N-acetylobenzochinonoimina

N-acetylobenzochinonoimina (NAPQI) to reaktywny metabolit paracetamolu (acetaminofenu), powstający w wyniku jego biotransformacji przez enzymy cytochromu P450, głównie CYP2E1. W warunkach prawidłowych NAPQI jest szybko detoksykowana przez sprzężenie z glutationem, co prowadzi do powstania nieszkodliwych metabolitów wydalanych z moczem.

W przypadku przedawkowania paracetamolu lub w stanach wyczerpania zapasów glutationu (np. w alkoholizmie, niedożywieniu, przy stosowaniu niektórych leków) dochodzi do nagromadzenia NAPQI, która wiąże się kowalencyjnie z białkami hepatocytów, powodując uszkodzenie komórek wątroby. Ten mechanizm jest odpowiedzialny za hepatotoksyczność paracetamolu, mogącą prowadzić do ostrej niewydolności wątroby.

Acetylcysteina (N-acetylocysteina, NAC) stanowi antidotum w zatruciach paracetamolem, działając jako prekursor glutationu. Jej podanie w odpowiednim czasie może skutecznie zapobiec uszkodzeniu wątroby poprzez dostarczenie substratów do detoksykacji NAPQI. Efektywność terapii NAC jest najwyższa w ciągu pierwszych 8-10 godzin od momentu przedawkowania paracetamolu.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl