Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Salazopyrin EN 500 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sulfasalazyny wykazały istotne ryzyko kancerogenności przy długotrwałym stosowaniu. W dwuletnich badaniach na szczurach F344/N (dawki 84, 168, 337,5 mg/kg/dzień, odpowiadające 496, 991, 1991 mg/m²) zaobserwowano statystycznie istotny wzrost częstości brodawczaka nabłonka przejściowego pęcherza moczowego u samców oraz brodawczaka nabłonka przejściowego nerki u samic przy najwyższej dawce. Zjawiska te korelowały ze zwiększonym tworzeniem kamieni nerkowych i rozrostem nabłonka przejściowego. W badaniach na myszach B6C3F1 (dawki 675, 1350, 2700 mg/kg/dzień, czyli 2025, 4050, 8100 mg/m²) stwierdzono istotny wzrost częstości gruczolaka wątrobowokomórkowego u obu płci już przy najniższej dawce. Testy genotoksyczności dały wyniki niejednoznaczne – brak mutagenności w teście Amesa i teście HGPRT, ale obecność potencjalnych efektów genotoksycznych w testach mikrojąder, aberracji chromosomowych i wymiany chromatyd siostrzanych w limfocytach ludzkich oraz zwierzęcych.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Salazopyrin EN

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania sulfasalazyny dostarczają istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych z jej długotrwałym stosowaniem. Szczegółowa analiza danych z badań na zwierzętach pozwala określić profil bezpieczeństwa tego leku w kontekście kancerogenności, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję.1

Badania kancerogenności

Przeprowadzono dwuletnie badania kancerogenności z wykorzystaniem sulfasalazyny na dwóch modelach zwierzęcych: szczurach F344/N (samce i samice) oraz myszach B6C3F1. W przypadku szczurów zastosowano następujące dawki leku:2

Dawka (mg/kg/dzień) Równoważnik dawki (mg/m²)
84 496
168 991
337,5 1991

Wyniki badań na szczurach wykazały statystycznie istotne zwiększenie częstości występowania brodawczaka z nabłonka przejściowego błony śluzowej pęcherza moczowego u samców szczurów. U samic szczurów otrzymujących najwyższą dawkę (337,5 mg/kg) zaobserwowano u dwóch osobników (4%) brodawczaka z nabłonka przejściowego nerki. Warto podkreślić, że zwiększona częstość występowania nowotworów pęcherza moczowego i nerki u szczurów była skorelowana ze zwiększonym tworzeniem kamieni nerkowych oraz rozrostem komórek nabłonka przejściowego.3

W przypadku badań na myszach, zastosowano znacznie wyższe dawki sulfasalazyny:4

Dawka (mg/kg/dzień) Równoważnik dawki (mg/m²)
675 2025
1350 4050
2700 8100

Wyniki badań na myszach wykazały, że występowanie gruczolaka wątrobowokomórkowego u samców i samic myszy było znacząco częstsze w porównaniu do grupy kontrolnej dla wszystkich badanych dawek. Efekt ten zaobserwowano nawet przy najniższej badanej dawce (675 mg/kg/dzień).5

Badania genotoksyczności

Sulfasalazyna została poddana licznym testom oceniającym jej potencjał genotoksyczny. W teście odwróconej mutacji u bakterii (test Amesa) oraz w teście na komórkach chłoniaka u myszy L51784 w genie HGPRT nie wykazano działania mutagennego.6

Jednakże w innych testach uzyskano niejednoznaczne wyniki wskazujące na potencjalne działanie genotoksyczne. Sulfasalazyna powodowała niejednoznaczną odpowiedź mutagenną w następujących testach:7

  • Test na mikrojądrach u myszy
  • Test na szpiku kostnym u szczurów
  • Test na obwodowych krwinkach czerwonych u myszy
  • Test wymiany chromatyd siostrzanych w limfocytach ludzkich
  • Test aberracji chromosomowej w limfocytach ludzkich
  • Test mikrojądrowy w limfocytach ludzkich

Wpływ na reprodukcję

W badaniach reprodukcyjnych przeprowadzonych na szczurach, sulfasalazynę podawano w dawce 800 mg/kg/dzień (odpowiadającej 4800 mg/m²). W tych warunkach zaobserwowano zaburzenia płodności u samców szczurów.8

Obserwacje kliniczne u ludzi są spójne z wynikami badań przedklinicznych. U mężczyzn leczonych sulfasalazyną opisano przypadki oligospermii i niepłodności. Co istotne z punktu widzenia klinicznego, zakończenie stosowania leku wydaje się odwracać to działanie, co sugeruje, że efekt ten jest potencjalnie odwracalny.9

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl