Metoksalen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Metoksalen wykazuje toksyczność głównie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne lub w połączeniu z promieniowaniem UV, co jest istotne w kontekście jego fototoksycznego działania. W badaniach przedklinicznych LD₅₀ dla metoksalenu wynosiło 791 mg/kg u szczurów i 423-699 mg/kg u myszy po podaniu doustnym. Długotrwałe podawanie dawki 12 mg/kg/dobę przez rok nie wykazało toksyczności u myszy. W modelach zwierzęcych obserwowano fototoksyczność skóry i oczu po podaniu doustnym oraz toksyczność wątroby po podaniu dootrzewnowym w dawce 4 mg w połączeniu z UV-A (320-400 nm). U ludzi reakcje fototoksyczne są mało prawdopodobne przy stężeniach metoksalenu w osoczu poniżej 30 ng/ml, a po reinfuzji osocza wzbogaconego leukocytami stężenia pozostają poniżej progu wykrywalności (10 ng/ml), co ogranicza kliniczne znaczenie wyników zwierzęcych.
działanie fototoksyczne, działanie kancerogenne, ekspozycja terapeutyczna, leukocyty, metoksalen, nieprawidłowości chromosomowe, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, pozaustrojowa fotofereza, promieniowanie UV, promieniowanie UV-A, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczny wpływ na reprodukcję, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon substancji czynnych
Kwas walproinowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu walproinowego, substancji aktywnej preparatów Depakine i ValproLEK, wykazały brak mutagenności in vitro oraz brak indukcji aberracji chromosomowych po podaniu doustnym in vivo, co jest istotne z punktu widzenia głównej drogi podania u ludzi. Niemniej jednak, dootrzewnowe podanie walproinianu powodowało uszkodzenia DNA u gryzoni. Badania kliniczne wskazują na zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, choć wyniki są niejednoznaczne. Konwencjonalne testy rakotwórczości nie wykazały podwyższonego ryzyka nowotworów. Natomiast walproinian wykazuje jednoznaczne działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, powodując wady rozwojowe wielu narządów oraz zaburzenia behawioralne u potomstwa nawet do trzeciego pokolenia. Dodatkowo, narażenie płodowe skutkuje zmianami morfologicznymi i funkcjonalnymi układu słuchowego u zwierząt.
aberracja chromosomowa, AUC, badanie toksyczności, dawka teratogenna, Depakine, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt, kwas walproinowy, maksymalna tolerowana dawka, naprawa DNA, narząd rozrodczy, niepłodność męska, pękanie DNA, podanie doustne, poziom dawkowania bez obserwowanego działania szkodliwego, spermatogeneza, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wstrzyknięcie dootrzewnowe, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DoriTri smak owoców leśnych 0,5 mg + 1 mg + 1,5 mg
Produkt leczniczy DoriTri smak owoców leśnych zawiera trzy substancje czynne: tyrotrycynę (0,5 mg), benzalkoniowy chlorek (1,0 mg) oraz benzokainę (1,5 mg). W badaniach przedklinicznych tyrotrycyna wykazała ostrą toksyczność po podaniu pozajelitowym u myszy, jednak brak jest danych dotyczących jej wpływu na rozród, genotoksyczności oraz kancerogenności. Benzalkoniowy chlorek wykazał umiarkowane podrażnienie skóry przy wysokich dawkach (50 mg) u królików oraz toksyczność rozwojową po jednorazowym podaniu dopochwowym u szczurów, przy czym wyniki badań genotoksyczności są niespójne – pozytywne w testach na komórkach ssaków przy dawkach 1 mg/l i wyższych, negatywne w testach bakteryjnych w zakresie 0,01–5 µg/ml. Brak jest danych dotyczących jego działania rakotwórczego.
benzokaina, chlorek benzalkoniowy, depresja OUN, drgawki, działanie rakotwórcze, erytrocyty polichromatyczne, genotoksyczność, kancerogenność, methemoglobinemia, podrażnienie skóry, spadek ciśnienia krwi, test mikrojądrowy, test mutacji powrotnych bakterii, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, tolerancja miejscowa, tyrotrycyna, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Absenor 300 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sodu walproinianu wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) przy podaniu doustnym mieszczą się w zakresie 1200-1600 mg/kg masy ciała, natomiast dożylnie są niższe i wynoszą 750-950 mg/kg. W badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów i psów zaobserwowano atrofie jąder oraz zmiany w płucach i prostacie przy dawkach odpowiednio od 250 mg/kg i 90 mg/kg. Wielokrotne podawanie u dorosłych zwierząt (szczury 1250 mg/kg/dobę, psy 150 mg/kg/dobę) prowadziło do zwyrodnień jąder i zaburzeń spermatogenezy. U młodych szczurów zmniejszenie masy jąder występowało tylko przy dawkach toksycznych (≥240 mg/kg i.p./i.v.), natomiast dawki do 90 mg/kg nie wpływały na narządy rozrodcze. W badaniach płodności u szczurów dawki do 350 mg/kg/dobę nie wykazały wpływu na płodność samców, choć u ludzi odnotowano niepłodność męską jako działanie niepożądane.
aberracja chromosomowa, atrofia jąder, badanie toksyczności, dawka śmiertelna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hepatocyt szczura, LD50, miano wirusa, mikrojądro, naprawa DNA, niepłodność męska, pękanie nici DNA, potencjał mutagenny, replikacja wirusa HIV, spermatogeneza, test Amesa, układ słuchowy, wada rozwojowa, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zwyrodnienie nasieniowodu - Leksykon substancji czynnych
Czynnik grasiczy X – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania czynnika grasiczego X (Thymostimulinum, Thymus Factor X) wykazały brak negatywnego wpływu na płodność i funkcje reprodukcyjne u samców szczurów po podaniu domięśniowym w dawkach 5, 10 i 20 mg/kg mc. Natomiast badania teratogenności przeprowadzone na myszy, szczurach i chomikach złocistych wykazały działanie teratogenne po podaniu podskórnym w dawkach 6–300 mg/kg mc. oraz domięśniowym w dawkach 5–40 mg/kg mc. Efekt teratogenny obserwowano we wszystkich badanych gatunkach, co sugeruje uniwersalny mechanizm działania negatywnego na rozwój płodu przy stosowaniu różnych dróg podania i zakresów dawek.
aberracja chromosomowa, czynnik grasiczy, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, komórka szpiku kostnego, mutacja genowa, organogeneza, profil bezpieczeństwa, rekombinacja genetyczna, substancja biologiczna, szpik kostny, test Amesa, test genotoksyczności, tymostymulina, układ rozrodczy, uszkodzenie DNA, wymiana chromatyd siostrzanych, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – TFX 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa czynnika grasiczego X (Thymostimulinum, Thymus Factor X, TFX) wykazały brak negatywnego wpływu na płodność samców szczurów po wielokrotnym podaniu domięśniowym w dawkach 5, 10 oraz 20 mg/kg mc. Nie zaobserwowano zaburzeń funkcji reprodukcyjnych ani uszkodzeń układu rozrodczego. Natomiast badania teratogenności przeprowadzone na myszach, szczurach i chomikach złocistych wykazały działanie teratogenne TFX przy podaniu podskórnym w dawkach od 6 do 300 mg/kg mc. oraz domięśniowym w dawkach 5, 10 i 40 mg/kg mc. w okresie organogenezy, co wskazuje na potencjalne ryzyko dla rozwoju płodu podczas ekspozycji na TFX w tym krytycznym okresie.
aberracje chromosomowe, czynnik grasiczy X, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, komórki szpiku kostnego, organogeneza, płodność, podanie domięśniowe, podanie dootrzewnowe, podanie podskórne, potencjał teratogenny, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, thymostimulinum, Thymus Factor X, układ rozrodczy, właściwości mutagenne, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon substancji czynnych
Tyrotrycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tyrotrycyna, antybiotyk peptydowy, wykazuje w badaniach przedklinicznych ostrą toksyczność po podaniu pozajelitowym u myszy, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa różnych dróg podania. Istotne luki w danych dotyczą toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego, gdyż brak jest kompleksowych badań w tych obszarach. Preparaty wieloskładnikowe zawierające tyrotrycynę, takie jak DoriTri, zawierają również benzalkoniowy chlorek i benzokainę, których profile toksykologiczne są lepiej poznane, choć również niekompletne pod kątem długoterminowego bezpieczeństwa.
aberracja chromosomowa, antybiotyk peptydowy, benzalkoniowy chlorek, benzokajna, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kurczliwość mięśnia sercowego, limfocyty ludzkie, methemoglobinemia, ośrodkowy układ nerwowy, podanie parenteralne, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, utlenienie hemoglobiny, wymiana chromatyd siostrzanych, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxsoralen 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności metoksalenu (8-Methoxypsoralen) wykazały, że dawki letalne (LD₅₀) po podaniu doustnym wynoszą 791 mg/kg u szczurów oraz 423-699 mg/kg u myszy. Przewlekłe podawanie dawki 12 mg/kg/dobę przez rok nie wywoływało objawów toksyczności, jednak w połączeniu z promieniowaniem UV (320-400 nm) dawka 4 mg dootrzewnowo indukowała toksyczność skóry i wątroby oraz uszkodzenia narządu wzroku. Fototoksyczność obserwowano na skórze, oczach i wątrobie, przy czym u ludzi reakcje te są mało prawdopodobne przy stężeniach metoksalenu poniżej 30 ng/ml. Dodatkowo, dawki od 15 do 150 mg/kg/dobę u szczurów powodowały upośledzenie funkcji rozrodczych oraz negatywny wpływ na rozwój płodu i morfologię.
aberracja chromosomowa, dawka letalna, działanie karcinogenne, fototerapia, fototoksyczność, genotoksyczność, metoksalen, mutagenność, promieniowanie UV, promieniowanie UV-A, rak skóry, reakcja fototoksyczna, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wymiana chromatyd siostrzanych, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Noretysteron octan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Octan noretysteronu, składnik preparatu Systen Conti, jest dobrze poznanym progestagenem o potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwie klinicznym. Po podaniu ulega szybkie hydrolizie do aktywnego metabolitu – noretysteronu (NET). Badania toksyczności ostrej wykazały bardzo niską toksyczność z wartościami LD50 w zakresie gramów na kilogram masy ciała, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych. W badaniach przewlekłych na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy) nie zaobserwowano toksyczności, jedynie typowe efekty farmakologiczne hormonów steroidowych. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu noretysteronu w połączeniu z etynyloestradiolem (EE) w dawkach do 250-krotnie wyższych niż stosowane u ludzi nie wykazały istotnych uszkodzeń, poza niewielkim rozrostem błony śluzowej macicy przy najwyższych dawkach. W badaniach embriotoksyczności u królików i szczurów dawki 1,4–3,5 mg/kg wykazały działanie embriotoksyczne, jednak bez istotnych efektów teratogennych.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, badanie toksykologiczne, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, etynyloestradiol, hormon steroidowy, hydroliza, hydroliza octanu noretysteronu, LD50, mikrojądro, noretysteron, octan noretysteronu, progestagen, rozrost błony śluzowej macicy, system transdermalny, szpik kostny, terapia hormonalna, toksyczność ostra, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, właściwość uczulająca, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Salazopyrin EN 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sulfasalazyny wykazały istotne ryzyko kancerogenności przy długotrwałym stosowaniu. W dwuletnich badaniach na szczurach F344/N (dawki 84, 168, 337,5 mg/kg/dzień, odpowiadające 496, 991, 1991 mg/m²) zaobserwowano statystycznie istotny wzrost częstości brodawczaka nabłonka przejściowego pęcherza moczowego u samców oraz brodawczaka nabłonka przejściowego nerki u samic przy najwyższej dawce. Zjawiska te korelowały ze zwiększonym tworzeniem kamieni nerkowych i rozrostem nabłonka przejściowego. W badaniach na myszach B6C3F1 (dawki 675, 1350, 2700 mg/kg/dzień, czyli 2025, 4050, 8100 mg/m²) stwierdzono istotny wzrost częstości gruczolaka wątrobowokomórkowego u obu płci już przy najniższej dawce. Testy genotoksyczności dały wyniki niejednoznaczne – brak mutagenności w teście Amesa i teście HGPRT, ale obecność potencjalnych efektów genotoksycznych w testach mikrojąder, aberracji chromosomowych i wymiany chromatyd siostrzanych w limfocytach ludzkich oraz zwierzęcych.
aberracja chromosomowa, badania przedkliniczne, badanie szpiku kostnego, brodawczak pęcherza moczowego, genotoksyczność, gruczolak wątrobowokomórkowy, kamica nerkowa, kancerogenność, oligospermia, profil bezpieczeństwa leku, rozrost nabłonka przejściowego, sulfasalazyna, test Amesa, test mikrojądrowy, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Uvadex 20 mikrogramów/ml roztwór do frakcjonowania krwi 20 mcg/ml
Metoksalen (Uvadex) wykazuje ograniczoną toksyczność w badaniach przedklinicznych, przy czym działania toksyczne pojawiają się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki stosowane klinicznie. W czterotygodniowym badaniu na psach poddanych pozaustrojowej fotoferezie, przy dawkach promieniowania 1-2 J/cm² i stężeniach metoksalenu 100-500 ng/ml, nie zaobserwowano objawów toksyczności. Badania reprodukcyjne na szczurach wykazały, że dawki toksyczne dla matki wpływają negatywnie na wzrost, żywotność oraz rozwój morfologiczny płodu. Potencjał fototoksyczny metoksalenu manifestuje się w zależności od drogi podania: po doustnym – w skórze i oczach, po dootrzewnowym – w wątrobie. W badaniach klinicznych stężenia metoksalenu w osoczu po reinfuzji leukocytów pozostają poniżej 10 ng/ml, co jest znacznie niższe od progu fototoksyczności wynoszącego 30 ng/ml, wskazując na niskie ryzyko fototoksyczności w warunkach terapeutycznych.
aberracja chromosomowa, badania przedkliniczne, badanie karcinogenności, dawka promieniowania, ekspozycja terapeutyczna, fototoksyczność, frakcja leukocytarna, guz nerki, guz płuca, metoksalen, mutacja genowa, mutagenność, pozaustrojowa fotofereza, promieniowanie ultrafioletowe, reakcja fototoksyczna, toksyczność matczyna, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Systen Sequi 1. Systen 50: 3,2 mg, 2. Systen Conti: 3,2 mg + 11,2 mg
Produkt leczniczy Systen Sequi, zawierający estradiol (półwodny) oraz octan noretysteronu, wykazuje niski potencjał toksyczności ostrej i przewlekłej, co potwierdzają badania przedkliniczne na różnych gatunkach zwierząt. W badaniach toksyczności ostrej etynyloestradiolu (syntetyczny estrogen o większej sile działania niż estradiol) wartości LD50 wyniosły 5,3 g/kg u samców i 3,2 g/kg u samic szczurów, a u psów nie odnotowano zgonów przy dawkach do 5,0 g/kg, co stanowi dawki 50 000–78 000 razy wyższe niż terapeutyczne u kobiet. Kombinacja octanu noretysteronu i etynyloestradiolu również wykazała wysokie wartości LD50, potwierdzając niski potencjał toksyczności ostrej. Badania toksyczności przewlekłej estradiolu i noretysteronu na gryzoniach, psach i małpach nie wykazały toksyczności, a jedynie typowe efekty farmakologiczne, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne (np. 250-krotność dawki u szczurów). Długoterminowe badania (do 10 lat u małp) potwierdziły brak specyficznych objawów toksyczności, jedynie nasilone efekty hormonalne.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, estradiol, etynyloestradiol, genotoksyczność, LD50, mikrojądro, nieplanowa synteza DNA, octan noretysteronu, pękanie łańcucha DNA, profil bezpieczeństwa, rozrost błony śluzowej macicy, system transdermalny, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Estradiol, naturalny żeński hormon płciowy, wykazuje niską toksyczność ostrą, co potwierdzają badania na różnych gatunkach zwierząt, gdzie dawki toksyczne znacznie przekraczają te stosowane klinicznie (np. LD50 etynyloestradiolu u szczurów wynosi 5,3 g/kg u samców i 3,2 g/kg u samic). Badania przewlekłe i rakotwórczości wskazują na nasilenie typowych efektów farmakologicznych estrogenów, bez wykazania dodatkowego ryzyka genotoksycznego czy mutagennego u ludzi. Estradiol i jego estry wykazują embriotoksyczność już przy niskich dawkach, powodując obumieranie zarodków, wady rozwojowe układu moczowo-płciowego oraz feminizację męskich płodów. Wyniki badań genotoksyczności są zróżnicowane, jednak brak jest jednoznacznych dowodów na poważne uszkodzenia DNA in vivo.