wysychające zapalenie błony śluzowej
Wysychające zapalenie błony śluzowej (xerostomitis) to stan chorobowy, w którym dochodzi do przewlekłego zapalenia błon śluzowych jamy ustnej z towarzyszącym uczuciem suchości. Schorzenie to najczęściej jest konsekwencją zmniejszonego wydzielania śliny, co prowadzi do zaburzenia funkcji ochronnych i nawilżających w jamie ustnej.
Etiologia tego stanu może być złożona i obejmuje takie czynniki jak: choroby autoimmunologiczne (zespół Sjögrena), radioterapia w obrębie głowy i szyi, polekowe zahamowanie wydzielania śliny (leki przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe, przeciwnadciśnieniowe), zaburzenia endokrynologiczne czy ogólne odwodnienie organizmu. Przewlekłe niedostateczne nawilżenie błon śluzowych sprzyja infekcjom bakteryjnym i grzybiczym, utrudnia połykanie oraz mówienie.
Diagnostyka wysychającego zapalenia błony śluzowej obejmuje badanie podmiotowe i przedmiotowe, pomiar wydzielania śliny (sialometrię), biopsję gruczołów ślinowych oraz badania obrazowe. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową oraz objawy i może obejmować stosowanie substytutów śliny, stymulatorów wydzielania śliny, właściwe nawodnienie oraz leczenie przeciwzapalne i przeciwgrzybicze w przypadku wtórnych infekcji.