wymioty wywołane chemioterapią
Wymioty wywołane chemioterapią (chemotherapy-induced vomiting, CIV) stanowią jeden z najczęstszych i najbardziej uciążliwych objawów niepożądanych leczenia przeciwnowotworowego. Występują one u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, znacząco obniżając jakość życia oraz często prowadząc do zaburzeń wodno-elektrolitowych, niedożywienia i pogorszenia stanu ogólnego.
Patomechanizm wymiotów wywołanych chemioterapią jest złożony i obejmuje aktywację ośrodka wymiotnego w pniu mózgu poprzez różne drogi: obwodową (poprzez pobudzenie receptorów w przewodzie pokarmowym) oraz ośrodkową (bezpośrednie działanie na chemoreceptorową strefę wyzwalającą). Kluczową rolę odgrywają neurotransmitery takie jak serotonina (5-HT3), substancja P (NK1) oraz dopamina.
Wymioty indukowane chemioterapią klasyfikuje się na: ostre (występujące w ciągu pierwszych 24 godzin), późne (po 24 godzinach, trwające do 5 dni) oraz wyprzedzające (występujące przed podaniem kolejnego cyklu chemioterapii, mające charakter warunkowy). Potencjał emetogenny leków przeciwnowotworowych jest zróżnicowany – wyróżnia się preparaty o wysokim (>90% ryzyko wymiotów), średnim (30-90%), niskim (10-30%) i minimalnym (<10%) ryzyku wywoływania wymiotów.
Współczesne postępowanie przeciwwymiotne opiera się na profilaktyce dostosowanej do potencjału emetogennego stosowanego schematu chemioterapii. W leczeniu stosuje się antagonistów receptora 5-HT3 (ondansetron, granisetron), antagonistów receptora NK1 (aprepitant, netupitant), kortykosteroidy (deksametazon), leki przeciwpsychotyczne (olanzapina) oraz inne preparaty (metoklopramid, benzodiazepiny). Skuteczna profilaktyka przeciwwymiotna powinna być wdrożona przed rozpoczęciem chemioterapii i kontynuowana przez odpowiedni okres po jej zakończeniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dexamethasone Krka 40 mg
Dexamethasone Krka w dawkach 20 mg i 40 mg w formie tabletek jest wskazany do leczenia różnych schorzeń o podłożu autoimmunologicznym, zapalnym oraz onkologicznym. W dermatologii stosowany jest w pęcherzycy zwykłej, gdzie wysokie dawki kortykosteroidu mogą indukować remisję i zapobiegać nawrotom. W chorobach reumatycznych, takich jak zapalenie mięśni (polymyositis, dermatomyositis), deksametazon redukuje stan zapalny i objawy mięśniowe. W hematologii lek jest używany w idiopatycznej plamicy małopłytkowej u dorosłych, hamując autoimmunologiczne niszczenie płytek krwi i normalizując ich liczbę. Tabletki o masie 389,5 mg (20 mg dawki) i 779 mg (40 mg dawki) zawierają laktozę jednowodną, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy lub zaburzeniami wchłaniania galaktozy.
chemioterapia emetogenna, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, dermatomyositis, glikokortykosteroid, idiopatyczna plamica małopłytkowa, kortykosteroid, laktoza jednowodna, myositis, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, pemphigus vulgaris, polymyositis, przerzutowy ucisk rdzenia kręgowego, schemat przeciwwymiotny, szpiczak mnogi, wymioty wywołane chemioterapią, zapalenie mięśni, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zofran 4 mg
Ondansetron w postaci tabletek powlekanych (4 mg i 8 mg) stosuje się zgodnie z indywidualnie dostosowanymi schematami dawkowania, zależnymi od wskazania terapeutycznego oraz wieku pacjenta. W przypadku chemioterapii o średnim działaniu wymiotnym oraz radioterapii, zaleca się podanie 8 mg doustnie 1-2 godziny przed zabiegiem, powtórzone po 12 godzinach, a następnie kontynuację 8 mg dwa razy na dobę przez kolejne 2-5 dni. Przy chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym, pierwszą dawkę można podać dożylnie, domięśniowo lub doodbytniczo, a następnie kontynuować doustnie 8 mg dwa razy na dobę przez 2-5 dni. U dzieci powyżej 6 miesięcy i młodzieży dawkę ustala się na podstawie masy ciała lub powierzchni ciała, z dawkami dożylnymi podawanymi w infuzji trwającej minimum 15 minut, rozcieńczonej w 5% glukozie lub 0,9% NaCl.
5% roztwór glukozy, chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, chemioterapia o średnim działaniu wymiotnym, droga podania, infuzja dożylna, lek cytostatyczny, lek przeciwnowotworowy, nudności i wymioty opóźnione, ondansetron, ondansetron doustny, płyn infuzyjny, podanie domięśniowe, podanie doodbytnicze, podanie dożylne, pole powierzchni ciała, postać farmaceutyczna, roztwór chlorku sodu, tabletka powlekana, wlew dożylny, wymioty wywołane chemioterapią