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, dienogest, drospirenon, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, estradiol półwodny, etynyloestradiol, feminizacja płodu, genotoksyczność, hormon płciowy, mikrojądro, nowotwór hormonozależny, obumarcie zarodka, octan noretysteronu, progestagen, rak jąder, rak macicy, rak piersi, rak pochwy, rak szyjki macicy, rak wątroby, syntetyczny estrogen, system transdermalny, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wady układu moczowo-płciowego, walerianian estradiolu, wirylizacja płodu, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine 288,2 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Depakine (288,2 mg/5 ml, syrop) zawierającego sodu walproinian wykazały zróżnicowane wyniki dotyczące potencjału mutagennego. Walproinian nie wykazywał działania mutagennego w testach in vitro na bakteriach i komórkach chłoniaka myszy oraz nie indukował naprawy DNA w hepatocytach szczura. W badaniach in vivo po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani dominujących cech letalnych, natomiast po dootrzewnowym podaniu zaobserwowano uszkodzenia DNA u gryzoni. W badaniach klinicznych odnotowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje niejasne. Dane dotyczące rakotwórczości nie wskazują na istotne ryzyko dla człowieka, natomiast działanie teratogenne potwierdzono u myszy, szczurów i królików, z obserwacją wad rozwojowych wielu narządów oraz zaburzeń behawioralnych u potomstwa nawet do trzeciego pokolenia.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie teratogenne, hepatocyt, margines bezpieczeństwa, naprawa DNA, narząd rozrodczy, niepłodność męska, NOAEL, pęknięcie nici DNA, podanie doustne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, spermatogeneza, szpik kostny, układ słuchowy, wada rozwojowa, walproinian, wstrzyknięcie dootrzewnowe, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DoriTri mięta 0,5 mg + 1 mg + 1,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa substancji czynnych zawartych w produkcie DoriTri mięta (tyrotrycyna, chlorek benzalkoniowy, benzokaina) wykazały zróżnicowany profil toksyczności. Tyrotrycyna wykazuje ostrą toksyczność po podaniu pozajelitowym u myszy, jednak brak jest danych dotyczących jej wpływu na rozród, genotoksyczność i rakotwórczość. Chlorek benzalkoniowy w dawce 50 mg wywołuje umiarkowane podrażnienie skóry u królików, a w badaniach reprodukcyjnych u szczurów wykazano toksyczność zarodkową po jednorazowym podaniu dopochwowym dużych dawek. Genotoksyczność chlorku benzalkoniowego jest niejednoznaczna: testy na komórkach zarodka chomika i limfocytach ludzkich przy 1 mg/l wskazały na obecność efektów genotoksycznych, natomiast test mutacji powrotnych z Salmonella typhimurium w zakresie 0,01–5 µg/ml nie potwierdził takiego działania.
absorpcja systemowa, benzokaina, chlorek benzalkoniowy, drgawki, działanie depresyjne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, erytrocyty polichromatyczne, genotoksyczność, methemoglobinemia, ośrodkowy układ nerwowy, ostra toksyczność, podrażnienie skóry, przewodzenie impulsów serca, test mikrojądrowy, toksyczność przedkliniczna, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, tyrotrycyna, wymiana chromatyd siostrzanych, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chronosphere 1000 (666,60 mg + 290,27 mg)/sasz.
Przedkliniczne badania walproinianu sodu i kwasu walproinowego, substancji czynnych preparatu Depakine Chronosphere, nie wykazały jednoznacznego działania mutagennego in vitro ani in vivo po podaniu doustnym, co jest główną drogą podania u ludzi. Badania genotoksyczności wskazują na brak aberracji chromosomowych w szpiku kostnym szczurów oraz dominujących cech letalnych u myszy, choć po podaniu dootrzewnowym obserwowano uszkodzenia DNA. Wyniki badań klinicznych dotyczących wymiany chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką są sprzeczne, a ich znaczenie kliniczne pozostaje nieustalone. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Natomiast walproinian wykazuje działanie teratogenne u zwierząt (myszy, szczury, króliki), powodując wady rozwojowe i zaburzenia behawioralne u potomstwa, obserwowane nawet w kolejnych pokoleniach, choć mechanizmy tych efektów i ich kliniczne implikacje pozostają niewyjaśnione.
aberracja chromosomowa, dawkowanie leku, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja prenatalna, genotoksyczność, narażenie prenatalne, niepłodność męska, NOAEL, padaczka, pęknięcie nici DNA, szpik kostny, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian sodu i kwas walproinowy, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenia spermatogenezy, zmiana histopatologiczna, zwyrodnienie jąder